Overkamp heeft (Koopman)

Officieel schrijven/kopie betreffende marktgelden

Dit document is een ambtelijke vastlegging of kopie van een besluit betreffende de heer L. Koekoek, wonende aan de Valkenburgerstraat in Amsterdam. Het onderwerp is de "vrijstelling betaling marktgeld Gaaspstraat". De heer Koekoek heeft waarschijnlijk op 29 maart 1942 een verzoek ingediend om niet te hoeven betalen voor zijn staanplaats op de markt in de Gaaspstraat. Het document is gedateerd op 27 april 1942, wat overeenkomt met de handgeschreven notitie "Verzonden 27/4". De codes "HG." en "103/36/2 M." refereren waarschijnlijk aan de betreffende gemeentelijke afdeling (mogelijk Handels- of Gemeente-instelling) en het dossiernummer.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel bericht).

De brief is een formele afwijzing van een verzoek om extra voedseltoewijzing. De heer Klapmuts heeft op 1 oktober 1942 een verzoek ingediend voor een "toewijzing van mosselen". Dit verzoek is beoordeeld door een commissie van de Visscherij-centrale. De uitkomst is negatief: de aanvrager komt niet in aanmerking voor de mosselen. De toon van de brief is kort, ambtelijk en beslist. De archiefkenmerken linksboven (46A/691/2 M.) en de wijkvermelding (Wijk 26A) duiden op een strak georganiseerde administratie, wat typerend is voor distributie-instanties in oorlogstijd.

Handgeschreven ambtelijk rapport.

* **Inhoud:** Het betreft een korte melding van een controleur aan zijn superieur over het oneigenlijk gebruik van een pand. Controleur Lijsman heeft vastgesteld dat een perceel in de Anjeliersstraat (Jordaan, Amsterdam) door de aardappelhandelaren gebroeders Thijm wordt gebruikt voor de opslag van goederen en als stal. * **Zakelijke context:** Tijdens de Duitse bezetting was de handel in levensmiddelen, zoals aardappelen, streng gereguleerd via het distributiestelsel. Het Marktwezen hield toezicht op handelaren om illegale voorraden en zwarte handel te voorkomen. De melding van een "opslagplaats" die niet als zodanig geregistreerd stond, was in die tijd een serieuze zaak. * **Stijl:** De tekst is geschreven in een zakelijke, ambtelijke stijl, kenmerkend voor rapportages uit die periode ("ondergeteekende", "perceel", "voornoemd").

Ambtelijke notitie / intern advies.

De kern van dit document is een zakelijk geschil over bedorven garnalen. De heer Schindeler heeft een schadeclaim ingediend omdat de door hem gekochte waar niet goed bleek te zijn. De opsteller van deze notitie adviseert om de claim af te wijzen. De argumentatie hiervoor is tweeledig: 1. **Aansprakelijkheid:** De Gemeentelijke Afslag is niet verantwoordelijk; de schuld ligt volgens de opsteller bij de garnalenpellerijen of de tussenpersonen (commissionairs). 2. **Procedure:** Alle vis wordt vóór de verkoop gekeurd door keurmeesters, wat de Afslag vrijpleit van nalatigheid bij de verkoop. Opvallend is de laatste alinea, waarin een politieke/criminele verdachtmaking wordt geuit. Er wordt gesuggereerd dat de pellerij de garnalen mogelijk met opzet heeft laten bederven om de "verdeeling" (het distributiesysteem) te "saboteeren".

Typoscript (doorslag/kopie van een officiële brief).

Deze brief is een officiële vergunning of toestemming van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen) aan een markthandelaar, de heer E. Wijbrandts. **Kernpunten uit de tekst:** * **Verzoek:** De heer Wijbrandts heeft op 21 april 1942 schriftelijk verzocht om vervanging op de markt. * **Besluit:** Hij krijgt toestemming om zich voor een periode van twee maanden (van 18 mei tot 18 juli 1942) te laten vervangen. * **Vervanger:** De vervanger is zijn zoon, Cornelis Wijbrandts, die op dat moment 20 jaar oud is. * **Locatie:** De standplaats bevindt zich op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam-Zuid (Wijk 14). De zakelijke toon en de specifieke vermelding van de geboortedatum van de zoon wijzen op een strikte administratieve controle op marktplaatsen en persoonsbewijzen tijdens de oorlogsjaren.

Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie voor het archief).

In deze korte, zakelijke correspondentie reageert een directeur van een overheids- of distributie-instantie op een klacht van de heer G.L. Keijser. De heer Keijser heeft blijkbaar bezwaar aangetekend tegen de hoeveelheid gerookte aal (paling) die hem is toegewezen. De brief stelt een duidelijke voorwaarde voor herziening van de toewijzing: de ondernemer moet bewijzen wat zijn omzet was in de jaren 1939 en 1940. Dit wijst op een bureaucratisch systeem waarbij toewijzingen in oorlogstijd werden gebaseerd op historische verkoopcijfers uit de periode net voor de schaarste en de bezetting echt toesloegen.

Getypte officiële brief (doorslag of origineel).

De toon van de brief is strikt zakelijk, bureaucratisch en volkomen ontdaan van empathie. Mevrouw Waterman heeft blijkbaar verzocht om vrijstelling van het marktgeld omdat haar echtgenoot is weggevoerd naar een "rijkswerkkamp voor Joden". De directeur wijst dit verzoek resoluut af: de tewerkstelling in een dergelijk kamp wordt niet als geldige reden gezien voor een ontheffing van betaling. Sterker nog, de brief fungeert als een ultimatum: de marktplaatsvergunning van haar man op het Waterlooplein zal worden ingetrokken, tenzij zij de plek zelf onmiddellijk inneemt. De bureaucratie gaat hier hand in hand met de uitsluiting en vervolging; terwijl het gezin uiteen wordt gerukt, blijft de overheid hameren op de strikte naleving van marktregels en betalingen.

Getypte doorslag van een officiële brief.

Deze brief is een officiële aanzegging van een strafmaatregel tegen een vishandelaar, de heer G. Brave. De kern van het document is als volgt: 1. **Overtreding:** De heer Brave heeft op 10 december 1942 vis en mosselen verkocht op de markt aan de Jan Evertsenstraat in Amsterdam, waarbij hij de regels van het "Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941" heeft overtreden. 2. **Directe sanctie:** Als gevolg hiervan wordt hij "voorloopig" uitgesloten van de verdeling van vis bij de lokale afslag. Dit betekent dat hij geen nieuwe handelsvoorraad meer op legale wijze kan inkopen, wat effectief een tijdelijk beroepsverbod inhoudt. 3. **Vervolgstappen:** De zaak wordt voorgelegd aan de Burgemeester van Amsterdam om te bepalen of er aanvullende strafmaatregelen nodig zijn. De toon is formeel, dwingend en bureaucratisch, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit die periode.

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notitie.

* **Inhoud:** Het memo betreft een administratieve statusupdate over de heer Elmes. Er wordt vastgesteld dat hij reeds in 1941 een "expeditiekaart" heeft getekend, wat de noodzaak om hem verder te "persen" (onder druk te zetten of aan te sporen) wegneemt. Er wordt echter opgemerkt dat voor een specifieke "keus" nog een handtekening ontbreekt. Er is een kritische noot over het functioneren van Elmes ("niet goed meer werkt"), wat een reden kan zijn om hem buiten beschouwing te laten. * **Terminologie:** De term "expeditiekaart" duidt op werkzaamheden in de logistiek, distributie of transport. Het woord "geperst" is hier waarschijnlijk in de overdrachtelijke zin gebruikt (pressen). * **Structuur:** De namen bovenaan lijken een distributielijst of een opsomming van betrokken dossiers/personen (Hamer, Karseboom, Humaine, Trouw, Elmes). * **Annotatie:** De rode onderstreping met de vraag "Magaz Jagtman?" suggereert een latere verificatie door een supervisor of archivarisklerk (geparafeerd met 'M'), die zich afvraagt of het document voor de afdeling Magazijn van of door Jagtman bedoeld was.

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke memo/adviesnota op gelinieerd papier met geperforeerde rand.

De kern van dit document is een dringend advies betreffende de huur van een pakhuis. Het pand is specifiek ontworpen voor aardappelopslag en wordt als zeer geschikt beoordeeld. De eigenaar, de heer Buck, hanteert een strikte deadline (1 november) en schermt met andere gegadigden (mogelijk Ribbius of andere geïnteresseerden). De schrijver van de nota adviseert om niet af te wachten, maar direct te handelen om te voorkomen dat de schaarse en benodigde opslagruimte aan een concurrent verloren gaat. De rode aantekeningen lijken revisies of opmerkingen van een dossierbehandelaar (mogelijk van de firma 'Jonker & Hinse'). Deze verwijzen naar ontbrekende prijsopgaven, een vermindering van de termijn naar 7 maanden en een inschatting dat de prijs niet veel verder zal stijgen.

Document

* **Inhoud:** Het document is een gedetailleerd verslag van een nachtelijke bewakingsdienst. De focus ligt op de aanwezigheid van het personeel (controleurs en "hondenwachters"), de status van de verlichting in de centrale hal en de specifieke looproutes van de bewakers. * **Structuur:** Het verslag is logisch opgebouwd met kantlijnotities die de onderwerpen scheiden (Personeel, Terrein, Hondenwachters). * **Tijdsnotaties:** Er wordt zeer nauwkeurig gerapporteerd op specifieke tijdstippen (22:00, 22:30, 00:40, 02:40, 04:40), wat duidt op een streng protocol voor surveillanceregistratie. * **Opvallende details:** De schrijver (Jordens) vermeldt expliciet dat hij een wacht (Buiten) heeft "gevolgd" om zijn ronde te controleren, wat wijst op een interne controlefunctie bovenop de reguliere bewaking. De term "hondenwachters" refereert naar bewakers die met honden surveilleren.

Handgeschreven administratieve notitie op een los kaartje.

* **Inhoud:** De notitie documenteert een afwijking in de boekhouding van zakken aardappelen (afgekort als 'Z aard'). De heer Schilder heeft 40 zakken ontvangen, maar er is een verschil van 25 zakken die hij heeft gehouden voor zijn gezin met vijf kinderen. Van dit verschil is ongeveer 21 zak daadwerkelijk gebruikt. * **Financiële aspecten:** Er wordt gesproken over een prijsstijging of verschil in prijszetting. Waar een zak voorheen f 1,03 kostte, heeft hij nu porties verkocht voor f 1,00 tot f 1,25. Dit wordt gerechtvaardigd door een nauwkeuriger weging waarbij "enkele tientallen grammen meer" worden geleverd. * **Interpretatie:** De schrijver van de notitie (vermoedelijk een ambtenaar van de distributiedienst of prijsbeheersing) merkt op dat Schilder een nieuwkomer is ("1e keer dat hij met zak markt komt") en de regels mogelijk niet volledig kende. Het document dient om te bepalen of er sprake is van fraude of simpelweg onkunde. * **Afkortingen:** * **Z**: Zak * **aard**: aardappelen * **f**: gulden (florijn) * **p Z**: per zak * **±**: ongeveer

Doorslag (carbonkopie) van een ambtelijke brief.

In deze zakelijke correspondentie uit 1943 reageert een ambtelijke instantie op een verzoek van een burger, de heer K. Zwaan uit de Sumatrastraat in Amsterdam. De kern van de brief betreft de toewijzing van levensmiddelen in crisistijd: 1. **Verhoging van toewijzing:** De heer Zwaan heeft blijkbaar gevraagd om meer vis. Zijn toewijzing van "zoetwatervisch" (zoetwatervis) wordt per direct verhoogd van 1 naar 2 keer (vermoedelijk per week of per distributieperiode). 2. **Afwijzing gezinsuitbreiding in distributie:** Een tweede verzoek om zijn 17-jarige zoon op te nemen in de verdeling (waarschijnlijk specifiek voor deze extra vis-toewijzing) wordt expliciet afgewezen. De toon van de brief is kortaf en bureaucratisch, wat kenmerkend is voor de strak gereguleerde distributie-overheid tijdens de bezettingsjaren.

