Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 193
Dossier 100
Jaar 1941
Stadsarchief

Voorzijde van een briefkaart of ambtelijk schrijven.

Van: H.J. Kraan, St. Bernhardusstraat 27, Maastricht. Aan: Directeur Politie Marktwezen, Hoofdbureau, Singel, Amsterdam.

Origineel

Voorzijde van een briefkaart of ambtelijk schrijven. H.J. Kraan, St. Bernhardusstraat 27, Maastricht. Directeur Politie Marktwezen, Hoofdbureau, Singel, Amsterdam. [Linksboven, gestempeld/geschreven:]
№ 20/14/1 M.1341

[Rechtsboven, handgeschreven:]
20/3

[Rechtsboven, stempel bij de postzegel:]
GAF U REEDS
BIJ DE BANK OF
WINTERHULP
NEDERLAND?
VOOR HET VOLK - DOOR HET VOLK
[Logo van Winterhulp Nederland: een klavertje vier met de letters WHN]

[Poststempel op de zegel:]
[Onleesbare plaatsnaam] 27 III 1941

[Geadresseerde, handgeschreven:]
Hoofdbureau
van Directeur
Politie Marktwezen
Amsterdam
Singel.

[Linksonder, voorgedrukt en handgeschreven:]
Afzender: H.J. Kraan.
Adres: St. Bernhardusstr. 27.
Maastricht. