Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 31
Dossier 90
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief/memorandum met handgeschreven kanttekeningen.

24 februari 1941. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen of een gerelateerde gemeentelijke afdeling). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam.

Origineel

Getypte brief/memorandum met handgeschreven kanttekeningen. 24 februari 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen of een gerelateerde gemeentelijke afdeling). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. Handgeschreven (bovenaan): extra
Rechtsboven: HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/8 M. 24 Februari 1941.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 17 Februari jl. (No. 20/1/7 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opgenomen:

"Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten op Zaterdag 8 Maart a.s. uiterlijk om 19 uur zijn ontruimd."

De Directeur, Dit document is een ambtelijke correspondentie waarin de directeur van een niet nader genoemde gemeentelijke dienst (gezien de context waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling) de Wethouder voor de Levensmiddelen vraagt om een officieel bericht in de kranten te laten plaatsen.

De kern van de boodschap is een aanscherping of verduidelijking van de sluitingstijden voor de Amsterdamse markten. Vanwege de verduisteringsvoorschriften moeten markten uiterlijk een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd zijn. Er wordt een specifieke deadline genoemd voor zaterdag 8 maart 1941: 19:00 uur.

De toon is uiterst formeel en hoffelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"), wat kenmerkend is voor de bestuurlijke taal van die tijd, zelfs onder de druk van de bezetting. Het document dateert van 24 februari 1941, een cruciaal moment in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een dag na het schrijven van deze brief, op 25 februari 1941, brak de Februaristaking uit als protest tegen de Jodenvervolging.

De verduisteringsmaatregelen waarnaar verwezen wordt, waren door de Duitse bezetter opgelegd om geallieerde piloten het navigeren en bombarderen bij nacht te bemoeilijken. Dit had een enorme impact op het openbare leven; winkels, horeca en dus ook markten moesten hun activiteiten staken voordat het donker werd.

De Wethouder voor de Levensmiddelen in Amsterdam in deze periode was (tot kort na de staking) de sociaaldemocraat Florentinus Marinus (Floor) Wibaut jr. Echter, na de Februaristaking grepen de Duitsers hard in in het Amsterdamse stadsbestuur, waarbij de burgemeester en wethouders werden ontslagen of vervangen door NSB-gezinden of regeringscommissarissen. Deze brief toont de "normale" gang van zaken in de bureaucratie, vlak voordat deze door de staking en de daaropvolgende repressie fundamenteel zou veranderen.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke correspondentie waarin de directeur van een niet nader genoemde gemeentelijke dienst (gezien de context waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling) de Wethouder voor de Levensmiddelen vraagt om een officieel bericht in de kranten te laten plaatsen.

De kern van de boodschap is een aanscherping of verduidelijking van de sluitingstijden voor de Amsterdamse markten. Vanwege de verduisteringsvoorschriften moeten markten uiterlijk een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd zijn. Er wordt een specifieke deadline genoemd voor zaterdag 8 maart 1941: 19:00 uur.

De toon is uiterst formeel en hoffelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"), wat kenmerkend is voor de bestuurlijke taal van die tijd, zelfs onder de druk van de bezetting.

Historische Context

Het document dateert van 24 februari 1941, een cruciaal moment in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een dag na het schrijven van deze brief, op 25 februari 1941, brak de Februaristaking uit als protest tegen de Jodenvervolging.

De verduisteringsmaatregelen waarnaar verwezen wordt, waren door de Duitse bezetter opgelegd om geallieerde piloten het navigeren en bombarderen bij nacht te bemoeilijken. Dit had een enorme impact op het openbare leven; winkels, horeca en dus ook markten moesten hun activiteiten staken voordat het donker werd.

De Wethouder voor de Levensmiddelen in Amsterdam in deze periode was (tot kort na de staking) de sociaaldemocraat Florentinus Marinus (Floor) Wibaut jr. Echter, na de Februaristaking grepen de Duitsers hard in in het Amsterdamse stadsbestuur, waarbij de burgemeester en wethouders werden ontslagen of vervangen door NSB-gezinden of regeringscommissarissen. Deze brief toont de "normale" gang van zaken in de bureaucratie, vlak voordat deze door de staking en de daaropvolgende repressie fundamenteel zou veranderen.

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6