Handgeschreven brief of klad op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De brief is een formele verwijzing. Mevrouw Kliffen heeft een brief gestuurd (mogelijk over het vervoer of de toewijzing van groenten en fruit, gezien de krabbels bovenaan). De secretaris antwoordt dat zij zich met haar verzoek moet richten tot de heer De Gendt, de Verdeelcommissaris die kantoor houdt op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Vorm:** Het lijkt om een kopie of een officieel concept te gaan, bedoeld voor de administratie. De rode datum is kenmerkend voor archiefstempels of -notities uit die tijd. * **Terminologie:** "j.l." betekent "jongstleden". "De Secr. p. v. Dir." duidt op de secretaris die namens de directeur tekent. De term "Verdeelcommissaris" is specifiek voor de periode van schaarste en distributie.

Ambtelijk schrijven / concept-brief.

Het document is een ambtelijk advies betreffende een aanvraag van een zekere heer E. Cuypers. In de kern gaat het om het volgende: 1. **Aanvraag:** De heer Cuypers heeft verzocht om opgenomen te worden in de officiële distributie (verdeeling) van gerookte vis (paling en andere vissoorten). 2. **Onderzoek:** Er is gekeken naar zijn bedrijfsactiviteiten in de zogenaamde "basisjaren" 1939-1940 (vóór of aan het begin van de bezetting). Dit was de standaardmethode om te bepalen of iemand recht had op toewijzingen in het distributiestelsel. 3. **Bevinding:** Uit de door Cuypers zelf aangeleverde gegevens blijkt dat zijn handel in deze producten in die jaren minimaal was ("zeer geringe mate"). 4. **Conclusie:** Omdat hij destijds nauwelijks in deze waren handelde, adviseert de "verdeelingscommissie" om zijn verzoek af te wijzen. De schrijver van de brief sluit zich bij dit negatieve advies aan.

Slot van een brief (verzoekschrift) met ambtelijke kanttekeningen.

Het document betreft de afsluiting van een correspondentie van een Amsterdamse koopman, G. Dikhout, aan de gemeentelijke dienst van het Marktwezen. Uit de ambtelijke kanttekeningen valt de verdere procedurele afwikkeling te herleiden: 1. Op 21 mei 1943 wordt genoteerd dat er onduidelijkheid is over een situatie met een "onderverhuurder", wat de aanvrager mondeling moet komen toelichten. 2. Op 26 mei 1943 wordt bevestigd dat dit gesprek heeft plaatsgevonden met een zekere heer Lieburgh. 3. Tegelijkertijd (26 mei) wordt genoteerd dat Dikhout zijn standplaats op de Lindengracht per 31 mei 1943 heeft opgezegd ("bedankt"). 4. De reden voor deze opzegging lijkt van tijdelijke aard: hij is van plan zich opnieuw aan te melden zodra hij over een bepaalde "erkenning" beschikt.

Ambtelijk rapport/proces-verbaal.

Het document is een rapportage van een marktmeester of opsporingsambtenaar betreffende de handhaving van de textieldistributie tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is de illegale verkoop (zonder vergunning) van "oude lappen" op de Noordermarkt door een zekere koopman Overkamp. Opvallend is de bureaucratische weg die wordt bewandeld: van de lokale marktmeester naar het Rijksbureau Textiel, naar de Inspectie Textiel, om uiteindelijk uit te komen bij een Duitse instantie in Den Haag. De uitkomst is een compromis: Overkamp krijgt een "kansvordering" (een voorlopige ontheffing of toezegging), mits hij zijn goederen levert aan een aangewezen firma (Fa. Raaij aan het Damrak). Dit duidt op de strakke centrale regie over grondstoffen en afvalmaterialen die noodzakelijk waren voor de (Duitse) oorlogseconomie. Andere kooplieden, zoals J. v.d. Moot, hadden minder geluk en werden direct gesommeerd hun handel te staken.

