J. van Lunteren

Officieel formulier voor de melding van een ziektegeval van een gemeentelijk ambtenaar.

* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document is een standaardformulier dat door de Dienst van het Marktwezen werd gebruikt om de controlerend gemeente-arts te informeren over ziekteverzuim. Het feit dat dit het "1e ziektegeval" van het jaar is voor deze werknemer is expliciet vermeld. * **Persoonsgegevens:** J. van Lunteren was een 40-jarige "Machinist A" (waarschijnlijk een technische functie bij een van de Amsterdamse markten, zoals de Centrale Markthallen). Hij woonde in de Juliana van Stolbergstraat 8-III, een buurt in Amsterdam-West (Bos en Lommer) die in die tijd relatief nieuw was. * **Status:** Van Lunteren wordt geclassificeerd als "Ambtenaar" in "tijdelijken en vollen dienst". Dit duidt op een tijdelijk contract, maar wel met een volledige werkweek. Hij was ingedeeld in Salarisgroep IV. * **Fysieke kenmerken:** Het document bevat een grote paarse archiefstempel met een specifiek dossiernummer (8A/50/ M. 1339), wat wijst op een goed georganiseerd centraal registratiesysteem voor gemeentepersoneel. De doorhalingen op het formulier tonen aan hoe gestandaardiseerde formulieren werden aangepast aan de specifieke situatie van het individu.

Kennisgeving van ziektegeval (kopie) van een gemeenteambtenaar.

Dit document is een administratieve ziekmelding van een werknemer van de Amsterdamse gemeentelijke dienst 'Marktwezen'. De heer J. van Lunteren, werkzaam als Machinist A, wordt op 17 april 1939 ziek gemeld. De melding is gericht aan de controlerend gemeentearts, die verantwoordelijk was voor het medisch toezicht op het verzuim van gemeenteambtenaren. Opvallend is de vermelding dat de betrokkene is opgenomen in het Binnen-Gasthuis, een destijds vooraanstaand ziekenhuis in het centrum van Amsterdam. De administratieve precisie is hoog: er wordt genoteerd dat dit zijn derde verzuim van dat jaar is en dat hij in salarisgroep IV valt. De strikt gescheiden categorieën (Man/Vrouw, Ambtenaar/Werkman) en de handmatige doorhalingen zijn kenmerkend voor de vooroorlogse bureaucratie.

Administratieve lijst/registerblad met personeels- of betalingsgegevens.

* **Structuur:** Het document is opgezet als een controlelijst. Elke persoon is gekoppeld aan een uniek nummer (mogelijk een personeels- of burgerservicenummer avant la lettre). * **Inhoud:** De kern van de registratie lijkt te draaien om specifieke data (bijv. 12/8, 31/8, diverse data in september) en de term "Marktwezen". De afkorting "V" achter sommige regels kan staan voor "voldaan", "verwerkt" of "verrekend". * **Terminologie:** "Marktwezen" verwijst naar de gemeentelijke instantie die toezicht houdt op de markten. De notitie "niet voor marktwezen gewerkt" suggereert dat deze personen normaal gesproken voor deze dienst werkzaamheden verrichten, of dat er op die specifieke dagen geen uitbetaling via die post hoefde plaats te vinden. De term "geslacht op" is curieus in een administratieve context; het kan duiden op werkzaamheden in een abattoir of een specifieke taak binnen de marktadministratie. * **Correcties:** De vermelding van T. de Jong is ongeldig gemaakt, met een verwijzing naar een ontbrekend register ("boekje Schul.") en een eerdere verrekening in januari (28/1).

Doorslag van een ambtelijke brief/besluit.

* **Inhoud:** Het document betreft de vaststelling van salarissen (jaarwedden) en pensioenspecificaties voor vier markttoezichthouders in Amsterdam per 1 januari 1940. Daarnaast wordt gevraagd om goedkeuring voor een loonsverhoging van een tijdelijk aangestelde machinist. * **Personen:** Genoemd worden H.M.A. de Wolff, H. Vrij, F.W. Stroër, T.A. Wieberdink (marktopzichters) en J. van Lunteren (machinist). * **Financiën:** De standaard jaarwedde voor deze functies is vastgesteld op 2100 gulden. Er is sprake van een uniformtoelage van 75 gulden voor twee van de genoemde personen. De pensioengrondslagen verschillen, waarbij expliciet verwezen wordt naar de Pensioenwet van 1922. * **Taalgebruik:** Typisch vooroorlogs ambtelijk Nederlands, met gebruik van de naamval ('den Heer', 'den machinist') en verouderde spelling ('jaarwedden', 'zooals', 'verleening').

Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen.

