Getypte doorslag van een officiële brief/memo.
Origineel
Getypte doorslag van een officiële brief/memo. 4 juni 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Afdeling Markten of een gerelateerde gemeentelijke dienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam). extra [handgeschreven in paars]
HG.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
20/1/23 M. 4 Juni 1941.
Ten vervolge op mijn brief d.d. 26 Mei jl. (No.20/1/22
M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen,
dat het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:
"De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter open-
bare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten
hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiter-
lijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten
zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 14 Juni a.s. uiter-
lijk om 21.35 uur zijn ontruimd."
De Directeur, Deze brief is een formeel administratief schrijven uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De tekst bevat een verzoek aan de Wethouder voor de Levensmiddelen om een officieel communiqué te laten publiceren in de kranten.
De kern van de boodschap is een nieuwe regelgeving voor marktkooplieden: zij moeten hun kramen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang hebben ontruimd. Dit wordt gemotiveerd door de geldende "verduisteringsmaatregelen". Voor de specifieke datum van zaterdag 14 juni 1941 wordt het tijdstip op 21.35 uur vastgesteld. De toon is zakelijk, ambtelijk en dwingend, passend bij de bestuursstructuur van die tijd. Het document dateert van juni 1941, een ruim jaar na de Duitse inval. De term "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" is hierbij cruciaal voor de historische context. Na de Februaristaking van 1941 stelde de Duitse bezetter (Seyss-Inquart) de Amsterdamse gemeenteraad buiten werking en verving de burgemeester en wethouders door een regeringscommissaris (Edward Voûte). Hoewel de brief nog gericht is aan een "Wethouder", functioneerde het stadsbestuur op dat moment onder direct toezicht en bevel van deze commissaris.
De verduisteringsmaatregelen waren een essentieel onderdeel van de passieve luchtverdediging tijdens de Tweede Wereldoorlog. Steden moesten 's nachts volledig donker zijn om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich konden oriënteren op stadslichten. Dit document laat zien hoe deze militaire noodzaak diep ingreep in het dagelijks leven en de economische activiteiten van de burgerbevolking, zoals de handel op de markt.