Officieel ambtelijk rapport van de Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen. [Stempel/Kenmerk bovenin:]
$N^o=20/1/5$ $M. 1944 \frac{21}{4}$

[Handgeschreven linksboven:]
inschrijven
Acc [?]

[Titel:]
R A P P O R T .

[Tekst:]
Op Dinsdag 18 April 1944, Omstreeks 14 uur, constateerde ik, controleur Boon, dat een persoon die mij later opgaf te zijn genaamd, B.W. Martens, oud 18 jaar, knecht, wonende Preangerstraat 4/I alhier en standplaats innemende Dapperstraat hoek 1e van Swindenstraat, koek verkocht zonder bon, enwel 3 gebakjes á 35 cent per stuk. Martens deelde mij mede, dat hij een oogenblik voor Homma zijn werkzaamheden waarnam.

Daarna hoorde ik een persoon, die mij opgaf te zijn genaamd M.J. Homma, oud 23 jaar, koopman, wonende Zeeburgerdijk en vaste standplaats innemende op de dagmarkt de Dapperstraat.
Homma verklaarde mij, dat hij s middags naar huis ging om te eten en dat Martens dan voor hem zijn werkzaamheden waarnam. Martens heeft van mij toestemming om te handelen volgens goed dunken.
Uit de gegevens op het Hoofdkantoor is mij gebleken dat Homma geen toestemming heeft een plaats vervanger neer te zetten.

[Ondertekening:]
Den Heer Inspecteur van het Marktwezen.

Amsterdam 19 April 1944
controleur,
[Signatuur: J.P.N. Boon]
J.P.N. Boon.

[Handgeschreven kanttekeningen en afhandeling:]
Links:
$T 22 \text{ hs}$
geb. 23/1 '21
Homma 20/1/15 a
W.L.M 20/1/15 b

Rechtsonder:
eerste geval van Homma?
Ja JH [initialen]
20-4-44
14 dagen + verval stand
11/5 t/m 16/5 17/5 Dit rapport documenteert een economisch delict tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de overtreding is tweeledig:
1. Overtreding van de distributiewet: Het verkopen van schaarse goederen (gebak/koek) zonder de vereiste distributiebonnen ("zonder bon").
2. Overtreding van de marktverordening: De vergunninghouder (Homma) liet zijn standplaats onbeheerd achter bij een onbevoegde vervanger (Martens) zonder hiervoor officiële toestemming te hebben.

Uit de handgeschreven notities blijkt de administratieve afhandeling. Er wordt gecontroleerd of Homma een recidivist is ("eerste geval van Homma?"). Omdat dit zijn eerste overtreding lijkt te zijn, volgt er een relatief zware sanctie voor die tijd: een schorsing van 14 dagen en het tijdelijk vervallen van zijn standplaatsrechten op de Dapperstraat. De data onderaan (11/5 t/m 16/5) duiden waarschijnlijk op de feitelijke periode waarin de straf werd uitgevoerd. In 1944 was Nederland volledig afhankelijk van het distributiestelsel vanwege extreme schaarste. Elke transactie van voedingsmiddelen moest gedekt zijn door bonnen om de zwarte markt tegen te gaan en de voedselvoorziening te controleren. De controleurs van het 'Marktwezen' waren in Amsterdam zeer actief op grote markten zoals de Dappermarkt.

De toon van het rapport is zakelijk en procedureel, typerend voor de bureaucratische controle die de bezettingsjaren kenmerkte. De boete van 35 cent per gebakje was voor die tijd aanzienlijk, wat aangeeft dat het hier waarschijnlijk om luxere waren ging die op de zwarte markt of buiten het reguliere systeem om werden verhandeld. De namen en adressen (Preangerstraat, Zeeburgerdijk) plaatsen het incident midden in de Amsterdamse Indische Buurt en Oost. B.W. Martens J.P.N. Boon M.J. Homma Gemeente Amsterdam Marktwezen