Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 54
Dossier 75
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of concept voor archivering).

5 mei 1941. Van: De Directeur (van een nader te bepalen gemeentelijke dienst, mogelijk de Marktdienst). Dossier: 20/1/17

Origineel

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of concept voor archivering). 5 mei 1941. De Directeur (van een nader te bepalen gemeentelijke dienst, mogelijk de Marktdienst). [Handgeschreven, paars potlood/inkt:] Extra

[Getypt:]
HG.

                den Heer Wethouder
                voor de Levensmiddelen,
                A l h i e r .

20/1/18 M. 5 Mei 1941.

    Ten vervolge op mijn brief d.d. 28 April jl. (No.20/1/17 M.)

heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat
het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:

    "De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter open-

bare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten
hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiter-
lijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten
zijn ontruimd.

    Derhalve moeten de markten op Zaterdag 17 Mei a.s. uiter-

lijk om 21 uur zijn ontruimd".

                                      De Directeur, In dit document verzoekt de directeur van een gemeentelijke afdeling aan de wethouder voor Levensmiddelen om een communiqué (persbericht) te laten plaatsen. De kern van de boodschap is een aanscherping of verduidelijking van de markttijden in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.

De marktkooplieden worden gesommeerd hun kramen uiterlijk een half uur voor zonsondergang te hebben ontruimd. Dit heeft een directe praktische reden: de verduisteringsmaatregelen. Om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich op steden konden oriënteren, moest alle kunstmatige lichtbronnen na zonsondergang afgeschermd zijn. Door de markt ruim op tijd te laten ontruimen, werd voorkomen dat er tijdens het invallen van de duisternis nog activiteit (en dus potentieel licht) op de marktpleinen was. Er wordt een specifieke deadline genoemd voor zaterdag 17 mei 1941: 21:00 uur. Het document dateert uit mei 1941, een jaar na de Nederlandse capitulatie. De terminologie in de brief is kenmerkend voor de bezettingstijd:
1. Regeeringscommissaris: Na de Februaristaking van 1941 werd het Amsterdamse gemeentebestuur door de bezetter aan de kant geschoven. Burgemeester De Vlugt werd ontslagen en Edward Voute werd aangesteld als regeringscommissaris (een functie die de taken van de burgemeester en de gemeenteraad overnam).
2. Verduistering: Dit was een van de meest ingrijpende dagelijkse maatregelen voor de burgerbevolking. Het overtreden van de verduisteringsvoorschriften werd streng bestraft.
3. Wethouder voor de Levensmiddelen: Tijdens de oorlog was de voedselvoorziening en de distributie daarvan een van de meest kritieke taken van het stadsbestuur. De markten speelden hierin een centrale rol, maar stonden onder streng toezicht van zowel de Nederlandse autoriteiten als de bezetter.

Samenvatting

In dit document verzoekt de directeur van een gemeentelijke afdeling aan de wethouder voor Levensmiddelen om een communiqué (persbericht) te laten plaatsen. De kern van de boodschap is een aanscherping of verduidelijking van de markttijden in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.

De marktkooplieden worden gesommeerd hun kramen uiterlijk een half uur voor zonsondergang te hebben ontruimd. Dit heeft een directe praktische reden: de verduisteringsmaatregelen. Om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich op steden konden oriënteren, moest alle kunstmatige lichtbronnen na zonsondergang afgeschermd zijn. Door de markt ruim op tijd te laten ontruimen, werd voorkomen dat er tijdens het invallen van de duisternis nog activiteit (en dus potentieel licht) op de marktpleinen was. Er wordt een specifieke deadline genoemd voor zaterdag 17 mei 1941: 21:00 uur.

Historische Context

Het document dateert uit mei 1941, een jaar na de Nederlandse capitulatie. De terminologie in de brief is kenmerkend voor de bezettingstijd:
1. Regeeringscommissaris: Na de Februaristaking van 1941 werd het Amsterdamse gemeentebestuur door de bezetter aan de kant geschoven. Burgemeester De Vlugt werd ontslagen en Edward Voute werd aangesteld als regeringscommissaris (een functie die de taken van de burgemeester en de gemeenteraad overnam).
2. Verduistering: Dit was een van de meest ingrijpende dagelijkse maatregelen voor de burgerbevolking. Het overtreden van de verduisteringsvoorschriften werd streng bestraft.
3. Wethouder voor de Levensmiddelen: Tijdens de oorlog was de voedselvoorziening en de distributie daarvan een van de meest kritieke taken van het stadsbestuur. De markten speelden hierin een centrale rol, maar stonden onder streng toezicht van zowel de Nederlandse autoriteiten als de bezetter.

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6