Officieel ambtelijk rapport. DIENST VAN HET MARKTWEZEN
te
A M S T E R D A M

Nº 20/8/24 M. 1944 2/F

R A P P O R T

Naar aanleiding van een bij het Marktwezen ingekomen mededeeling, inhoudende, dat de groentehandelaar Barendsen, Kl. Kattenburgerstraat 81, op Donderdag, 30 Maart 1944, een groote partij witte kool van den expediteur Van Doorn had ontvangen, heb ik, J. H. de Grebber, Ambtenaar bij het Marktwezen, na daartoe bekomen opdracht, op 31 Maart 1944 een nader onderzoek ingesteld. Hieruit is mij gebleken, dat op Donderdag, 30 Maart 1944, door Van Doorn, aan J. F. Barends, zaakhoudende Kleine Kattenburgerstraat 81, 650 k.g. witte kool is afgeleverd.

Deze kool lag opgeslagen in den kelder van bedoeld perceel. Deze kool is eigendom van fa. De Bock, Leidsche Dwarsstraat alhier en bestemd voor de aldaar aanwezige Centrale Keuken. Deze kool is gedekt door een toewijzing van het Plaatselijk Verdeelkantoor Amsterdam onder no. 6B/48 d.d. 30 Maart 1944, op naam van De Bock. De kool wordt door Barends opgeslagen daar De Bock momenteel geen ruimte heeft.

Waarvan dit rapport te Amsterdam op 3 April 1944.

De Ambtenaar voornoemd,
(getekend) J.H. de Grebber

Aan den Heer Bedrijfschef van de Centrale Markt
(getekend) [Onleesbaar, mogelijk Hensen] ALHIER Het document is een verslag van een opsporingsonderzoek naar een mogelijke onregelmatigheid in de voedselvoorziening tijdens de Tweede Wereldoorlog. De aanleiding was een melding over een opvallend grote levering van 650 kilogram witte kool aan een individuele groentehandelaar op de Kattenburgerstraat. In een tijd van extreme schaarste en rantsoenering wekte een dergelijke partij direct de verdenking van hamsteren of zwarte handel.

Uit het onderzoek door ambtenaar De Grebber blijkt echter dat er een legale verklaring is: de kool is officieel toegewezen aan de firma De Bock ten behoeve van een Centrale Keuken. De opslag bij handelaar Barends is louter een logistieke oplossing wegens ruimtegebrek bij de eigenaar. Het rapport dient om de rechtmatigheid van de aanwezigheid van deze partij kool vast te leggen en eventuele verdere vervolging te voorkomen. Dit document stamt uit het voorjaar van 1944, een periode waarin de voedselvoorziening in bezet Nederland steeds moeizamer verliep. De 'Dienst van het Marktwezen' en het 'Plaatselijk Verdeelkantoor' speelden een cruciale rol in de strikte distributie van schaarse goederen.

De genoemde "Centrale Keukens" (ook wel gaarkeukens genoemd) waren door de overheid ingestelde instellingen waar burgers tegen inlevering van bonnen een eenvoudige, warme maaltijd konden afhalen. Dit was noodzakelijk omdat brandstof en ingrediënten voor veel huishoudens onbereikbaar waren geworden. Controle op de stroom van groenten naar deze keukens was essentieel om te voorkomen dat voedsel naar de zwarte markt weglekte. De bureaucratische precisie in het rapport (met vermelding van toewijzingsnummers en exacte data) illustreert hoe streng het toezicht op de resterende voedselvoorraden was in de maanden voor de Hongerwinter. F. Barends H. de Grebber J.F. Barends J.H. de Grebber Centrale Keuken Marktwezen