Het document is een verslag van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen over een geschil betreffende de levering van druiven. De kern van de zaak is een miscommunicatie tussen twee werknemers van grossier G.J. Nooy. 1. **H.P. de Ruiter** verkocht 40 bakjes druiven aan koper **C. van Kolm**, nadat deze zijn oorspronkelijke bestelling van 47 bakjes had verlaagd. 2. De Ruiter verzuimde zijn collega **J. van Lunteren** hierover in te lichten. 3. Van Lunteren leverde vervolgens (naar eigen zeggen) 47 bakjes af aan Van Kolm. 4. Van Kolm ontkent dit en stelt er slechts 40 te hebben ontvangen. De controleur concludeert dat het achteraf niet meer te bewijzen is wie gelijk heeft, omdat de goederen de markt al hebben verlaten.

Dienstbrief / Verzoekschrift

Deze brief is een formeel verzoek van de directeur van de dienst die de Centrale Markt beheert aan de Amsterdamse hoofdcommissaris van politie. Het doel is het verkrijgen van nachtvergunningen (ontheffingen voor de spertijd) voor vijf specifieke personeelsleden. De noodzaak wordt beargumenteerd vanuit de technische continuïteit: bij storingen aan de koelinstallaties van het koelhuis moeten technici en leidinggevenden direct ter plaatse kunnen zijn om bederf van de voedselvoorraad te voorkomen. De genoemde tijden (tussen 00:00 en 04:00 uur) duiden op de strengste uren van de toen geldende avondklok. De spelling (met 'y' in plaats van 'ij') is kenmerkend voor de ambtelijke schrijfwijze van vóór de spellinghervorming van 1947.

Zakelijke brief / verzoekschrift.

* **Doel:** Het verkrijgen van nachtelijke ontheffingen (vergunningen) voor specifiek personeel om zich tijdens de spertijd (nachtklok) op straat te mogen begeven voor noodherstel aan de koelinstallaties. * **Locatie:** De afkorting "C.M." staat voor de Centrale Markthallen in Amsterdam. * **Toestand:** Het document vertoont een latere doorhaling van één van de namen (H.T. Jonkeman). De tekst onderaan breekt abrupt af, wat suggereert dat er mogelijk een tweede pagina was of dat het concept hier stopte. * **Schrift:** Een vlot, zakelijk handschrift uit de jaren '40.

Getypte brief (doorslag of kopie).

Dit document is een officiële correspondentie van een gemeentelijke dienst (vermoedelijk de Marktwezen van Amsterdam) gericht aan de Amsterdamse politie. De kern van de brief is de aanvraag van ontheffingen voor de avondklok of 'Sperrtijd' voor essentieel personeel. **Belangrijke elementen:** * **Functioneel belang:** De noodzaak wordt gemotiveerd vanuit de technische continuïteit van het koelhuis op de Centrale Markt. Dit was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. * **Tijdsbestek:** Het verzoek betreft de uren tussen 12:00 en 04:00 uur, de diepste uren van de nacht. * **Personalia:** Er wordt een lijst met vijf specifieke namen en functies genoemd, van de waarnemend-directeur tot de machinisten. Dit type documenten is genealogisch interessant omdat het werklocaties en rangen van specifieke personen tijdens de oorlog bevestigt.

Getypte nominatieve lijst (loonaffiche/salarisoverzicht).

* **Inhoud:** Het document bevat een alfabetische lijst van ambtenaren met hun totale jaarsalaris over 1940. De tekst in de koptekst verwijst naar "stamkaarten", wat aangeeft dat dit een uittreksel is uit de centrale personeelsadministratie. * **Salarisverhoudingen:** Er is een aanzienlijk verschil in bezoldiging zichtbaar. De meeste ambtenaren verdienen tussen de 1.500 en 2.000 gulden. Uitschieters zijn de lagere bedragen (zoals A.H. Klaassens met 610,88 gulden, mogelijk een deeltijd- of juniorfunctie) en de hoge bedragen (zoals Dr. A.v.d. Laan met 6.550,08 gulden, wat duidt op een hoge academische of leidinggevende positie). * **Administratieve tekens:** * De handgeschreven kruisjes ('x') bij A.H. Drukker en Dr. A.v.d. Laan en de diverse schuine strepen/vinkjes achter bedragen wijzen op een handmatige verificatie door een accountant of administrateur. * Onderaan staat de term "Transporteeren", wat betekent dat het totaalbedrag (76.978,77 gulden) wordt overgedragen naar een volgende pagina van de lijst.

Administratieve brief/memo.

In deze brief verzoekt de directeur van een niet nader genoemde dienst aan de Wethouder voor de Levensmiddelen om toestemming voor het uitbetalen van overuren. De casus betreft machinist J. van Lunteren, die 15 overuren heeft gemaakt tijdens de zomerperiode. Normaal gesproken zouden deze uren gecompenseerd worden in tijd (tijd-voor-tijd), maar vanwege de langdurige ziekte van zijn collega, P. Smit (die kampt met een maagaandoening), is er een personeelstekort. Hierdoor is compensatie in vrije tijd niet mogelijk zonder de bedrijfsvoering in gevaar te brengen. De directeur beroept zich op een specifiek besluit van B&W uit augustus 1940 om de financiële vergoeding van deze uren te rechtvaardigen.

