B.E.T. Veiling

Zakelijke brief / Financiële correspondentie.

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor de financiële afwikkeling van de exploitatie van het Koelhuis op de Centrale Markt over de maand september 1939. Er is een batig saldo van 2610,09 gulden overgeboekt naar de gemeente Amsterdam. * **Vorm:** Het document is representatief voor de formele zakelijke correspondentie uit de vooroorlogse periode. Het taalgebruik is uiterst beleefd ("hebben de eer U", "te Uwen gunste"). * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "niet die we hr. Muller" suggereert een interne verwerking bij de ontvangende partij (de gemeente/het Marktwezen), waarbij het document werd gerouteerd naar of beoordeeld door een specifieke ambtenaar. * **Status:** Het betreft een officieel bewijsstuk van een girale betaling tussen een geprivatiseerde instelling (de N.V. Veiling) en een gemeentelijke instantie.

Zakelijke brief.

In deze brief verzoeken de gezamenlijke veilingen uit de regio Beverwijk de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om medewerking bij het reguleren van de retourstroom van aardbeienmanden (fust). De kernpunten zijn: 1. **Kwaliteitscontrole:** De veilingen willen de hygiëne en kwaliteit verbeteren door oud, vuil materiaal te vernietigen en te vervangen door nieuwe manden met een eigen "roode merk". 2. **Bestrijding van Kettinghandel:** Men wil voorkomen dat tussenhandelaren de gebruikte manden opkopen en tegen woekerprijzen doorverkopen (kettinghandel). Door de inkoop te centraliseren via één persoon (Barend van Dijk) op een vaste locatie (Pier E in Amsterdam), hopen zij de prijs en kwaliteit te beheersen. 3. **Logistiek:** De brief vraagt expliciet om een standplaats bij de ingang van de markt voor hun vertegenwoordiger. De taal is formeel en beleefd, kenmerkend voor zakelijke correspondentie uit die tijd, met gebruik van de destijds gangbare spelling (bijv. "schooner", "roode", "dirigeeren").

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).

* **Inhoud:** De brief is een korte, formele toezegging van medewerking. De directeur reageert op een schrijven van de Beverwijkse veilingen van een week eerder. Het onderwerp is de logistieke afhandeling van aardbeienmanden (fust) op de Centrale Markt (waarschijnlijk die van Amsterdam). * **Logistiek:** Er is sprake van het "centraal innemen" van lege manden door een specifieke persoon of firma (B. van Dyk). Dit wijst op een poging om de retourstroom van verpakkingsmateriaal te stroomlijnen in een periode van schaarste of verhoogde noodzaak tot efficiëntie. * **Terminologie:** De genoemde veilingen zijn historische instellingen. De "B.E.T." staat voor "Beverwijk en Tuinders" veiling. De spelling met 'y' was in die tijd gangbaar in administratieve stukken, hoewel de spelling-Marchant (1934) toen al de voorkeur gaf aan 'ij'.

Rekening-courant (financieel maandoverzicht).

Het document is een gedetailleerde financiële verantwoording van de exploitatie van een koelhuis door een veilingbedrijf in opdracht van de gemeente Amsterdam. * **Inkomsten (Credit):** Deze bestaan uit het beginsaldo en de opbrengsten uit "koelloon" (vergoeding voor opslag in de koelcellen). Nadat de nog uitstaande bedragen (debiteuren) zijn afgetrokken, blijven de netto-inkomsten over, aangevuld met kleine posten zoals assurantie en een ziektewetuitkering voor een personeelslid genaamd Bosma. * **Uitgaven (Debet):** De kosten bestaan voornamelijk uit wekelijkse salarissen, uitgaven voor los personeel en administratieve kosten (rentezegels). Opvallend is de "Provisie 15%", wat de vergoeding is voor de uitvoerende partij (de N.V. Veiling). * **Resultaat:** Na aftrek van de kosten blijft er een bedrag van f. 1192,87 over dat aan de Gemeente Amsterdam wordt uitgekeerd. * **Controle:** De vele vinkjes en de handgeschreven controle-berekeningen (in rood potlood) tonen aan dat dit document intern is gecontroleerd door een accountant of boekhouder. De plakzegel van 10 cent diende als bewijs van betaalde leges voor een officieel financieel document.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

Dit document is een formele financiële verantwoording van de N.V. Nederlandsche Veiling aan het Amsterdamse gemeentelijke Marktwezen. De kern van de correspondentie is de afwikkeling van de exploitatiecijfers van het 'Koelhuis' voor de maand juli 1941. De Veiling fungeerde als exploitant van dit koelhuis op het terrein van de Centrale Markthallen. Uit de brief blijkt een batig saldo van 2327,53 gulden, dat direct is overgemaakt naar de gemeentegirorekening. De brief diende als geleidebrief voor de bewijsstukken (rekening-courant, kasbewijzen en een lijst met debiteuren). Het taalgebruik is uiterst hoffelijk en zakelijk, kenmerkend voor de administratieve stijl van die periode.

