Doorslag van een officiële brief/verzoek tot publicatie communiqué. 17 juni 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). De Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. extra

HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/25 M. 17 Juni 1941.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 9 Juni jl. (No.20/1/24 M.)
heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat
het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:
"De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter open-
bare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten
hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiter-
lijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten
zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 28 Juni a.s. uiter-
lijk om 21,35 uur zijn ontruimd."

De Directeur, Dit document is een ambtelijk schrijven gericht aan de Amsterdamse wethouder voor Levensmiddelen tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is een verzoek om een communiqué te plaatsen in de dagbladen betreffende de sluitingstijden van de Amsterdamse markten.

De reden voor de vervroegde sluiting is gelegen in de "verduisteringsmaatregelen". Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het verplicht om na zonsondergang alle lichten af te schermen zodat steden vanuit de lucht niet herkenbaar waren voor geallieerde bommenwerpers. De regel die hier wordt gecommuniceerd is dat de markt een half uur vóór zonsondergang volledig ontruimd moet zijn. Voor de specifieke datum van zaterdag 28 juni 1941 wordt het tijdstip vastgesteld op 21:35 uur.

Opvallend is de vermelding van de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam". Na de Februaristaking van 1941 grepen de Duitse bezetters harder in op het lokale bestuur. De gemeenteraad werd buiten spel gezet en burgemeesters kregen de titel regeringscommissaris, waarbij zij direct verantwoording schuldig waren aan de bezetter. In juni 1941 was Edward Voûte de regeringscommissaris/burgemeester van Amsterdam. De brief illustreert de verregaande invloed van de oorlogssituatie op het dagelijks leven in bezet Nederland.

1. Verduistering: De Luftschutz (Luchtbeschermingsdienst) hield streng toezicht op de verduistering. Overtredingen konden leiden tot zware boetes of arrestaties.
2. Bestuur onder bezetting: Het gebruik van de term 'Regeeringscommissaris' markeert de overgang van een democratisch gemeentebestuur naar een autoritair bestuur onder toezicht van de nazi-autoriteiten.
3. Voedselvoorziening: De markten waren essentieel voor de voedseldistributie, die in 1941 al grotendeels via het distributiestelsel (bonkaarten) verliep. De wethouder voor Levensmiddelen had een cruciale rol in het beheersen van de schaarste en het handhaven van de orde op de markten.
4. Communicatie: De overheid maakte intensief gebruik van de gelijkgeschakelde pers om instructies en geboden aan de bevolking op te leggen. Dit document toont het proces achter zo'n publicatie. Marktwezen