B. Schniedewind

Officiële waarschuwingsbrief (aanmaning) betreffende marktgeld.

* **Toon en taal:** De brief is formeel en direct van toon. Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "hierby", "wys", "blyft", "onherroepelyk"). Belangrijke passages zijn onderstreept of vetgedrukt (op de typemachine) om de urgentie te benadrukken. * **Inhoud:** De heer Schniedewind heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn marktplaats op het Mosplein in Amsterdam-Noord. Hem wordt een laatste termijn gesteld tot 16 september 1939. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar *artikel 11 van het Reglement op de Markten*, wat de juridische basis vormt voor het intrekken van de vergunning voor de vaste standplaats. * **Sociale clausule:** Opmerkelijk is de laatste alinea, waarin verzachtende omstandigheden worden genoemd (zoals het ontvangen van 'steun' of ziekenhuisopname). Dit getuigt van de bureaucratische werkelijkheid van de late jaren '30, waarin armoede en werkloosheid (de crisisjaren) nog vers in het geheugen lagen. * **Correcties:** De handgeschreven correctie van "vóór" naar "op" 16 september scherpt de deadline exact aan. De aantekening "Verzonden 13/9-'39" dient voor de interne administratie van het Marktwezen.

Handgeschreven briefkaart of kort briefje.

De brief is een zakelijke reactie op een ontvangen schrijven ("waarschuwing"), waarschijnlijk een aanmaning voor het betalen van marktgeld. De afzender, B. Schniedewind, verontschuldigt zich voor de vertraging; hij of zij kan niet voor 23 september persoonlijk langskomen. Als reden voor de eerdere niet-betaling wordt aangegeven dat er geen handel (verkoop) was op de betreffende markt. Het handschrift is een vlot, enigszins slordig cursief. Er zijn enkele taalkundige bijzonderheden: * **"u brief"**: In plaats van het bezittelijk voornaamwoord "uw". * **"Hoochachtend"**: Een variant van de standaardafsluiting "Hoogachtend". * **"Verders"**: Een destijds vaker voorkomende informele vorm van "verder". * **"slechts in geval"**: Waarschijnlijk bedoeld als "slechts voor het geval dat" of "omdat ik in elk geval".

Officiële brief/aanmaning van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

Deze brief is een formele ingebrekestelling wegens een betalingsachterstand. De heer B. Schniedewind, woonachtig in Hillegom, heeft al meer dan drie weken zijn marktgeld niet betaald voor zijn standplaats op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. De brief hanteert een strikte, bureaucratische toon. Er worden harde deadlines gesteld: betaling moet uiterlijk op 20 januari binnen zijn, anders wordt de vaste standplaats per 27 januari ingetrokken op basis van het marktreglement. Opvallend is de handreiking in de laatste alinea: de directeur biedt ruimte voor clementie indien er sprake is van overmacht, zoals ziekte of financiële afhankelijkheid van de steun (werkloosheidsuitkering), mits dit direct gemeld wordt. De typografie (onderstrepingen voor nadruk, spatiering van de plaatsnaam) is kenmerkend voor zakelijke correspondentie uit die periode.

Brief/Kennisgeving

* **Inhoud:** De afzender, B. Schniedewind, meldt zich af voor de markt in Hillegom. De reden hiervoor is de aanhoudende vorst, die zijn handel (waarschijnlijk bederfelijke waar of planten) onmogelijk maakt. Hij geeft aan momenteel "armlastig" te zijn en steun te ontvangen van het "Burgeluk Armbestuur". Hij belooft terug te keren zodra het weer verbetert. * **Taalgebruik:** Het document bevat diverse spellingsvarianten die typerend zijn voor de tijd of het opleidingsniveau van de schrijver, zoals "wand" (voor want), "Burgeluk" (voor Burgerlijk), "Mark" (voor Markt) en "Hooch Achtent" (voor Hoogachtend). * **Toon:** De brief is nederig en informatief, bedoeld om de afwezigheid op de marktplek te rechtvaardigen tegenover de autoriteiten.

Getypte brief (doorslag).

In deze zakelijke brief verzoekt een onbekende instantie (ondertekend door 'De Directeur') om inlichtingen bij het Burgerlijk Armbestuur van Hillegom betreffende de financiële situatie van een zekere B. Schniedewind. De kernvraag is of de persoon in kwestie "volledige ondersteuning" geniet. Dit is van cruciaal belang voor de instantie omdat dit bepaalt of de heer Schniedewind daarnaast nog betaalde arbeid mag verrichten. Het document is een typisch voorbeeld van de administratieve controle op de rechtmatigheid van steunverlening in die periode.

Dienstbrief op officieel briefpapier.