Zakelijke brief / Administratieve correspondentie.

* **Inhoud:** De brief betreft de financiële verslaglegging over de maand februari 1941 aangaande de exploitatie van het Koelhuis op het terrein van de Centrale Markthallen. De veilingvereniging draagt een batig saldo van 2817,76 gulden af aan de gemeente Amsterdam via een overschrijving naar de gemeentegiro. * **Administratieve sporen:** De stempels bovenin duiden op de archivering door de ontvangende instantie (het Marktwezen). De potloodnotitie boven de datum is waarschijnlijk een paraaf voor gezien of een instructie voor een specifieke ambtenaar. * **Status:** Het document is een officieel bewijsstuk van de financiële afwikkeling tussen een private partij (de N.V. Veiling) die een gemeentelijke faciliteit (het Koelhuis) exploiteert, en de toezichthoudende gemeentelijke dienst.

Ambtsbericht/notitie op een voorgedrukt formulier (Bijblad).

* **Kernboodschap:** De schrijver reageert op een eerdere correspondentie over de verkoop van een "cel" (vermoedelijk een koelcel of opslagruimte). Er is vastgesteld dat noch de N.V. Veiling in Arnhem, noch een zekere heer Kluft opdracht tot verkoop hebben gegeven. * **Besluitvorming:** Er wordt voorgesteld om deze zaak voortaan af te wikkelen met de "N.V. Marcanti". * **Terminologie:** * **"Klei- en Tuinbouwproducten"**: Verwijst naar de specifieke veilingsector in Arnhem. * **"Marcanti"**: Waarschijnlijk de N.V. Marcanti in Amsterdam, destijds een belangrijk centrum voor de handel in levensmiddelen en marktzaken. * **"De cel"**: Gezien de context van veilingen en weersomstandigheden (storm/vriesweer) betreft dit zeer waarschijnlijk een geconditioneerde opslagruimte voor landbouwproducten.

Getypte lijst (doorslag of origineel op schrijfmachine).

* **Organisatiestructuur:** Het document toont een strakke hiërarchische en geografische ordening. Grote fabrikanten (zoals De Betuwe en Wagenberg-Festen) fungeren als 'leider' voor specifieke districten, ook als deze buiten hun eigen vestigingsplaats liggen. * **Sectorkenmerken:** De namen van de veilingen en fabrikanten (conservenfabrieken, fruithandel) duiden op de sector tuinbouw en fruitverwerking. * **Nomenclatuur:** Er wordt gebruikgemaakt van aanhalingstekens (") als herhalingsteken (ditto) voor het woord "Veiling". De spelling is conform de vroege tot midden-20e eeuw (bijv. "den Heer", "Krabbendyke", "Omstreken"). * **Opvallende details:** * De Betuwe uit Tiel heeft een zeer grote reikwijdte (Noord-Holland, Friesland, Utrecht). * De aanwezigheid van verzuilde organisaties zoals de "R.K. Boerenbond" en de "N.C.B." (Noordbrabantse Christelijke Boerenbond). * Een typefout in de tekst: "vertgenwoordigd" bij de sectie Friesland.

Een logistiek overzicht/vrachtlijst van de Nederlandse Spoorwegen (NS).

* **Type document:** Een logistiek overzicht/vrachtlijst van de Nederlandse Spoorwegen (NS). * **Inhoud:** Het document registreert de aanvoer van verse levensmiddelen (met name fruit en bonen) naar de Centrale Markthallen in Amsterdam via het spoor. Tevens wordt er één zending van verzonden goederen (komkommers) vermeld. * **Geografie:** De afzenders bevinden zich voornamelijk in de bekende tuinbouwgebieden van die tijd: de Betuwe (Tiel, Kesteren, Elst, Zetten-Andelst, Ressen-Bemmel) en Zeeland (Kapelle-Biezelinge, Goes). * **Terminologie:** * *Hgb:* Hoofdgebouw (van de NS in Utrecht). * *A.N.B.G.F.A.E.:* Waarschijnlijk een afkorting voor een bond of coöperatie in de groenten- en fruithandel. * *Verbindingsspoor:* De specifieke spoorlijn die de Centrale Markthallen in Amsterdam-West verbond met het hoofdnet. * **Opvallende details:** De laatste regel bij de aangekomen goederen is doorgestreept en deze partij (Gr. & Fr. Centr. / Kapke) verschijnt onderaan als "Verzonden goederen" met bestemming Stettin (het huidige Szczecin in Polen, destijds Duitsland).