Document

Dit document is een getypte loonlijst van de Dienst van het Marktwezen uit december 1941. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de salarisstructuur van een middelgrote gemeentelijke dienst tijdens de vroege bezettingsjaren. **Belangrijke observaties:** * **Salarisverhogingen:** Er is sprake van een structurele verhoging van de salarissen en pensioengrondslagen per september 1941. * **Toelagen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen basissalaris, toelagen voor uniformkleding (unif. kl.) en een procentuele toelage van 5%. * **Pensioenwet:** Meerdere ambtenaren (o.a. Sixma, Renz, Stroër en de Wolff) maken gebruik van **Artikel 150 van de Pensioenwet 1922**, wat wijst op specifieke regelingen voor behoud van pensioenrechten bij functiewijziging of overgangsregelingen. * **Ongehuwdenkorting:** Bij de kassier Kerklingh wordt een "3% ongehuwdenkorting" vermeld, wat een typerend fiscaal element van die tijd was. * **Handgeschreven tekens:** De 'X'-tekens achter diverse namen (Jonkman, Dogger, Steenbeek, van Lunteren, Smit, Stroër, de Vries) kunnen duiden op administratieve controles of, gezien de context van 1941, een markering in het kader van de Ariërverklaring of andere bezettingsmaatregelen, hoewel dit zonder verdere bronnen niet met zekerheid te stellen is. ---

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Administratieve routine:** Het document toont de formele, bureaucratische afhandeling van personeelszaken binnen de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ondanks de bezetting ging de reguliere administratie van salarisstappen en pensioengrondslagen gewoon door. * **Financiële details:** De ambtenaar, J. van Lunteren, krijgt een salarisverhoging naar 2400 gulden per jaar. Daarbovenop krijgt hij een onregelmatigheidstoeslag van 5% (120 gulden) voor diensten op zondag en 's nachts. De pensioengrondslag (2520 gulden) is de optelsom van het basisloon en deze vaste toelage. * **Structuur van het stadsbestuur:** Het voorstel komt van een wethouder met een zeer brede portefeuille: Levensmiddelen, Was- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen. Dit geeft een beeld van de brede verantwoordelijkheden van het gemeentebestuur in die tijd.

Administratieve salarislijst.

Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.

Document

* **Persoonlijke gegevens:** Het betreft J. van Lunteren, geboren op 27 oktober 1899. Hij woonde ten tijde van de melding in de Julian van Stolbergstraat 8 op de derde verdieping (Amsterdam-West). * **Arbeidssituatie:** Van Lunteren werkte als machinist bij de Dienst van het Marktwezen. Dit was een gemeentelijke dienst verantwoordelijk voor het beheer van markten in Amsterdam, zoals de Centrale Markthallen. Hij had personeelsnummer 141 en was ingedeeld in salarisgroep IV als 'werkman IIB' in vaste dienst. * **Ziekteverloop:** Dit was zijn eerste ziektemelding in het jaar 1943. De ziekteperiode begon op 10 november 1943. * **Administratie:** Het document is een kopie bestemd voor de eigen administratie van de dienst, terwijl het origineel naar de controlerend gemeentearts (Dr. Hofstede) werd gestuurd. Het paarse stempel met 'M. 1943' duidt op de archivering binnen de Dienst van het Marktwezen.

Dienstbrief (doorslag of kantoorkopie).

* **Inhoud:** De brief dient als aanmelding van drie personeelsleden voor een cursus elektrotechniek die door de Heemaf wordt georganiseerd. * **Organisaties:** * **Heemaf:** De Hengelosche Electrische en Mechanische Apparaten Fabriek was een vooraanstaand Nederlands bedrijf. Het adres Prins Hendrikkade 48 in Amsterdam was het kantoor van hun bijkantoor/vertegenwoordiging. * **Marktwezen:** Dit betreft de gemeentelijke dienst die verantwoordelijk was voor de markten (zoals de Centrale Markthallen). De technische dienst hield zich bezig met de infrastructuur, waaronder de toenemende behoefte aan elektrotechnische kennis voor bijvoorbeeld koelinstallaties en verlichting. * **Personen:** Genoemd worden de heer T. Jonkman (Chef Technische Dienst) en de technische opzichters P. Smit en J. van Lunteren. * **Stijl:** Formeel ambtelijk taalgebruik, kenmerkend voor de periode (gebruik van de naamvallen "den" en "dezer").

