Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 89
Dossier 109
Jaar 1941
Stadsarchief

Archiefdocument

13 oktober 1941. Dossier: 20/1/41

Origineel

13 oktober 1941. (Handgeschreven in potlood, rechtsboven:)
In de bladen
Verzonden 13/10

(Getypte tekst:)
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

20/1/42 M 13 October 1941.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 6 dezer (No.20/1/41 M)
heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen,
dat het navolgende communiqué deze week in de pers wordt op-
genomen:
"De Burgemeester van Amsterdam brengt ter openbare ken-
nis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier
ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiter-
lijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden
moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 25 October a.s.
uiterlijk om 18 uur zijn ontruimd."
De Directeur,

(Handgeschreven toevoegingen onder de hoofdtekst:)
(Gekrabbeld in blauwe inkt:) 20/10/41 NB

(In rode inkt, diagonaal doorgehaald met een groot rood kruis:)
20/1/43 M
26/10 t/m 1/11
(In blauwe inkt naast het rode kruis:) 17.45 uur

(Onderaan in rode inkt:)
20/1/44 M
2/11 t/m 8/11
(In blauwe inkt onderaan:) 17.30 uur Het document is een concept voor een persbericht dat door de wethouder goedgekeurd moet worden voor publicatie. De kern van de mededeling is dat de markten in Amsterdam vanwege de geldende verduisteringsvoorschriften een half uur vóór zonsondergang volledig ontruimd moeten zijn. Voor zaterdag 25 oktober 1941 is dit tijdstip bepaald op 18:00 uur.

De handgeschreven aantekeningen in rode en blauwe inkt laten zien dat dit document in de jaren daarna (1943 en 1944) als model is hergebruikt om nieuwe sluitingstijden vast te leggen naarmate de dagen korter werden. Zo is te zien dat voor de periode begin november 1944 de sluitingstijd al was vervroegd naar 17:30 uur. Dit duidt op een efficiënte, repetitieve bureaucratische afhandeling van seizoensgebonden regelgeving. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De genoemde "verduisteringsmaatregelen" waren een essentieel onderdeel van de passieve luchtverdediging; steden moesten 's nachts volledig donker zijn om geallieerde bommenwerpers hun oriëntatiepunten te ontnemen.

De strikte handhaving van deze maatregelen had grote gevolgen voor het openbare leven en de handel. Markten, die normaal tot laat konden doorgaan, werden beperkt door het natuurlijke daglicht. De burgemeester van Amsterdam op dat moment was de door de Duitsers aangestelde Edward Voûte. Het document illustreert de dagelijkse realiteit van de bevolking, waarbij zelfs de openingstijden van de markt direct beïnvloed werden door de staat van oorlog.

Samenvatting

Het document is een concept voor een persbericht dat door de wethouder goedgekeurd moet worden voor publicatie. De kern van de mededeling is dat de markten in Amsterdam vanwege de geldende verduisteringsvoorschriften een half uur vóór zonsondergang volledig ontruimd moeten zijn. Voor zaterdag 25 oktober 1941 is dit tijdstip bepaald op 18:00 uur.

De handgeschreven aantekeningen in rode en blauwe inkt laten zien dat dit document in de jaren daarna (1943 en 1944) als model is hergebruikt om nieuwe sluitingstijden vast te leggen naarmate de dagen korter werden. Zo is te zien dat voor de periode begin november 1944 de sluitingstijd al was vervroegd naar 17:30 uur. Dit duidt op een efficiënte, repetitieve bureaucratische afhandeling van seizoensgebonden regelgeving.

Historische Context

Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De genoemde "verduisteringsmaatregelen" waren een essentieel onderdeel van de passieve luchtverdediging; steden moesten 's nachts volledig donker zijn om geallieerde bommenwerpers hun oriëntatiepunten te ontnemen.

De strikte handhaving van deze maatregelen had grote gevolgen voor het openbare leven en de handel. Markten, die normaal tot laat konden doorgaan, werden beperkt door het natuurlijke daglicht. De burgemeester van Amsterdam op dat moment was de door de Duitsers aangestelde Edward Voûte. Het document illustreert de dagelijkse realiteit van de bevolking, waarbij zelfs de openingstijden van de markt direct beïnvloed werden door de staat van oorlog.

Locaties

Amsterdam (afgeleid uit de tekst van het communiqué).

Producten

Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Pet Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6