Archief 745
Inventaris 745-417
Pagina 39
Dossier 106
Jaar 1943
Stadsarchief

Ambtsrapport van de Marktmeester.

13 juli 1943.

Origineel

Ambtsrapport van de Marktmeester. 13 juli 1943. [Getypt:]
Rapport. No. 77/30/1 M. 1943 [Handgeschreven: 14/7] [Handgeschreven: m.v. Bev.]

Ondergeteekende, C. Blom, rapporteert U het volgende:
Hedenmiddag te ongeveer drie uur, werd door den persoon, genaamd Johannes
Hendrikus Kragtwijk aangifte gedaan, dat hij op heeterdaad op diefstal van
20 bak groente, ten nadeele van de N.V. Ned. Veiling voor Land- en Tuinbouwpro-
ducten had betrapt de persoon, die desgevraagd opgaf te heeten:
JETSE HOEKSTRA, geboren 15 Augustus 1927 en wonende Egelantierstraat 157' te
Amsterdam.

Kragtwijk, die in dienst is van de N.V. Ned. Veiling, zag dat genoemde
Hoekstra bezig was van de in de hal opgeslagen groente op een kar te laden
en vroeg hem om zijn bon en voor wien hij moest laden. Hoekstra antwoordde
dat hij dit deed in opdracht van iemand waarvan hij de naam niet wist.

Kragtwijk heeft Hoekstra toen meegenomen naar het kaartenkantoor van
de Centrale Markt en hem daar aande dienstdoende controleurs Marinus en
Smit overgegeven.

Hoekstra gaf daar, desgevraagd, toe dat hij de bovengenoemde partij
groente ten eigen bate had weggenomen. Hij bleek in het bezit te zijn van
een schrijfboekje waarin hij de namen van verschillende van zijn klanten
had genoteerd en waar hij, volgens zijn opgaaf, hoofdzakelijk de gestolen
groente aan verkocht. De adressen van de, in het schrijfboekje voorkomende
namen werden volgens opgaaf van Hoekstra door den heer Sieburgh genoteerd.

Door mij werden in verband met deze zaak nog gehoord de volgende per-
sonen: Dirk Scheepstra, geboren 14 Maart 1915, wonende Kinkerstraat 306'' en
Hendrikus Johannes Thomas, geb. 10 Oct. 1909, wonende 2e Kostverlorenkade
123'' te Amsterdam.

Genoemde personen zouden volgens den veilingmeester Iterson geprobeerd hebben
om, terwijl Hoekstra zijn slag zou slaan, de aandacht van Kragtwijk af te leiden.
Zij zouden daardoor den schijn verwekt hebben medeplichtig aan dezen
diefstal te zijn. Zij gaven op Hoekstra niet te kennen en ook Hoekstra gaf op
dat hij genoemde personen niet kon en dat hij geen medeplichtigen had.

In opdracht van den Directeur heb ik Hoekstra naar het Politiebureau
Raampoort gebracht en aldaar, nadat er een aanhoudingsverbaal was opgemaakt
aan de Recherche overgegeven.

Dat een dergelijke diefstal mogelijk is komt doordat er geen voldoende
bewaking van het Veilingpersoneel is.

Amsterdam, 13 Juli 1943,
De Marktmeester,
[Handtekening: C Blom]

Aan den Heer Bedrijfschef
der Centrale Markt.

[Handgeschreven aantekeningen (in rode/bruine inkt):]
Bedrijfschef
Provisorische kaart in kaartregister
ten name genoemde Hoekstra
aan leggen
15-7-43 [Paraaf]

[Rechtsonder:]
Gegevens v Blom formeel
aldaar instrueren betreffende
bewaking
Geen schrijf opheden plaatsen!!

