Officieel rapport van het Marktwezen Amsterdam. J. H. de Grebber, Controleur bij het Marktwezen. Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. MARKTWEZEN AMSTERDAM

No. 20/20/17 M. 1943 14/12 R A P P O R T
=============

Ondergeteekende, J. H. de Grebber, Controleur bij het Marktwezen, rapporteert U het navolgende;
"Op Vrijdag, 3 December 1943, bevond ik mij ter contrôle op de dagmarkt "DAPPERSTRAAT" alhier. Door een persoon werd een standplaats ingenomen voor den verkoop van suikerwerk en koek. Ik constateerden dat bedoelde persoon suikerwerk en koek aan het publiek verkocht en afleverde tegen den prijs van F. 2,-, 1,50, 1,-, en 0,75 (suikerwerk) en F. 1,40 en F. 0.40 (speculaas), echter zonder inname van de betreffende distributiebonnen.
Art. 1 van het Prijsaanduidingsbesluit 1941 werd eveneens overtrden, daar de waren in het geheel niet geprijsd waren.
De man gaf mij desgevraagd op te zijn genaamd; Karel Johannis Landzaat, geboren te Vel sen, 13 September 1900 en wonende Dapperplein 18 huis alhier. Hij verklaarde mij verder; "Ik verkoop nooit koek zonder bon. Alleen nu tegen de St. Nicolaas, doe ik het om het publiek te helpen."
Landzaat is in het bezit van een jaarkaart no. 133.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 6 December 1943.

De Controleur voornoemd,
[Handtekening J.H. de Grebber]

Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R

(Handgeschreven kanttekeningen links:)
Landzaat 20/17
14 d g
v d W 20/4
vlan
onbep Dit rapport beschrijft een inspectie op de Dappermarkt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Controleur De Grebber constateert dat marktkoopman Karel Johannis Landzaat suikerwerk en speculaas verkoopt zonder de wettelijk verplichte distributiebonnen in te nemen. Daarnaast ontbreken de prijsaanduidingen, wat een overtreding is van het Prijsaanduidingsbesluit 1941.

Opvallend is het verweer van de koopman: hij stelt dat hij normaal gesproken volgens de regels werkt, maar dat hij nu een uitzondering maakt vanwege het naderende Sinterklaasfeest ("om het publiek te helpen"). Het document illustreert de spanning tussen de strenge distributiewetten van de bezetter en de behoefte van de bevolking aan schaarse goederen tijdens feestdagen. * Distributiestelsel: Tijdens de Duitse bezetting was bijna alles op de bon. Het verkopen van goederen zonder distributiebonnen werd zwaar gestraft, omdat dit de zwarte handel in de hand werkte en de centrale voedselvoorziening ondermijnde.
* Dapperstraat: Een van de bekendste volksmarkten in Amsterdam-Oost. Ook tijdens de oorlog bleef deze markt een essentieel punt voor de voedselvoorziening, al was het aanbod zeer beperkt.
* Sinterklaas 1943: In december 1943 was er een groot tekort aan suiker en meel. Speculaas en suikerwerk waren luxegoederen die vrijwel alleen via het distributiestelsel (of op de zwarte markt) te verkrijgen waren. De verklaring van de koopman toont de menselijke kant van de schaarste: hij wilde de Amsterdammers ondanks de tekorten een Sinterklaasfeest gunnen.
* Handhaving: Het Marktwezen hield streng toezicht. De handgeschreven aantekeningen in de kantlijn duiden waarschijnlijk op de juridische afwikkeling of opgelegde boetes (bijv. "14 d g" zou kunnen staan voor 14 dagen geldboete of hechtenis). De Grebber (Controleur) H. de Grebber J. Landzaat J.H. de Grebber Marktwezen