Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of concept voor archivering).
Origineel
Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of concept voor archivering). 5 mei 1941. De Directeur (van een nader te bepalen gemeentelijke dienst, mogelijk de Marktdienst). [Handgeschreven, paars potlood/inkt:] Extra
[Getypt:]
HG.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
20/1/18 M. 5 Mei 1941.
Ten vervolge op mijn brief d.d. 28 April jl. (No.20/1/17 M.)
heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat
het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:
"De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter open-
bare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten
hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiter-
lijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten
zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 17 Mei a.s. uiter-
lijk om 21 uur zijn ontruimd".
De Directeur, In dit document verzoekt de directeur van een gemeentelijke afdeling aan de wethouder voor Levensmiddelen om een communiqué (persbericht) te laten plaatsen. De kern van de boodschap is een aanscherping of verduidelijking van de markttijden in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.
De marktkooplieden worden gesommeerd hun kramen uiterlijk een half uur voor zonsondergang te hebben ontruimd. Dit heeft een directe praktische reden: de verduisteringsmaatregelen. Om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich op steden konden oriënteren, moest alle kunstmatige lichtbronnen na zonsondergang afgeschermd zijn. Door de markt ruim op tijd te laten ontruimen, werd voorkomen dat er tijdens het invallen van de duisternis nog activiteit (en dus potentieel licht) op de marktpleinen was. Er wordt een specifieke deadline genoemd voor zaterdag 17 mei 1941: 21:00 uur. Het document dateert uit mei 1941, een jaar na de Nederlandse capitulatie. De terminologie in de brief is kenmerkend voor de bezettingstijd:
1. Regeeringscommissaris: Na de Februaristaking van 1941 werd het Amsterdamse gemeentebestuur door de bezetter aan de kant geschoven. Burgemeester De Vlugt werd ontslagen en Edward Voute werd aangesteld als regeringscommissaris (een functie die de taken van de burgemeester en de gemeenteraad overnam).
2. Verduistering: Dit was een van de meest ingrijpende dagelijkse maatregelen voor de burgerbevolking. Het overtreden van de verduisteringsvoorschriften werd streng bestraft.
3. Wethouder voor de Levensmiddelen: Tijdens de oorlog was de voedselvoorziening en de distributie daarvan een van de meest kritieke taken van het stadsbestuur. De markten speelden hierin een centrale rol, maar stonden onder streng toezicht van zowel de Nederlandse autoriteiten als de bezetter.