[Uiterst rechts:]
afgedaan 15/10-43 [Paraaf]

[Linksonder:]
kaart gemaakt 7/30/17-43 [Paraaf] * Incident: Een 15-jarige jongen (Jetse Hoekstra) wordt op heterdaad betrapt bij de diefstal van een aanzienlijke hoeveelheid groente (20 bakken) op de Centrale Markt in Amsterdam.
* Modus Operandi: De dader laadde de groente op een kar. Hij hield een schrijfboekje bij met een klantenlijst, wat wijst op een georganiseerde vorm van zwarte handel.
* Vermeende Medeplichtigheid: Twee oudere mannen werden verdacht van het afleiden van de bewaking, maar alle betrokkenen ontkenden elkaar te kennen. Er was onvoldoende bewijs om hen direct aan de diefstal te koppelen.
* Systeemkritiek: De marktmeester wijst expliciet op een tekortkoming in de beveiliging door het eigen personeel van de veiling als oorzaak voor de mogelijkheid tot diefstal.
* Afhandeling: De verdachte is overgedragen aan de recherche van Politiebureau Raampoort. Administratief is er een kaart aangemaakt in het register van de Centrale Markt om de dader te kunnen blijven volgen. Dit document stamt uit juli 1943, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de voedselschaarste in bezet Nederland steeds nijpender werd. De Centrale Markt in Amsterdam was het zenuwcentrum voor de voedselvoorziening van de stad. Diefstal van levensmiddelen was in deze context een veelvoorkomend maar zwaar bestraft vergrijp, gedreven door zowel armoede als de lucratieve zwarte handel.

De leeftijd van de dader (slechts 15 jaar) illustreert hoe jongeren in oorlogstijd soms betrokken raakten bij criminaliteit om te overleven of bij te verdienen. De verwijzing naar "geen schrijf opheden plaatsen" in de rode kanttekening suggereert een interne instructie over de publicatie of verdere schriftelijke communicatie over het incident, mogelijk om onrust of het kopiëren van de diefstalmethode te voorkomen.

Samenvatting

  • Incident: Een 15-jarige jongen (Jetse Hoekstra) wordt op heterdaad betrapt bij de diefstal van een aanzienlijke hoeveelheid groente (20 bakken) op de Centrale Markt in Amsterdam.
  • Modus Operandi: De dader laadde de groente op een kar. Hij hield een schrijfboekje bij met een klantenlijst, wat wijst op een georganiseerde vorm van zwarte handel.
  • Vermeende Medeplichtigheid: Twee oudere mannen werden verdacht van het afleiden van de bewaking, maar alle betrokkenen ontkenden elkaar te kennen. Er was onvoldoende bewijs om hen direct aan de diefstal te koppelen.
  • Systeemkritiek: De marktmeester wijst expliciet op een tekortkoming in de beveiliging door het eigen personeel van de veiling als oorzaak voor de mogelijkheid tot diefstal.
  • Afhandeling: De verdachte is overgedragen aan de recherche van Politiebureau Raampoort. Administratief is er een kaart aangemaakt in het register van de Centrale Markt om de dader te kunnen blijven volgen.

Historische Context

Dit document stamt uit juli 1943, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de voedselschaarste in bezet Nederland steeds nijpender werd. De Centrale Markt in Amsterdam was het zenuwcentrum voor de voedselvoorziening van de stad. Diefstal van levensmiddelen was in deze context een veelvoorkomend maar zwaar bestraft vergrijp, gedreven door zowel armoede als de lucratieve zwarte handel.

De leeftijd van de dader (slechts 15 jaar) illustreert hoe jongeren in oorlogstijd soms betrokken raakten bij criminaliteit om te overleven of bij te verdienen. De verwijzing naar "geen schrijf opheden plaatsen" in de rode kanttekening suggereert een interne instructie over de publicatie of verdere schriftelijke communicatie over het incident, mogelijk om onrust of het kopiëren van de diefstalmethode te voorkomen.

Locaties

Amsterdam Centrale Markt.

Ambtenaren

Bedrijfschef

Kooplieden in dit dossier 43

Amerika 10.800.- P'end. 200 - Gelderl 18.100 - Westl. 100 - Utrecht 1.900.- [bovenliggend: Limburg 5.400]
Gelderl 2700. Amerika 41.000.
H.J.J.Lazenschütz
H.J.L.Gastagé
Jamaica 900 - Santos 800
J.Fraan
Alle 43 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 5