Doorslag van een ambtelijke brief/concept-communiqué. 1 februari 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Markthallen of de Dienst van het Marktwezen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. [Handgeschreven potlood, bovenaan:] Verzonden 1/2 [gevolgd door paraaf]
[Handgeschreven potlood, rechtsboven:] in de lade [?] HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/5 M. 1 Februari 1941.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 27 Januari jl. (No.20/1/4 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van Burgemeester en Wethouders volgende week in de pers wordt opgenomen:

"Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten in de week van Maandag 10 tot en met Vrijdag 14 Februari a.s. om 18 uur en op Zaterdag 15 Februari a.s. uiterlijk om 18.25 uur zijn ontruimd.

De Directeur,

[Linksonder in rode inkt binnen een cirkel:]
20/1/6 M
10/2/41 [paraaf]

[Rechtsonder in rode inkt geschreven:]
Maandag 17 t/m Vrijdag 21 Feb 18 uur
22 Feb - 18.35 uur Dit document is een ambtelijke correspondentie betreffende de regulering van de Amsterdamse markten tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is het verzoek om een communiqué te publiceren waarin de sluitingstijden van de markten worden vervroegd. De reden hiervoor is strikt functioneel: de verduisteringsvoorschriften ("verduisteringsmaatregelen"). Om te voorkomen dat er tijdens de schemering nog licht wordt uitgestraald door marktkramen of voertuigen, moesten de markten een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd zijn.

De brief toont de nauwkeurige bureaucratische afhandeling van dergelijke maatregelen. De handgeschreven toevoegingen in rode inkt onderaan wijzen op een actualisering van de tijden voor de daaropvolgende week (17 t/m 22 februari), aangezien de dagen lengden en de zonsondergang dus later plaatsvond. Het document dateert van 1 februari 1941, een cruciale en gespannen periode in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Slechts enkele weken na dit schrijven, op 25 en 26 februari 1941, zou de Februaristaking uitbreken als protest tegen de Jodenvervolging. De markten (zoals die op het Waterlooplein) stonden in die periode in het middelpunt van de spanningen tussen de bezetter, de WA (weerafdeling van de NSB) en de Amsterdamse bevolking.

De verduistering was een algemene maatregel opgelegd door de Duitse bezetter om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers steden als navigatiepunten konden gebruiken. Dit document illustreert hoe ingrijpend deze maatregelen het dagelijks economisch leven en de openbare orde beïnvloedden, waarbij de overheid tot op de minuut nauwkeurig (bijv. 18.25 uur) de ontruiming van de openbare ruimte voorschreef. Marktwezen NSB WA