* **Inhoud:** De directeur van het Amsterdamse Marktwezen vraagt om inlichtingen bij het Burgerlijk Armbestuur van Hillegom betreffende een zekere B. Schniedewind. De centrale vraag is of deze man inderdaad een uitkering ("ondersteuning") ontvangt en of dit een "volledige ondersteuning" betreft, wat zou betekenen dat hij geen bijkomende inkomsten uit werk mag hebben. * **Vorm:** Een zakelijke, getypte brief met de voor die tijd gebruikelijke archaïsche spelling (zoals "mededeeling", "zoo", "den gesteunde"). Het document weerspiegelt de ambtelijke controle op sociale voorzieningen. * **Opvallend:** Er is een handgeschreven kanttekening "a conti" geplaatst. In deze context zou dit kunnen verwijzen naar een lopende zaak of een specifieke administratieve categorie.

Doorslag van een officiële brief (typewerk).

Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van een marktkoopman, de heer B. Schniedewind uit Hillegom. Hij had blijkbaar gevraagd om tijdelijk afwezig te mogen zijn van zijn marktplaats op het Mosplein in Amsterdam en om in die periode vrijgesteld te worden van het betalen van marktgeld. De directeur gaat deels akkoord: de koopman krijgt voor maximaal drie weken ontheffing van de bezettingsplicht (de plicht om daadwerkelijk op de markt te staan). Echter, het verzoek om vrijstelling van betaling van het marktgeld wordt resoluut afgewezen. De reden hiervoor is bureaucratisch-financieel: omdat de heer Schniedewind een vorm van 'ondersteuning' (sociale bijstand) ontvangt die niet als 'volledig' wordt beschouwd, wordt hij geacht nog steeds in staat te zijn inkomsten uit arbeid te verwerven. Hierdoor blijft de betalingsverplichting voor de marktplaats van kracht, ook als hij er niet staat.

Handgeschreven administratieve lijst, waarschijnlijk een pagina uit een register of kaartsysteem van een sociale instelling.

* **Paleografie:** Het document is geschreven in een geoefend 20e-eeuws administratief handschrift (cursief). * **Toponiemen:** De adressen zijn nagenoeg allemaal Amsterdams: Singel, Zwanenburgwal (afgekort als *Zw. b. wal*), Muiderstraat, Rubensstraat, Langestraat en Kerkstraat. Er is één vermelding van Hillegom (Prins Hendrikkade/straat). * **Afkortingen:** * **I, II, III:** Verdiepingsnummers. * **bel:** Bel-etage. * **W:** Zeer waarschijnlijk "weken", wat duidt op de duur van een verleende uitkering of ondersteuning (bijv. "1 ½ W" voor anderhalve week). * **Administratieve laag:** De rode nummers (zoals *90/25/14*) zijn dossiernummers die door een archivaris of administrateur zijn toegevoegd om de personen te linken aan een centraal systeem.

Document

* **Geadresseerde:** De kaart is gericht aan "Het Marktwezen" aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam. Dit is de locatie van de Centrale Markthallen, het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. * **Afzender:** B. Schneidewind verstuurde de kaart vanaf de Kennemerbeekweg 18 in Santpoort-Noord. De familie Schneidewind was in die periode actief in de (bloem)handel. * **Mobilisatiestempel:** De paarse stempel "M. 1940" is een officieel kenmerk dat duidt op postbehandeling tijdens de Nederlandse mobilisatieperiode (1939-1940). De 'M' staat voor Mobilisatie. Het nummer '90/28/1' is een administratief registratienummer van de betreffende instantie. * **Poststempel:** Het ronde stempel over de zegel bevat de tekst "L E O NEDERLAND" met een vogel. L.E.O. stond voor 'Luchtbescherming En Overheidshulp' (of gerelateerde luchtbeschermingsinitiatieven), wat de sfeer van oorlogsdreiging in april 1940 benadrukt.

Administratief dossierstuk (waarschijnlijk Gemeente Amsterdam).

Dit document betreft een ambtelijke afhandeling van een verzoek voor een marktvergunning of -plaats op het Mosplein in Amsterdam-Noord. De kern van de zaak is dat de marktkoopman B. Schniedewind toestemming vraagt om zijn broer, P.H. Schniedewind (geboren op 3 maart 1914), als assistent te laten optreden op zijn standplaats. Er wordt in de tekst nadrukkelijk een onderscheid gemaakt tussen "assisteren" en "vervangen". De toestemming wordt verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat de overheid het recht behoudt de toestemming op elk moment in te trekken. De verschillende data en handschriften tonen aan dat het document door meerdere ambtelijke lagen is gegaan ter advisering en uiteindelijke goedkeuring. De afhandeling wordt afgesloten met de notitie dat er een "modelbriefje" (een standaard antwoordformulier) is verstuurd op 1 juni 1940.