Document

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk een overzicht van wagonladingen of grote transporten. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van liggende streepjes ("-") om herhaling van bovenliggende gegevens aan te duiden. * **Terminologie:** * **Kap.Biez.:** Afkorting voor Kapelle-Biezelinge (Zeeland). * **Zetten A. / Ressen B.:** Verwijst naar specifieke stations of laadplaatsen (Aansluitingen). * **Coop.V.Ver.:** Coöperatieve Verkoop Vereniging. * **Tielsche Veil. / Veiling E.M.M.:** Verschillende regionale veilingorganisaties. * **Opvallendheden:** Bij het gewicht van 13000 (Veiling E.M.M.) staat een 'ø' symbool, mogelijk een controlemerk van de administrateur. De spelling "boonen" en "andijvie" duidt op een tijdsperiode vóór de spellinghervorming van 1947 (hoewel "boonen" ook daarna nog lang in vaktermen werd gebruikt).

Financieel overzicht (rekening-courant).

Het document is een interne boekhoudkundige afrekening. De getypte tekst vormt het raamwerk van de exploitatierekening voor het stationsbuffet. De handgeschreven rode cijfers zijn waarschijnlijk de definitieve berekeningen voor die maand: * De posten 22,19, 78,00 en 130,49 (totaal 230,68) lijken specifieke kosten of een overgedragen saldo te vertegenwoordigen. * De posten 3,33, 564,75 en 46,31 (totaal 614,39) vertegenwoordigen waarschijnlijk de bruto inkomsten of creditposten. * Het eindbedrag onderaan de streep, 383,71, is het netto resultaat (614,39 min 230,68). Het feit dat de tekst in spiegelbeeld staat, suggereert dat we naar de achterkant van een doorslag kijken, wat destijds gebruikelijk was om papier te besparen of als administratief afschrift.

Rekening-courant (maandelijks financieel overzicht).

* **Financiële structuur:** Het document berekent het netto verschuldigde bedrag tussen de exploitant van het koelhuis en de gemeente. Na aftrek van salarissen, belastingen en een provisie van 15% blijft er een saldo van 511,36 gulden over ten gunste van de Gemeente Amsterdam. * **Salarissen en Heffingen:** De salarissen worden per week gespecificeerd (variërend van f 135 tot f 159,25). Interessant zijn de posten 'Ziekenfondspremie' en 'Vereveningsheffing'. De laatste was een specifieke belasting die tijdens de bezettingsjaren werd gehanteerd om loonverschillen tussen sectoren gelijk te trekken. * **Provisie:** De handgeschreven berekening links (172.90 + 86.41 = 259.31) lijkt een kladberekening te zijn voor de provisie van 15%, hoewel het getypte bedrag 259.35 is (een klein verschil van 4 cent). * **Authenticiteit:** De aanwezigheid van de 'plakzegels' (kwijtingszegels) bewijst dat de belasting op het rechtsverkeer voor deze transactie is voldaan. De stempel van de "N.V. Nederlandsche Veiling" en de handtekening van de directeur geven het document rechtskracht.

Document

Dit document is een formele financiële verantwoording tussen de exploitant van het Koelhuis (de N.V. Veiling) en de eigenaar/toezichthouder (de Gemeente Amsterdam, afdeling Centrale Markt). De kern van het document is de berekening van het saldo dat de gemeente aan de veiling verschuldigd is over de maand november 1943. Opvallend zijn de uitgebreide handgeschreven correcties. Dit duidt op een audit of controle door de gemeentelijke boekhouding, waarbij diverse posten (met name de overgedragen saldi en de provisieberekening) zijn herzien. Het uiteindelijke debetsaldo onderaan is gecorrigeerd van f 953,53 naar f 1.101,47 (volgens de rode inkt). De posten geven een inkijkje in de operationele kosten van die tijd: wekelijkse salarissen (ca. 147 gulden per week), sociale lasten zoals de ziekenfondspremie en de 'vereveningsheffing', en verzekeringspremies.

