Archiefdocument
Origineel
10 Februari 1941 De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam) [Handgeschreven:] Extra
[Stempel/Type:] HG.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
20/1/6 M.
10 Februari 1941.
Ten vervolge op mijn brief d.d. 1 Februari jl. (No. 20/1/5 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opgenomen:
"Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten in de week van Maandag 17 tot en met Vrijdag 21 Februari a.s. om 18 uur en op Zaterdag 22 Februari a.s. uiterlijk om 18.35 uur zijn ontruimd."
De Directeur, Dit document is een officiële correspondentie binnen het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Directeur (waarschijnlijk van de Dienst der Markten of een aanverwante afdeling) verzoekt de Wethouder voor Levensmiddelen om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te laten plaatsen.
De kern van de boodschap is een aanscherping of verduidelijking van de openingstijden van de Amsterdamse markten. Vanwege de geldende verduisteringsvoorschriften moeten de markten een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd zijn. Er worden specifieke tijden genoemd voor de week van 17 tot 22 februari 1941. Het doel is om te voorkomen dat er tijdens markttijden kunstlicht nodig is of dat de ontruiming in het donker plaatsvindt, wat in strijd zou zijn met de militaire veiligheidsvoorschriften van de bezetter. In februari 1941 was Nederland reeds negen maanden bezet door nazi-Duitsland. De "verduistering" was een van de meest ingrijpende maatregelen voor het dagelijks leven: steden moesten 's nachts volledig donker zijn om geallieerde piloten te beletten zich te oriënteren op lichten van gebouwen of straatverlichting.
De Wethouder voor Levensmiddelen in Amsterdam was op dat moment de pro-Duitse Edward J. Voûte (die later dat jaar regeringscommissaris/burgemeester zou worden). De distributie en verkoop van voedsel op markten was cruciaal voor de bevolking, maar stond onder strikte controle.
De datum van dit document, 10 februari 1941, is historisch saillant. Het is slechts twee weken voor de Februaristaking (25-26 februari 1941), het grootschalige protest tegen de Jodenvervolging in Amsterdam. De spanningen in de stad liepen in deze periode hoog op, zeker op de markten (zoals het Waterlooplein), waar veel Joodse kooplieden werkten en waar provocaties van de WA (weerafdeling van de NSB) aan de orde van de dag waren.