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).

* **Inhoud:** De brief is een officiële goedkeuring van een verzoek dat op 30 april is ingediend door de heer B. Schniedewind. Hij krijgt toestemming om zich op de markt te laten bijstaan door zijn broer, Th. Schniedewind. * **Beperkingen:** De directeur benadrukt dat het gaat om "bijstaan" en expliciet "niet vervangen". Dit wijst op strikte reglementen waarbij de vergunninghouder persoonlijk aanwezig moest zijn op de marktplaats. De toestemming is geldig "tot wederopzegging". * **Correcties:** Er zijn enkele administratieve wijzigingen in de tekst aangebracht. De afkorting "dd" (de dato) is doorgestreept en vervangen door "ingekomen op", met de handgeschreven toevoeging "jl." (jongstleden) om de datum van de brief van de aanvrager te verduidelijken. De specifieke locatie "Mosplein" is doorgestreept, wat suggereert dat de toestemming nu geldt voor zijn marktplaats(en) in het algemeen in plaats van slechts één specifieke locatie.

Ambtelijke lijst / Registratierapport.

* **Inhoud:** Het document dient als een officieel overzicht voor de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. Het registreert specifiek handelaren in bloembollen. Dit was seizoensgebonden handel die in het najaar (november) op zijn hoogtepunt was. * **Geografie:** De genoemde adressen tonen een mix van lokale Amsterdamse handelaren (voornamelijk uit West: Bestevaerstraat, Orteliusstraat) en handelaren die vanuit de Bollenstreek (Hillegom) naar de stad kwamen. * **Marktlocaties:** De handel concentreerde zich op de Uilenburgermarkt en de Dappermarkt. De onderste notities suggereren een uitbreiding of controle van handelaren op de Noordermarkt en het Mosplein (Amsterdam-Noord). * **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, zakelijk 20e-eeuws cursief. De onderste helft is minder formeel en bevat doorhalingen, wat wijst op een werkdocument of een concept dat later is aangevuld.

Document

De brief is een kennisgeving van B. Schneidewind aan de lokale autoriteiten. De schrijver geeft aan niet in staat te zijn om op 18 januari een toegewezen "plaats te bezetten". Hoewel de exacte aard van deze 'plaats' niet expliciet wordt genoemd, wijst de context op een oproep voor de werkverschaffing of een verplichte tewerkstelling in ruil voor een uitkering. De reden voor het verzuim is tweeledig: de extreme weersomstandigheden (vorst) en persoonlijke "onmogelijkheden". De schrijver benadrukt de precaire financiële situatie: er wordt al bijna twee maanden aanspraak gemaakt op het "Burgelijk armbestuur" (sociale bijstand) ter hoogte van 5 gulden, omdat er door het weer niets te verdienen valt op de markt. De toon is verontschuldigend ("dat mij zeer spijt") maar ook feitelijk over de armoede waarin het gezin verkeert.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

De brief is een formele reactie op een verzoek van de heer Schniedewind. De kern van de boodschap is dat hij vrijstelling (kwijtschelding) kan krijgen voor het betalen van marktgeld. De voorwaarde hiervoor is dat hij officieel 'ondersteuning' (een vorm van bijstand) ontvangt en daarom geen inkomsten uit arbeid mag genereren. Om deze vrijstelling daadwerkelijk te verkrijgen, moet de ontvanger bewijsstukken aanleveren van de gemeente Hillegom. Er moet zowel een bewijs van de begindatum als later een bewijs van de einddatum van de ondersteuning worden overlegd. Het taalgebruik is ambtelijk en de spelling hanteert de 'y' op plaatsen waar tegenwoordig 'ij' gebruikelijk is, wat kenmerkend is voor de administratieve stijl van die periode.

Handgeschreven brief betreffende sociale bijstand.

De brief is een korte, feitelijke mededeling van B. Schniedewind aan de lokale overheid in Hillegom. De afzender reageert op een verzoek om informatie vanuit het "Burgeluk" (Burgerlijk) Armenbestuur. De essentie van de brief is de opgave van inkomen: de schrijver verklaart 5 gulden per week te ontvangen ("betrekken"). De taal bevat enkele spelfouten of fonetische schrijfwijzen die typerend zijn voor die tijd bij mensen met een beperkte schoolopleiding, zoals "moes" (moest) en "Burgeluk" (Burgerlijk). Het bedrag van 5 gulden per week was in 1941 een zeer klein bedrag, wat duidt op een situatie van armoede of minimale ondersteuning.

Doorslag of afschrift van een officiële brief.