Rekening-courant (financieel overzicht).

* **Financiële structuur:** Het document toont de verrekening tussen de exploitant van het koelhuis (de Veiling) en de eigenaar van de marktgronden (de Gemeente). Het eindbedrag van f. 21.571,49 is het bedrag dat de Veiling verschuldigd is aan de gemeente Amsterdam. * **Kostenposten:** De posten aan de "Debet"-kant laten zien welke bedrijfskosten de Veiling in mindering brengt op de inkomsten, waaronder salarissen voor vier weken, sociale lasten (ziekenfonds), belastingen (vereveningsheffing) en een aanzienlijke provisie van 15%. * **Controle:** De talloze rode en blauwe vinkjes wijzen op een nauwkeurige accountantscontrole of administratieve controle door de gemeentelijke afdeling Centrale Markt. * **Authenticiteit:** De aanwezigheid van plakzegels (leges/belasting op zakelijke transacties) en de originele stempels bevestigen dat dit een officieel bewijsstuk is voor de boekhouding.

Document

Dit document is een financiële afrekening (rekening-courant) tussen de exploitatie-afdeling van een koelhuis en de Gemeente Amsterdam. Het doel van het document is het vaststellen van het verschuldigde saldo over de maand februari 1944. De opbouw is als volgt: * **Credit-zijde:** Begint met het openstaande debetsaldo, vermeerderd met nieuwe facturen en kosten voor verzekering en administratie. Ook een kleine uitkering wegens ziekte is hier bijgeteld. * **Debet-zijde:** Hierop staan de gemaakte kosten die in mindering worden gebracht, waaronder salarissen (verdeeld over vier weken), kosten voor "Vee en Vleesch", sociale premies (Ziekenfonds), belastingen (Vereveningsheffing), rentezegels en een provisie van 15%. * **Eindresultaat:** Het saldo van 5637,36 gulden is het bedrag dat de veiling over die maand verschuldigd is aan de Gemeente Amsterdam (Centrale Markt). De vele rode vinkjes en de handgeschreven naam "Jan" boven de kolommen wijzen op een grondige boekhoudkundige controle. Het document is officieel bekrachtigd met een stempel, een handtekening van de directeur en een fiscale plakzegel van 10 cent, wat destijds verplicht was voor dergelijke zakelijke documenten.

Document

Dit document is een financiële afrekening van de exploitatie van een koelhuis in april 1944. De N.V. Veiling beheerde dit koelhuis op de Centrale Markt namens de Gemeente Amsterdam. * **Credit-zijde:** Toont de opbrengsten, voornamelijk "koelloon" (vergoeding voor opslag in koeling) en verzekeringskosten. Na verrekening van de begin- en eindsaldi blijft er een netto bedrag van f 2.280,62 over. * **Debet-zijde:** Somt de gemaakte kosten op die de N.V. in rekening brengt bij de gemeente. Hieronder vallen de wekelijkse salarissen van het personeel (4 x f 147.50), kosten voor vee/vlees, en diverse sociale lasten en belastingen zoals ziekenfonds, vereveningsheffing en rentezegels. * **Provisie:** De exploitant houdt een provisie van 15% in op de inkomsten. * **Resultaat:** Het eindbedrag van f 1.015,55 is het saldo dat de N.V. moet afdragen aan de Gemeente Amsterdam. De handgeschreven krabbels rechtsonder zijn controleberekeningen: de 309,32 is inderdaad 15% van 2062,12 (gesplitst in 10% en 5% voor gemak), en de 26,55 is 4,5% van de 590 gulden aan salarissen.

Rekening-Courant (financieel overzicht).

Dit document is een financiële afwikkeling tussen de exploitant van het Koelhuis (de N.V. Veiling) en de eigenaar van de markt (de Gemeente Amsterdam). Het geeft inzicht in de exploitatiekosten en opbrengsten van de koelfaciliteiten op de Centrale Markt in mei 1944. * **Credit-zijde:** Hier wordt het resultaat van het koelloon berekend. Er is sprake van een debetsaldo aan het begin en eind van de maand, waaruit een netto bedrag van f 2.444,59 aan inkomsten volgt, vermeerderd met administratiekosten en verzekering. * **Debet-zijde:** Hier staan de gemaakte kosten die op de inkomsten in mindering worden gebracht. Dit omvat de wekelijkse salarissen van het personeel (f 590,- in totaal), sociale lasten (ziekenfonds), belastingen (vereveningsheffing) en een provisie van 15% voor de N.V. zelf als exploitant. * **Eindresultaat:** Na aftrek van alle kosten blijft er een bedrag van f 1.644,06 over dat aan de Gemeente Amsterdam moet worden afgedragen. * **Controle:** De rode vinkjes duiden op een boekhoudkundige controle, vermoedelijk uitgevoerd door de gemeentelijke accountantsdienst. De aanwezigheid van de geplakte en afgestempelde legeszegel van 10 cent was wettelijk verplicht om het document een officiële status als kwijting of bewijsstuk te geven.

