Ambtsbrief / Concept-communiqué
Origineel
Ambtsbrief / Concept-communiqué 12 mei 1941 De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam [Handgeschreven in blauw: Intr.] [Rechtsboven gestempeld of getypt: HG.]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r ,
20/1/19 M. 12 Mei 1941.
Ten vervolge op mijn brief d.d. 5 Mei jl. (No.20/1/18 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:
"De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 24 Mei a.s. uiterlijk om 21.10 uur zijn ontruimd".
De Directeur, Het document is een formele ambtelijke mededeling uit mei 1941. De kern van de tekst is een bevel aan de marktkooplieden in Amsterdam. Vanwege de geldende verduisteringsmaatregelen (die bedoeld waren om navigatie door geallieerde bommenwerpers te bemoeilijken) moesten markten ruim voor het donker worden afgebroken.
De toon is strikt administratief en gebiedend. Opvallend is de specifieke vermelding van zaterdag 24 mei, waarbij de ontruimingstijd exact op 21.10 uur wordt gesteld, wat wijst op een strakke regulering van de openbare ruimte. Dit document stamt uit het tweede jaar van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was het burgerlijk bestuur van Amsterdam ingrijpend veranderd. Na de Februaristaking (februari 1941) was de gemeenteraad ontbonden en werd de burgemeester vervangen door een regeringscommissaris (Edward Voûte), die direct onder de bezetter viel.
De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze tijd een cruciale post vanwege de toenemende schaarste en de invoering van de distributie. Markten waren essentieel voor de voedselvoorziening, maar werden door de bezetter ook gezien als plekken waar onrust kon ontstaan of waar illegale handel (zwarte markt) plaatsvond. De verplichte ontruiming voor zonsondergang was een standaardonderdeel van de passieve luchtverdediging in bezet gebied.
Samenvatting
Het document is een formele ambtelijke mededeling uit mei 1941. De kern van de tekst is een bevel aan de marktkooplieden in Amsterdam. Vanwege de geldende verduisteringsmaatregelen (die bedoeld waren om navigatie door geallieerde bommenwerpers te bemoeilijken) moesten markten ruim voor het donker worden afgebroken.
De toon is strikt administratief en gebiedend. Opvallend is de specifieke vermelding van zaterdag 24 mei, waarbij de ontruimingstijd exact op 21.10 uur wordt gesteld, wat wijst op een strakke regulering van de openbare ruimte.
Historische Context
Dit document stamt uit het tweede jaar van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was het burgerlijk bestuur van Amsterdam ingrijpend veranderd. Na de Februaristaking (februari 1941) was de gemeenteraad ontbonden en werd de burgemeester vervangen door een regeringscommissaris (Edward Voûte), die direct onder de bezetter viel.
De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze tijd een cruciale post vanwege de toenemende schaarste en de invoering van de distributie. Markten waren essentieel voor de voedselvoorziening, maar werden door de bezetter ook gezien als plekken waar onrust kon ontstaan of waar illegale handel (zwarte markt) plaatsvond. De verplichte ontruiming voor zonsondergang was een standaardonderdeel van de passieve luchtverdediging in bezet gebied.