Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 83
Dossier 90
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief / officieel communiqué.

4 september 1941. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Markthallen of een gerelateerde gemeentelijke dienst in Amsterdam). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier).

Origineel

Getypte brief / officieel communiqué. 4 september 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Markthallen of een gerelateerde gemeentelijke dienst in Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier). (Handgeschreven, linksboven, paarse inkt, diagonaal:)
Muurden (?) 4/9 '41

(Handgeschreven, rechtsboven, blauw/zwarte inkt:)
ten. In de krant

(Getypt, rechtsboven:)
HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/36 M. 4 September 1941.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 25 Augustus jl. (No.20/1/35 M.)

heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat
het navolgende communiqué deze week in de pers wordt opgenomen:
"De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter openbare
kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier
ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiterlijk een
half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ont-
ruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 13 September a.s. uiter-
lijk om 19.35 uur zijn ontruimd".

                                        De Directeur,

(Handgeschreven, onderaan links, rode inkt:)
20/9 - 19.15 uur
20/1/37

(Handgeschreven, daaronder, zwart/potlood:)
9/9/41 [Initialen] * Inhoud: Het document is een verzoek aan de wethouder om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te laten plaatsen. Het bericht informeert het publiek en de kooplieden dat markten in Amsterdam voortaan een half uur vóór zonsondergang leeg moeten zijn. Voor de specifieke datum van zaterdag 13 september 1941 wordt de tijd vastgesteld op 19.35 uur.
* Administratieve sporen: De verschillende handschriften en kleuren inkt duiden op een actieve behandeling door de bureaucratie. De aantekening "In de krant" bevestigt dat het verzoek is uitgevoerd. De rode cijfers onderaan lijken te verwijzen naar een volgend dossiernummer (20/1/37) en mogelijk een aangepaste tijd (19.15 uur) voor een latere datum (20 september), aangezien de zon dan eerder ondergaat.
* Terminologie: De term "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" is veelzeggend. Na de Februaristaking in 1941 stelden de Duitse bezetters een regeringscommissaris (Edward Voûte) aan ter vervanging van de democratisch gekozen burgemeester en wethouders, hoewel de titel 'wethouder' voor de hoofden van de diensten in de praktijk nog werd gebruikt. * Tijdsbeeld: September 1941, de Nederlandse bevolking leeft ruim een jaar onder Duitse bezetting.
* Verduistering: De "verduisteringsmaatregelen" waren streng en bedoeld om geallieerde piloten te belemmeren steden als navigatiepunt te gebruiken. Dit had een enorme impact op het openbare leven; zodra de zon onderging, moest alles volledig donker zijn. Omdat markten vaak grote open plekken waren waar het opruimen tijd kostte, moest dit ruim voor de officiële verduisteringstijd gebeuren.
* Voedselvoorziening: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" beheerde een cruciale portefeuille in oorlogstijd. Markten waren essentieel voor de distributie van (vaak gerantsoeneerd) voedsel aan de Amsterdamse bevolking. Efficiënte regulering van de markttijden was dus zowel een kwestie van orde als van de algemene voedselvoorziening.

Samenvatting

  • Inhoud: Het document is een verzoek aan de wethouder om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te laten plaatsen. Het bericht informeert het publiek en de kooplieden dat markten in Amsterdam voortaan een half uur vóór zonsondergang leeg moeten zijn. Voor de specifieke datum van zaterdag 13 september 1941 wordt de tijd vastgesteld op 19.35 uur.
  • Administratieve sporen: De verschillende handschriften en kleuren inkt duiden op een actieve behandeling door de bureaucratie. De aantekening "In de krant" bevestigt dat het verzoek is uitgevoerd. De rode cijfers onderaan lijken te verwijzen naar een volgend dossiernummer (20/1/37) en mogelijk een aangepaste tijd (19.15 uur) voor een latere datum (20 september), aangezien de zon dan eerder ondergaat.
  • Terminologie: De term "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" is veelzeggend. Na de Februaristaking in 1941 stelden de Duitse bezetters een regeringscommissaris (Edward Voûte) aan ter vervanging van de democratisch gekozen burgemeester en wethouders, hoewel de titel 'wethouder' voor de hoofden van de diensten in de praktijk nog werd gebruikt.

Historische Context

  • Tijdsbeeld: September 1941, de Nederlandse bevolking leeft ruim een jaar onder Duitse bezetting.
  • Verduistering: De "verduisteringsmaatregelen" waren streng en bedoeld om geallieerde piloten te belemmeren steden als navigatiepunt te gebruiken. Dit had een enorme impact op het openbare leven; zodra de zon onderging, moest alles volledig donker zijn. Omdat markten vaak grote open plekken waren waar het opruimen tijd kostte, moest dit ruim voor de officiële verduisteringstijd gebeuren.
  • Voedselvoorziening: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" beheerde een cruciale portefeuille in oorlogstijd. Markten waren essentieel voor de distributie van (vaak gerantsoeneerd) voedsel aan de Amsterdamse bevolking. Efficiënte regulering van de markttijden was dus zowel een kwestie van orde als van de algemene voedselvoorziening.

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6