Dienstbrief / Ambtelijk schrijven.
Origineel
Dienstbrief / Ambtelijk schrijven. 7 Februari 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen/Markthallen Amsterdam). Bovenaan rechts een handgeschreven paraaf/naam: M. Müller. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam). [Rechtsboven, handgeschreven:] M. Müller
[Linksboven:]
D/HG.
20/4/2 M.
[Rechts:]
7 Februari 1941.
[Links:]
Vermindering marktgeld in
verband met verduistering.
[Rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
Alhier.
[Hoofdtekst:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 Januari jl. No. 890 L.M.1940 heb ik de eer U het volgende te berichten.
De kosten aan stroomverbruik bedroegen over het jaar 1939 (het laatste normale jaar) ƒ 1351,30 (hierin is niet opgenomen een bedrag van ± ƒ 100,- wegens vastrecht voor de meters). Op de markten, welke electrisch verlicht kunnen worden werd in 1939 aan marktgeld ontvangen: ƒ 74.060,20. De bovengenoemde kosten aan stroomverbruik ad ƒ 1.351,30 maken 1,8% uit van de ontvangsten aan marktgeld op de electrisch verlichte markten.
Het is niet mogelijk restitutie te verleenen aan de plaatshouders naar verhouding van ieders vroeger verbruik, berekend over het bedrag aan stroomverbruik, dat in 1940 minder uitgegeven is, dan in 1939, omdat slechts de totaaleijfers van het verbruik per markt bekend zijn (er is namelijk slechts één electriciteitsmeter per markt, behalve in de Albert Cuypstraat, waar 2 meters zijn geplaatst), zoodat het individueele verbruik per koopman niet kan worden opgenomen.
Eventueel ware te overwegen, de marktgeldtarieven tijdelijk te verlagen in overeenstemming met het bedrag, dat op de stroomkosten wordt bespaard; een dergelijke verlaging zou echter, gelet op het bovenstaande, voor de betrokkenen geen beteekenis hebben. Voor een vaste kalenderweekplaats op een markt, waar de kramen met 2 lampen worden verlicht, zou het tarief dan namelijk verlaagd kunnen worden van ƒ 1,35 op ƒ 1,325.
[Onderaan, handgeschreven tabel en tekst:]
| 1939 | 1940 | ||
|---|---|---|---|
| Waterl plein | 13 545 65 - | 12 026 65 - | De Directeur, |
| Alb Cuypstr | 22 051 65 | 27 134 85 - | |
| Nieuw markt | 7 045 95 | 6 500 60 | |
| Ten Kate str | 14 251 95 | 14 244 10 | |
| Lindengracht | 10 106 95 | 10 446 70 | |
| ---------- | ---------- | ||
| 67 002 15 | 70 352 90 | ||
| * Belangrijkste argument: Restitutie op individuele basis is technisch onmogelijk omdat er per markt meestal maar één elektriciteitsmeter is. Een algemene tariefverlaging wordt als zinloos beschouwd, omdat de besparing per koopman verwaarloosbaar klein is (slechts 2,5 cent per week). | |||
| * Handgeschreven toevoeging: De tabel onderaan toont de jaarinkomsten aan marktgeld voor de vijf grote Amsterdamse markten: Waterlooplein, Albert Cuypstraat, Nieuwmarkt, Ten Katestraat en Lindengracht. * Historische periode: Dit document stamt uit februari 1941, negen maanden na de Duitse inval. De term "verduistering" verwijst hier niet naar diefstal, maar naar de verplichte black-out maatregelen die door de bezetter waren opgelegd om geallieerde piloten het navigeren te bemoeilijken. | |||
| * Sociaal-economisch: Het document biedt een uniek inkijkje in de dagelijkse administratie van de stad onder bezetting. De markten bleven een cruciale rol spelen in de voedselvoorziening ("Wethouder voor de Levensmiddelen"). | |||
| * Interessant detail: De inkomsten van het Waterlooplein (een van oorsprong overwegend Joodse markt) laten in 1940 al een lichte daling zien, terwijl de Albert Cuypstraat fors groeit. Kort na de datum van deze brief, in februari 1941, vonden de razzia's plaats en brak de Februaristaking uit, wat de situatie op deze markten drastisch zou veranderen. |