Handgeschreven brief (klacht/melding). 7 mei 1943. R. Buis, Leeuwerikstraat 47 hs, Amsterdam-Noord. No. 20/6/1 M. 1943
850
A’dam 7 Mei ‘43

Den Directeur van het
Marktwezen.

Weledele Heer,

Op Woensdag 5 Mei ongeveer 15 ½ uur heeft de Hr Markenstein wonende Berberisstr: 37 en ondergeteekende het volgende geconstateerd: -
De vischwagen gaande van de vischmarkt - Mosveld maakte een omweg over den Laanweg en; vertoefde ongeveer 20 minuten op een daar gelegen binnenterrein. -
Dit gaf ons aanleiding te veronderstellen dat de hoeveelheid visch, bij aankomst op het Mosveld, minder zou kunnen zijn dan op de vischmarkt was afgegeven. -
Bij den Marktmeester op het Mosveld hebben wij onze ervaringen medegedeeld. -
Deze vertelde ons dat het gewicht van verkoop persoonlijk door hem, bij den wagen gecontroleerd wordt. -
Gezien er ook tijden van verkoop zijn bij vier wagens zal dit door één persoon moeilijker te controleeren zijn en daardoor andere mogelijkheden overblijven. -
Naar aanleiding hiervan vragen wij u dan ook de controle nog scherper te maken dan reeds door u gedaan is. -

Hoogachtend
R. Buis.
Leeuwerikstr: 47 h/s
A.dam. N.

[Aantekeningen onderaan links:]
In afwachting onderzoek
danken voor mededeel.
Losse nota genomen.
nader op terug komen.

[Aantekening in de linker marge, verticaal:]
Van andere zijde medegedeeld op 20-5-43 [onleesbare paraaf/naam] * Inhoud: De briefschrijver, R. Buis, rapporteert samen met een buurtgenoot (de heer Markenstein) een verdachte situatie. Zij zagen een viswagen die onderweg was naar de markt op het Mosveld (Amsterdam-Noord) een ongeoorloofde tussenstop van 20 minuten maken op een binnenterrein aan de Laanweg.
* Vermoeden: De schrijvers vermoeden dat er tijdens deze stop illegaal vis uit de wagen is gehaald (zwarte handel), waardoor er minder vis op de officiële markt terechtkwam.
* Argumentatie: Hoewel de marktmeester beweert alles te controleren, wijst Buis erop dat één persoon onmogelijk vier wagens tegelijkertijd nauwkeurig kan controleren tijdens de piekuren van de verkoop. Hij dringt aan op strengere controle.
* Toon: De toon is beleefd doch dringend, kenmerkend voor burgerwacht-achtig gedrag of simpelweg bezorgdheid over eerlijke voedseldistributie. * Tijdsbeeld: De brief is gedateerd mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselschaarste: In deze periode was er sprake van een strikt distributiesysteem en toenemende schaarste. Producten zoals vis waren schaars en werden vaak op de zwarte markt tegen woekerprijzen verkocht.
* Locatie: Het Mosveld in Amsterdam-Noord was (en is) een centrale marktplaats. De genoemde straten (Berberisstraat, Leeuwerikstraat, Laanweg) liggen allemaal in de directe omgeving van deze markt.
* Controle: Het Marktwezen was verantwoordelijk voor de eerlijke verdeling en handhaving van de regels. In een tijd van schaarste was corruptie door handelaren of transporteurs een groot probleem, waar burgers scherp op letten omdat het hun eigen rantsoen direct kon beïnvloeden. De handgeschreven notitie onderaan geeft aan dat de klacht serieus is genomen en dat er een onderzoek is ingesteld.