Getypte brief op officieel papier (mogelijk een doorslag).

De brief is een strikt zakelijke, ambtelijke mededeling. De heer Bodemeyer heeft op 15 augustus 1943 een verzoek ingediend, waarvoor hij blijkbaar ergens persoonlijk had moeten verschijnen. De aard van het verzoek wordt niet expliciet genoemd, maar het heeft te maken met de "Vischmarkt" (de Centrale Visafslag of een daaraan gerelateerd bureau in Amsterdam). De directeur stelt het overleggen van een medisch bewijs (doktersattest) als harde voorwaarde om de aanvraag verder in behandeling te nemen. Dit getuigt van de rigide bureaucratische procedures van die tijd.

Afschrift van een brief.

* **Inhoud:** De brief is een melding/klacht van een burger (M.H. Janse) over de onregelmatige distributie van groenten (prei, spruitjes en uien) in Amsterdam. De schrijver is een diabeet die zijn speciale toewijzing kwam ophalen. * **Kernpunten:** * Er wordt geklaagd over ongelijke behandeling: op de ene locatie (Haarlemmerdijk) kregen mensen meer spruitjes en een keuze uit uien, terwijl bij winkelier Looyen mensen alleen prei kregen. * De schrijver wijst op een gebrek aan effectieve controle; de controleur vertrok te vroeg (vóór het spitsuur van vijf uur) om de misstanden bij de distributie echt waar te nemen. * De brief getuigt van de nauwgezette wijze waarop burgers in oorlogstijd hun rantsoenen vergeleken en misstanden rapporteerden aan de overheid. * **Ambtelijke verwerking:** Onderaan is te zien dat de wethouder de klacht serieus nam en doorstuurde naar de Directeur van het Marktwezen voor advies.

Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven correcties en een handgeschreven nader bericht.

* **Inhoudelijke kern:** Het rapport documenteert een inval/controle door de Landwacht op de Amsterdamse Centrale Markt in de vroege ochtend. Hoewel er geen grote partijen in beslag worden genomen, worden 25 kleine pakketten van particulieren geconfisqueerd en elders verkocht. * **De Landwacht:** De Landwacht was een paramilitair hulpkorps van de NSB, door de bezetter ingezet voor bewaking en controle. Hun optreden werd vaak als willekeurig en intimiderend ervaren. * **Correctie uniform:** De handgeschreven correctie van "groene Politieuniform" naar "Duitsche" is opmerkelijk. Het suggereert dat commandant Kelderman zich in een Duits uniform hulde, wat zijn nauwe banden met de bezetter onderstreepte. * **Bureaucratie en collaboratie:** De tekst toont de zakelijke, bijna gelaten wijze waarop de marktadministratie (onder leiding van H. Hemmes) rapporteerde over de acties van collaborateurs. De handgeschreven toevoeging onderaan dient als formele rechtvaardiging voor het optreden tegen de "zwarte handel".

Doorslag van een getypte brief (met handgeschreven aantekening).

* **Vorm:** Het betreft een zakelijke correspondentie op dun doorslagpapier. Bovenin staat een handgeschreven aantekening "Verzonden 13/10", wat duidt op een administratieve kopie voor het archief. * **Inhoud:** De heer Vrees heeft op 14 september een verzoek ingediend (waarschijnlijk voor een toegangsbewijs tot de Centrale Markt). De directeur wijst hem erop dat er eerst een tussenstap nodig is: goedkeuring door de V.B.N.A. * **Kernbegrippen:** * **Centrale Markt:** De groothandelsmarkt in Amsterdam (Jan van Galenstraat) waar de voedseldistributie plaatsvond. * **V.B.N.A.:** Waarschijnlijk de *Vereniging van Belanghebbenden bij de Nederlandse Aardappelhandel*. Dit was een sectororganisatie die in de oorlogstijd een rol speelde in de gecontroleerde distributie van aardappelen. * **Toewijzing:** In de context van 1944 betekent dit de legale toekenning van schaarse goederen via het distributiestelsel.

