Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 75
Dossier 15
Jaar 1941
Stadsarchief

Ambtsbrief / Communiqué.

14 juli 1941. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam.

Origineel

Ambtsbrief / Communiqué. 14 juli 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. [In de rechterbovenhoek, getypt:] HG.
[In de bovenmarge, handgeschreven in paars/blauw potlood:] Verzonden 15/7

[Geadresseerde:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Kenmerk en datum:]
20/1/29 M. 14 Juli 1941.

[Inhoud:]
Ten vervolge op mijn brief d.d. 7 Juli jl. (No.20/1/28 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:

"De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten op Zaterdag 26 Juli a.s. uiterlijk om 21.10 uur zijn ontruimd."

[Ondertekening:]
De Directeur,

[Onderaan, handgeschreven in rood potlood, omcirkeld:]
Zaterdag 2 Aug.
21 uur
20/1/30 21/7/41 Hg Het document is een ambtelijk schrijven uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is een verzoek om een publieke mededeling (communiqué) te plaatsen in de kranten over de gewijzigde sluitingstijden van de Amsterdamse markten.

De voornaamste reden voor deze maatregel zijn de verduisteringsmaatregelen. Om te voorkomen dat geallieerde piloten zich op stadsverlichting konden oriënteren, moesten steden 's nachts volledig donker zijn. Omdat markten tijd nodig hebben om af te breken en te ontruimen, werd bepaald dat dit een half uur vóór zonsondergang voltooid moest zijn.

De handgeschreven aantekeningen in het rood lijken een latere toevoeging (gedateerd 21/7/41) voor een volgend communiqué (kenmerk 20/1/30) voor de week daarop (zaterdag 2 augustus), waarbij de sluitingstijd op 21:00 uur wordt gesteld naarmate de dagen korter worden. * Regeeringscommissaris: Tijdens de bezetting werden democratisch gekozen besturen vaak vervangen of onder toezicht gesteld. In Amsterdam fungeerde de pro-Duitse burgemeester E.J. Voûte als 'regeringscommissaris'.
* Wethouder voor de Levensmiddelen: Deze post was cruciaal tijdens de oorlog vanwege de schaarste aan voedsel en de invoering van het distributiestelsel (bonnen). De markten waren een essentieel onderdeel van de voedselvoorziening.
* Dagelijks leven onder bezetting: Dit document illustreert hoe de oorlog en de bijbehorende veiligheidsmaatregelen (zoals de verduistering) direct invloed hadden op de logistiek van de stad en het werkritme van de marktkooplieden. De precisie van de tijd (21:10 uur) onderstreept de stritheid van de regelgeving in die tijd.

Samenvatting

Het document is een ambtelijk schrijven uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is een verzoek om een publieke mededeling (communiqué) te plaatsen in de kranten over de gewijzigde sluitingstijden van de Amsterdamse markten.

De voornaamste reden voor deze maatregel zijn de verduisteringsmaatregelen. Om te voorkomen dat geallieerde piloten zich op stadsverlichting konden oriënteren, moesten steden 's nachts volledig donker zijn. Omdat markten tijd nodig hebben om af te breken en te ontruimen, werd bepaald dat dit een half uur vóór zonsondergang voltooid moest zijn.

De handgeschreven aantekeningen in het rood lijken een latere toevoeging (gedateerd 21/7/41) voor een volgend communiqué (kenmerk 20/1/30) voor de week daarop (zaterdag 2 augustus), waarbij de sluitingstijd op 21:00 uur wordt gesteld naarmate de dagen korter worden.

Historische Context

  • Regeeringscommissaris: Tijdens de bezetting werden democratisch gekozen besturen vaak vervangen of onder toezicht gesteld. In Amsterdam fungeerde de pro-Duitse burgemeester E.J. Voûte als 'regeringscommissaris'.
  • Wethouder voor de Levensmiddelen: Deze post was cruciaal tijdens de oorlog vanwege de schaarste aan voedsel en de invoering van het distributiestelsel (bonnen). De markten waren een essentieel onderdeel van de voedselvoorziening.
  • Dagelijks leven onder bezetting: Dit document illustreert hoe de oorlog en de bijbehorende veiligheidsmaatregelen (zoals de verduistering) direct invloed hadden op de logistiek van de stad en het werkritme van de marktkooplieden. De precisie van de tijd (21:10 uur) onderstreept de stritheid van de regelgeving in die tijd.

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6