Brief / Klachtenbrief van marktkooplieden. 9 februari 1943. [Linksboven in stempel/blauw potlood:]
No. 85/5/1 M. 1943 11/2

[Rechtsboven:]
Amsterdam 9 - 2 - 1943.

[Midden boven, handgeschreven aantekening in ander handschrift:]
Plegsma dwingt de menschen om meer te betalen. Enkele betalen vrijwillig iets meer voor de goede bediening.
[Doorgehaald met rode streep:] Opbergen 12-2-43.
[In de marge:] Die mop

[Hoofdtekst:]
Ondergetekende wenschen uw hiermede te kennen te geven om een onderzoek in te stellen naar de ondragelijhen toestand op het Markt terrein Westerstraat, Noordermarkt, en Lindengracht gepleegt door den Heer Plijman. die het naar zijn believen de tenten neer zet zoo laat hij wil, daar gelaten dat hij op een Maandag in 't geheel geen tenten neer heeft gezet, met het motief het was geen weer. Doch dat de anderen Tenten verhuurder Jansen wel neer had gezet. Maar dat waren de reden niet Mijnheer heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt om de Tenten van f 0,75 per Maandag af Zaterdag op f 1,25 te zetten terwijl wij voor de Karren waarvoor f 1,50 per week werd betaalt Thans nog appard f 0,70 ct voor het plaatsen betaald moet worden daar hij niet meer verkiest ze te brengen. Wat de verhoging beheft werd voor gegeven dat het Materiaal te duur is, wat door den heer Wolf bevestigd werd, (Doch op niet één markt in Amsterdam plaats vind) Doch wat is het resultaat Mijnheer houdt graag van zijn gemak want het blijkt dat hij een knegt aan genomen heeft wat door ons betaald moet worden. Daar hij nou zelf meer met zijn Brandhout zagerij te doen heeft en zich niet veel meer over de Markt gelegen laat liggen. Daar wij als we om onzen stal vragen wij maar ten antwoord krijgen dat we wel op kunnen hoepelen en zovloende maar neer zet wanneer hij wilt En wij van den Marktmeester ten antwoord krijgen dat zij niet weten wat hem mankeert maar onder tusschen wij gedupeerd worden hopende dat uw een onderzoek in wilt stellen Hoogachtend.

[Linksonder:]
a.s. Maandag opgeroepen 12-2-43
[Paraaf/handtekening]

[Rechtsonder:]
De Onderteekenger
Markt kooplieden

[Rechtsonder in de hoek:]
85 * Inhoud: De brief is een collectieve klacht van marktkooplieden gericht aan een instantie (vermoedelijk de marktmeester of het gemeentebestuur). De kern van de klacht betreft de heer Plijman, de exploitant die verantwoordelijk is voor het opzetten van de marktkramen/tenten.
* Grieven:
1. Willekeur: Plijman zet tenten op wanneer het hem uitkomt of laat het afweten bij slecht weer, terwijl concurrenten (Jansen) wel werken.
2. Prijsopdrijving: Een prijsverhoging van 0,75 naar 1,25 gulden.
3. Extra kosten: Het apart in rekening brengen van 0,70 gulden voor het plaatsen van karren die voorheen bij de prijs inbegrepen waren.
4. Slechte service en bejegening: Hij heeft een knecht aangenomen (wiens loon indirect door de kooplieden wordt betaald) omdat hij het te druk heeft met zijn eigen brandhoutzagerij. Klachten worden afgedaan met de mededeling dat men kan "ophoepelen".
* Taalgebruik: Het document is geschreven in een mengeling van formele archaïsche taal ("Ondergetekende wenschen uw hiermede te kennen te geven") en volkse uitdrukkingen ("ophoepelen", "zich niet veel meer over de Markt gelegen laat liggen"). Er staan diverse spelfouten in (bijv. "ondragelijhen", "appard", "knegt"). * Tijdsbeeld: De brief dateert uit februari 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog. De schaarste aan goederen en brandstof verklaart waarom de heer Plijman een brandhoutzagerij is begonnen; dit was in die tijd een lucratieve handel vanwege het brandstoftekort.
* Locatie: De genoemde markten (Westerstraat, Noordermarkt, Lindengracht) vormen het hart van de Amsterdamse Jordaan.
* Bureaucreatie: De aantekeningen boven- en onderaan duiden op een snelle administratieve verwerking. De tekst "a.s. Maandag opgeroepen 12-2-43" suggereert dat de betrokkenen direct na ontvangst van de klacht zijn ontboden voor een gesprek om de kwestie te beslechten. De opmerking "Die mop" in de marge suggereert dat een ambtenaar de klacht of de verdediging van Plijman cynisch of ongeloofwaardig vond.