Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 285
Dossier 23
Jaar 1941
Stadsarchief

Archiefdocument

31 december 1941 Van: De Directeur (waarschijnlijk van de Dienst voor het Marktwezen). Bovenaan staat handgeschreven: "Ch. Sieburgh". Aan: den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier.

Origineel

31 december 1941 De Directeur (waarschijnlijk van de Dienst voor het Marktwezen). Bovenaan staat handgeschreven: "Ch. Sieburgh". den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. VD/HG.

20/44/2 No. 1.
1.

31 December 1941.

Samenvoeging weekmarkten
Westerstraat en Amstelveld.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 24 November jl. aan mij gerichten brief van het Front van Nering en Ambacht onder andere inzake samenvoeging van de weekmarkten Westerstraat en Amstelveld op Maandag (in dien zin, dat de markt aan de Westerstraat zou moeten worden verplaatst naar het Amstelveld). Ik merk hierbij op, dat het noodzakelijk gevolg van een dergelijke maatregel zou zijn, dat ook de weekmarkt aan de Noordermarkt, welke feitelijk als verlengstuk van de Westerstraat moet worden beschouwd, eveneens naar het Amstelveld zou moeten worden overgebracht. Het motief van adressant, dat de Jordaan voor het Marktwezen bezig is uit te sterven, kan ik zeker niet onderschrijven. Dit blijkt trouwens wel uit de plaatsbezetting van deze markten in den laatsten tijd. Op Westerstraat en Noordermarkt worden des Maandags gemiddeld 140 plaatsen door kooplieden bezet; op het Amstelveld 80.

De practijk van het Marktwezen heeft in den loop der jaren wel geleerd, dat men een markt, welke historisch gegroeid is, niet willekeurig kan verplaatsen: dit is niet in het belang van het marktwezen, noch in dat der kooplieden. Ik heb daarom opdracht gegeven om onder de kooplieden van Westerstraat en Noordermarkt een enquête te doen houden omtrent hun standpunt ten aanzien van een verplaatsing naar het Amstelveld. Zoodra mij het resultaat hiervan bekend is, zal ik U ter zake nader rapporteeren.

De Directeur, Dit document is een ambtelijk advies aan de wethouder betreffende een reorganisatie van de Amsterdamse weekmarkten. De kern van de brief is de afwijzing van een voorstel van het "Front van Nering en Ambacht" om de markten in de Jordaan (Westerstraat en Noordermarkt) te verplaatsen naar het Amstelveld.

De directeur voert krachtige argumenten aan tegen dit plan:
1. Feitelijke onjuistheid: Hij bestrijdt de bewering dat de Jordaan als marktlocatie "uitsterft" door cijfers aan te halen (140 bezette plaatsen in de Jordaan tegenover 80 op het Amstelveld).
2. Organisatorische consequentie: De Noordermarkt en Westerstraat vormen één geheel; verplaatsing van de één dwingt tot verplaatsing van de ander.
3. Historisch besef: De directeur benadrukt dat markten organisch gegroeide fenomenen zijn die men niet zomaar kan verplaatsen zonder schade toe te brengen aan de handel.
4. Democratisch/Consulterend proces: Hij kiest ervoor eerst de betrokken kooplieden te horen middels een enquête voordat er een besluit wordt genomen. De brief is gedateerd op 31 december 1941, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit werpt een bijzonder licht op de genoemde organisaties:

  • Front van Nering en Ambacht: Dit was een nationaalsocialistische organisatie, gelieerd aan de NSB, die bedoeld was om de middenstand te controleren en te reorganiseren volgens de principes van de bezetter. Het voorstel om de markten uit de volkse Jordaan te halen zou politieke of ideologische motieven kunnen hebben gehad.
  • Voedselvoorziening: De brief is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. In 1941 was de schaarste al merkbaar en de controle op markten was essentieel voor de voedseldistributie.
  • Bestuurlijke weerstand: De directeur (waarschijnlijk Ch. Sieburgh, destijds directeur van het Marktwezen) lijkt hier op een professionele, feitelijke wijze weerstand te bieden tegen een politiek gemotiveerd plan van een pro-Duitse organisatie. Hij beroept zich op jarenlange expertise en de belangen van de kooplieden om de bestaande structuren in de Jordaan te behouden.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijk advies aan de wethouder betreffende een reorganisatie van de Amsterdamse weekmarkten. De kern van de brief is de afwijzing van een voorstel van het "Front van Nering en Ambacht" om de markten in de Jordaan (Westerstraat en Noordermarkt) te verplaatsen naar het Amstelveld.

De directeur voert krachtige argumenten aan tegen dit plan:
1. Feitelijke onjuistheid: Hij bestrijdt de bewering dat de Jordaan als marktlocatie "uitsterft" door cijfers aan te halen (140 bezette plaatsen in de Jordaan tegenover 80 op het Amstelveld).
2. Organisatorische consequentie: De Noordermarkt en Westerstraat vormen één geheel; verplaatsing van de één dwingt tot verplaatsing van de ander.
3. Historisch besef: De directeur benadrukt dat markten organisch gegroeide fenomenen zijn die men niet zomaar kan verplaatsen zonder schade toe te brengen aan de handel.
4. Democratisch/Consulterend proces: Hij kiest ervoor eerst de betrokken kooplieden te horen middels een enquête voordat er een besluit wordt genomen.

Historische Context

De brief is gedateerd op 31 december 1941, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit werpt een bijzonder licht op de genoemde organisaties:

  • Front van Nering en Ambacht: Dit was een nationaalsocialistische organisatie, gelieerd aan de NSB, die bedoeld was om de middenstand te controleren en te reorganiseren volgens de principes van de bezetter. Het voorstel om de markten uit de volkse Jordaan te halen zou politieke of ideologische motieven kunnen hebben gehad.
  • Voedselvoorziening: De brief is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. In 1941 was de schaarste al merkbaar en de controle op markten was essentieel voor de voedseldistributie.
  • Bestuurlijke weerstand: De directeur (waarschijnlijk Ch. Sieburgh, destijds directeur van het Marktwezen) lijkt hier op een professionele, feitelijke wijze weerstand te bieden tegen een politiek gemotiveerd plan van een pro-Duitse organisatie. Hij beroept zich op jarenlange expertise en de belangen van de kooplieden om de bestaande structuren in de Jordaan te behouden.

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6