Getypte ambtelijke brief/memorandum.

Het document is een formele bevestiging betreffende de deelname van gemeentelijk personeel aan een E.H.B.O.-cursus (Eerste Hulp Bij Ongelukken). De directeur van de betreffende dienst reageert op een eerdere opdracht of verzoek van de burgemeester uit september 1944. Twee specifieke functionarissen worden voorgedragen: 1. **J. van Lunteren**: Technisch-opzichter. 2. **C. Blom**: Marktmeester. De directeur geeft expliciet toestemming om de lessen onder werktijd te volgen indien nodig. Tevens wordt vermeld dat twee andere functionarissen van de Centrale Markt (**H. Steenbeek** en **P. Smit**) de cursus reeds hebben voltooid. De toon is zakelijk en volgt de destijds gebruikelijke ambtelijke spelling (zoals "den brief", "zoo noodig").

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De directeur van een gemeentelijke instelling (gezien de vermelding van de "Centrale Markt") reageert op een schrijven van de burgemeester betreffende E.H.B.O.-opleidingen voor het personeel. Hij draagt twee personeelsleden voor (J. van Lunteren en C. Blom) en geeft toestemming dat zij deze lessen onder werktijd volgen. Tevens meldt hij dat twee andere leidinggevenden de cursus reeds voltooid hebben. * **Toon:** Formeel-ambtelijk, kenmerkend voor de gemeentelijke correspondentie uit die periode. * **Genoemde personen:** * J. van Lunteren (technisch-opzichter) * C. Blom (marktmeester) * H. Steenbeek (waarnemend bedrijfchef) * P. Smit (controleur)

Getypte brief (doorslag).

De brief is een formeel antwoord op een eerdere correspondentie van de burgemeester (van 18 september 1944) over het opleiden van personeel in Eerste Hulp Bij Ongelukken (E.H.B.O.). De directeur van de Centrale Markt geeft toestemming aan twee van zijn personeelsleden, technisch-opzichter J. van Lunteren en marktmeester C. Blom, om deze cursus te volgen. Hij staat zelfs toe dat dit tijdens werkuren gebeurt. Tevens wordt vermeld dat twee andere medewerkers (H. Steenbeek en P. Smit) de cursus al hebben voltooid. De toon is uiterst ambtelijk en volgt de gangbare protocollen van die tijd.

# TRANSCRIPTIE [Links boven, in kader:] BIJBLAD VAN: M. No. 28/95/1 1940 DOORGEZONDEN: 10/12-'40. [Rechts boven:] J.C. v.d. Linden, pl. 79 Lindengracht [Midden tekst:] Opgeroepen geweest per 13/12 '40 i.v.m. om uitstel vragen? Het verzoek van J.C. v d Linden dient m.i. te worden afgewe- Hr Wolff zen. Aan v. d. Linden moet dan ook dadelijk worden bericht, dat hij zijn plaats 20-12-'40 op de mar...

# TRANSCRIPTIE no 20/09/1 m $\frac{5}{7}$ Aan den Inspecteur v/h Marktwezen alhier. <u>Lindengracht</u> Aan het verzoek van J A Bonten om uit- stel tot het bezetten van een plaats, moet niet aan voldaan worden. Gedurende de tijd dat ik op de Lindengracht ben, is Bonten nog nooit uitgepakt geweest. Ik adviseer u dan ook, Bonten van de sollicitantenlijst af te voeren. 25 Juli '39 [Handtekening...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven paraaf/naam: *M. Müller*] HG. 85/67/3 M. 7 Juni 1939. den Heer J.v.d.Molen, 2e Weteringdwarsstraat 42, Amsterdam-Centrum. Wijk 5. Ten vervolge op mijn brief d.d. 1 Juni jl. no.85/67/2 M. deel ik U mede, dat U zich tot uiterlijk Vrijdag 9 Juni a.s. te mijnen kantore, Jan van Galenstraat 14, kunt vervoegen. Indien U hieraan wederom niet voldoet, zal a...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven in stempel:] N° 20/3/1 M. 1941 15/1 [Rechtsboven:] J.L. v.d. Linden Rijnstraat 74 Amsterdam 11 Jan. 1941. [Linksboven:] Den Heer Directeur van Marktwezen. Amsterdam. Weled. Heer, Naar aanleiding van van Uw brief d.d. 7 Jan jl. No 28/95. 2 M. waarin Uw. mij verzoek niet heeft ingewilligd. Het spijt mij U te moeten mededeelen dat ik op het oogenblik niet aan dit schri...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: M. Müller] VG/HG. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r</u> . 85/13/1 M. 20 April 1942. Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de stallen- zetter J.Brand, Egelantiersstraat 166 II, heeft medegedeeld, dat hij van de hem verleende vergunning om op een anderen dan voor de markt bestemden tijd kra...