Financieel overzicht (Rekening-Courant).

Dit document is een maandelijkse afrekening (rekening-courant) tussen de Amsterdamse veiling (afdeling Koelhuis) en de Gemeente Amsterdam (afdeling Centrale Markt). * **Credit-zijde:** Hier wordt de omzet berekend. Het gaat om het 'gefactureerd koelloon' (huur voor de koelcellen) van juli, vermeerderd met kosten voor verzekering en administratie. Het totaalbedrag aan inkomsten voor de veiling over juli bedraagt f 2.099,38. * **Debet-zijde:** Hier staan de gemaakte kosten die op de opbrengst in mindering worden gebracht. Dit omvat de wekelijkse salarissen van het personeel, kosten voor 'vee en vleesch' (inclusief een nabetaling over juni), sociale lasten (ziekenfonds), belastingen (vereveningsheffing en rentezegels) en een provisie van 15% voor de veiling zelf. * **Saldo:** Na aftrek van de kosten van de inkomsten blijft er een bedrag over van f 980,76. Dit bedrag is "ten gunste van de gemeente Amsterdam", wat betekent dat de veiling dit bedrag moet afdragen aan de stad. * **Controle:** De rode vinkjes en de handgeschreven rekensom rechtsonder duiden op een accountant- of kascontrole. De rekensom (199.47 + 99.13 = 299.60) lijkt een verificatie van de provisie van 15%.

Rekening-courant (overzicht van inkomsten en uitgaven).

* **Inhoud:** Het document is een financiële afrekening over de maand augustus 1944 tussen het Koelhuis van de Amsterdamse veiling en de Centrale Markt van de gemeente. Het toont de berekening van het koelloon (huur van koelruimte) minus de gemaakte kosten (salarissen van personeel, sociale lasten, provisie en belastingen). * **Financiële details:** * De bruto inkomsten uit koelloon en administratie bedragen ƒ 1.282,49. * De kosten (Debet) omvatten salarissen voor vier weken, kosten voor "vee en vleesch", ziekenfondsbijdrage, en een "vereveningsheffing" van 4,5%. * De veiling houdt een provisie in van 15% op het gefactureerde koelloon. * Het uiteindelijke saldo dat aan de Gemeente Amsterdam wordt uitgekeerd is ƒ 392,12. * **Administratieve sporen:** De kasbewijsnummers (38 t/m 42) en de vele vinkjes duiden op een zorgvuldige controle door een accountant of boekhouder. De handgeschreven optelsom in de kantlijn lijkt een controle van de provisie (119.70 + 59.95 = 179.65, wat bijna exact de provisie van 179.86 benadert).

Rekening-courant (financieel overzicht).

Dit document is een gedetailleerde afrekening van de kosten voor de exploitatie van een koelhuis door de Veiling Amsterdam ten behoeve van de gemeente. De posten geven inzicht in de bedrijfsvoering van die tijd: * **Salarissen:** Er wordt wekelijks een vast bedrag van fl. 147,50 uitgekeerd aan personeel. * **Vee en Vleesch:** Kosten gerelateerd aan de opslag of verwerking van vleesproducten. * **Sociale lasten:** Posten zoals 'ziekenfondsbijdrage' en 'vereveningsheffing' tonen de toenmalige belasting- en verzekeringsdruk op arbeid. * **Correcties:** Er zijn aanzienlijke handgeschreven correcties in rode inkt aangebracht. Het oorspronkelijk getypte eindbedrag onderaan de debet-kolom is gecorrigeerd naar fl. 1.538,85, wat ook voluit in letters is uitgeschreven ter verificatie. * **Provisie:** De veiling rekent 1,5% provisie over het saldo, wat hun vergoeding voor het beheer vormt.

Div. bylagen (w.o. teek).

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

[Voetnoot:] Betuwsche Handels Drukkerij - TRICHT

# TRANSCRIPTIE [Linksboven in de hoek] t CEVAET

&nbsp; <u>Weekmarkten:</u>