Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 60
Dossier 75
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief (mogelijk een doorslag of officieel afschrift).

19 mei 1941. Van: De Directeur (naam niet vermeld, waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst).

Origineel

Getypte brief (mogelijk een doorslag of officieel afschrift). 19 mei 1941. De Directeur (naam niet vermeld, waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst). Handgeschreven (blauw potlood): extra

Rechtsboven: HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/21 M. [links] 19 Mei 1941. [rechts]

In verband met het feit, dat de dag voor Hemelvaartsdag voor de markten gelijk is gesteld met den Zaterdag, heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué heden in de pers wordt opgenomen:

"De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten op Woensdag 21 Mei a.s. uiterlijk om 21 uur zijn ontruimd."

De Directeur, Dit document is een ambtelijke correspondentie betreffende de regulering van de Amsterdamse markten tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is het verzoek om een persbericht te publiceren over gewijzigde sluitingstijden van de markten op de dag voor Hemelvaartsdag (woensdag 21 mei 1941).

De noodzaak voor deze vroege sluiting (21:00 uur) wordt gemotiveerd door twee factoren:
1. De administratieve gelijkstelling van deze woensdag met een zaterdag (een drukke marktdag).
2. De vigerende verduisteringsmaatregelen. Tijdens de bezetting was het verplicht om steden na zonsondergang volledig te verduisteren om geallieerde piloten de navigatie te bemoeilijken. Omdat markten onder de blote hemel plaatsvonden, moesten ze ruim voor het donker ontruimd zijn. Het document dateert van mei 1941, een jaar na de Nederlandse capitulatie. De context van de Duitse bezetting is duidelijk zichtbaar in het taalgebruik en de bestuurlijke structuur:

  • Regeeringscommissaris: In de tekst wordt verwezen naar de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam". Na de Februaristaking in februari 1941 grepen de Duitsers hard in in het Amsterdamse stadsbestuur. De gemeenteraad werd ontbonden en de burgemeester vervangen door een regeringscommissaris (Edward Voûte), die direct onder het gezag van de bezetter stond.
  • Wethouder voor de Levensmiddelen: In oorlogstijd was de voedselvoorziening een kritieke taak. De markten speelden een essentiële rol in de distributie van schaarse goederen.
  • Dagelijks leven: De brief illustreert hoe militaire maatregelen (zoals de verduistering) diep ingrepen in de normale civiele tradities en de economische gang van zaken (zoals de markttijden rond christelijke feestdagen).

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke correspondentie betreffende de regulering van de Amsterdamse markten tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is het verzoek om een persbericht te publiceren over gewijzigde sluitingstijden van de markten op de dag voor Hemelvaartsdag (woensdag 21 mei 1941).

De noodzaak voor deze vroege sluiting (21:00 uur) wordt gemotiveerd door twee factoren:
1. De administratieve gelijkstelling van deze woensdag met een zaterdag (een drukke marktdag).
2. De vigerende verduisteringsmaatregelen. Tijdens de bezetting was het verplicht om steden na zonsondergang volledig te verduisteren om geallieerde piloten de navigatie te bemoeilijken. Omdat markten onder de blote hemel plaatsvonden, moesten ze ruim voor het donker ontruimd zijn.

Historische Context

Het document dateert van mei 1941, een jaar na de Nederlandse capitulatie. De context van de Duitse bezetting is duidelijk zichtbaar in het taalgebruik en de bestuurlijke structuur:

  • Regeeringscommissaris: In de tekst wordt verwezen naar de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam". Na de Februaristaking in februari 1941 grepen de Duitsers hard in in het Amsterdamse stadsbestuur. De gemeenteraad werd ontbonden en de burgemeester vervangen door een regeringscommissaris (Edward Voûte), die direct onder het gezag van de bezetter stond.
  • Wethouder voor de Levensmiddelen: In oorlogstijd was de voedselvoorziening een kritieke taak. De markten speelden een essentiële rol in de distributie van schaarse goederen.
  • Dagelijks leven: De brief illustreert hoe militaire maatregelen (zoals de verduistering) diep ingrepen in de normale civiele tradities en de economische gang van zaken (zoals de markttijden rond christelijke feestdagen).

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6