Getypt officieel rapport met handgeschreven kanttekeningen.

Het document is een verslag van een opsporingsambtenaar van de gemeentelijke dienst Marktwezen in Amsterdam. De kern van de rapportage is als volgt: * **Verdenking:** Een transporteur genaamd Goedhard wordt ervan verdacht vis te onttrekken aan de officiële marktkanalen. In plaats van alle vis naar de centrale afslag aan de De Ruyterkade te brengen, wordt een deel illegaal geleverd aan handelaren in de Jordaan en Amsterdam-Zuid. * **Observatie:** Controleur Boon heeft getracht de auto te schaduwen, maar is daar niet in geslaagd. * **Samenwerking:** Er is nauw contact met de Economische Politie (de heer Sijbrink). * **Bewijs:** Op 22 mei 1944 is Goedhard daadwerkelijk betrapt met 35 kilogram vis die niet was aangegeven. De smoes dat dit "voor eigen gebruik" was, werd niet geaccepteerd en de waar is in beslag genomen. * **Vervolg:** De rode kanttekening onderstreept dat de zaak hiermee niet is afgedaan; er moet verder onderzoek plaatsvinden.

# TRANSCRIPTIE *Afschrift* **Rapport** Op Maandag 4 Oct ’43 had de Koopman Overkamp op de Noordermarkt een plaats ingenomen met oude lorren en d. Zonder in bezit te zijn van een textielvergunning. Ik heb het Rijksbureau Textiel Nieuwmarkt 18 hiermede in kennis gesteld, dat mij verwees naar Inspectie Textiel J.W. Brouwerspl: Alhier. De Inspecteurs L.P. Brinkman en J. C. Tielenius Kruijthof van l...

# TRANSCRIPTIE **No. 33/10/2 M. 1943** 28/10 Rapport Op Maandag 25/10/43 had de Koopman Overkamp op de Noordermarkt een plaats ingenomen voor den verkoop van eenige textielgoederen, zonder in bezit te zijn van een Distr. vergunning. Ik heb reeds gerapporteerd dat Overkamp op Maandag 4 Oct. l.l. van de Noordermarkt is verwijderd en dat de inspecteurs van het Textielbureau hem toen hebben medegede...

# TRANSCRIPTIE No. 33/10/1 M. 1943 3/5 **Rapport** Op maandag 4 Oct '43 had de Koopman Overkamp op de Noordermarkt een plaats ingenomen met oude lappen e.d. zonder in bezit te zijn van een textielvergunning. Ik heb het Rijksbureau textiel Nieuwmarkt hiermede in kennis gesteld, dat mij verwees naar de Inspectie Textiel J.W. Brouwersplein alhier. Dezer Inspecteurs R. Brinkman en J.C. Tielenius Kr...

# TRANSCRIPTIE Ingevolge art. 33 v.h. Regl. o. d. Markt W. e. M. In bijlage dezer heb ik de eer U afschriften te doen toekomen van op 4 en 25 Oct j.l. door een ambtenaar van mijn dienst opgemaakte rapporten, waaruit blijkt, dat J.C. Overkamp, [doorgehaald: wonende] geb 25/3 '91, wonende Rozenstraat 50 I alhier, [doorgehaald: zo] op de Noordermarkt textielgoederen heeft uitgestald zonder in het be...

# TRANSCRIPTIE *Noot: De originele spelling en interpunctie zijn exact overgenomen uit de brontekst.* mijn mening is, daar ik ook Koopman ben, dat zulke handelingen de markten kapot maken. De mensen vertrouwen de Kooplui niet meer en bezoeken de markten dan niet meer. Zulke Kooplui bederven het dan ook voor hun collega’s