Het document is een zakelijke mededeling aan een inwoner van Hillegom betreffende een verzoek om kwijtschelding van marktgeld. De toon is formeel en procedureel. De kern van de boodschap is dat de heer Schniedewind recht heeft op kwijtschelding van marktgeld (het staangeld voor een marktplaats) zolang hij een werkloosheidsuitkering ("ondersteuning") ontvangt en geen andere inkomsten heeft. Om dit recht te effectueren, wordt er een bewijslast bij de burger neergelegd: hij moet officiële verklaringen van de gemeente Hillegom overleggen die zowel het begin als het einde van de ondersteuningsperiode bevestigen. De spelling hanteert nog de oude vorm met de 'y' (tyd, krygen, kwytschelding), wat gebruikelijk was in die periode.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie voor het archief) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een verificatieverzoek. De afzender wil bevestiging of een zekere heer B. Schniedewind inderdaad financiële steun ontvangt van de armenzorg in Hillegom. * **Kernvraag:** Cruciaal in de tekst is de vraag of het gaat om "volledige ondersteuning". Dit was een juridische/administratieve status die bepaalde of de ontvanger daarnaast nog mocht werken. Als er sprake was van volledige ondersteuning, mocht de betrokkene geen bijverdiensten hebben. * **Toon:** Formeel en ambtelijk ("verzoek U beleefd", "op waarheid berust"). * **Administratieve kenmerken:** De handgeschreven notitie "Verzonden 26/2" duidt op een efficiënte kantoorregistratie. De afkorting "a costi" achter het adres betekent "ter plaatse" (in Hillegom).

Getypte brief (ambtelijke correspondentie).

* **Inhoud:** De brief is een verzoek om verificatie van gegevens betreffende een zekere B. Schniedewind. Deze persoon heeft blijkbaar verklaard armlastig te zijn en financiële steun te ontvangen van de gemeente Hillegom. De afzender wil specifiek weten of dit "volledige ondersteuning" betreft, wat in die tijd betekende dat het de ontvanger verboden was om daarnaast nog eigen inkomsten uit werk te genereren. * **Terminologie:** * **Costi:** Een verouderde term in correspondentie (afgeleid van het Italiaanse *costì*) die "ter uwer plaatse" of "daar bij u" betekent. * **Armlastig:** Behoeftig, afhankelijk van de publieke armenzorg. * **Volledige ondersteuning:** Een specifieke status binnen de toenmalige armenwetgeving waarbij de uitkering geacht werd in alle levensbehoeften te voorzien, waardoor bijverdienen vaak niet was toegestaan of leidde tot korting. * **Toon:** Formeel-ambtelijk en zakelijk.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "zoodat", "Maart"). * **Inhoud:** De brief is een afwijzing van een verzoek om vrijstelling van het betalen van marktgeld. De reden hiervoor is dat de geadresseerde, de heer Schniedewind, blijkbaar niet voldoet aan de criteria (hij ontvangt geen "volledige ondersteuning" oftewel steunuitkering). Er wordt direct gedreigd met het intrekken van zijn marktplaats als de betaling niet spoedig voldaan wordt. * **Vorm:** Het betreft een zakelijke correspondentie op grijs papier, kenmerkend voor de schaarste of specifieke administratieve archiefvorming in die tijd.

# TRANSCRIPTIE DV. *extra* 90/28/2 M. 4 Juni 1940. den Heer B. Schniedewind, Kennemerbeekweg 18, <u>H I L L E G O M.</u> Naar aanleiding van Uw brief ~~dd~~ ingekomen op 30 April jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestem...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie voor het archief) met handgeschreven kanttekeningen. * **Datum:** 26 februari 1941. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een Gewestelijk Arbeidsbureau of een sociale dienst). * **Ontvanger:** Den Heer Secretaris van het Burgerlijk Armbestuur te Hillegom. * **Referentienummer:** 90/4/4 M. * ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of kopie). * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een marktwezen of gemeentelijke afdeling). * **Ontvanger:** den Heer B. Schniedewind, Kennemerbeekweg 18, Hillegom. * **Datum:** 14 maart 1941. * **Kenmerken:** Dossiernummers 90/4/6 M. en HG. Handgeschreven aantekening "Extra" bovenaan.

# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven] HG. den Heer B. Schniedewind, Kennemerbeekweg 18, H I L L E G O M . 90/4/6 M. 14 Maart 1941. Ten vervolge op mijn brief d.d. 23 Januari jl. No. 90/4/2 M. bericht ik U, dat uit een dezerzijds ingesteld onderzoek is gebleken dat U geen volledige ondersteuning ontvangt, zoodat U, volgens de bestaan...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of officieel afschrift). * **Datum:** 4 juni 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke marktdienst). * **Ontvanger:** Den Heer B. Schniedewind, Kennemerbeekweg 18, Hillegom. * **Referentienummer:** 90/28/2 M. * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven toevoeging "extra", handgeschreven correcties ("jl...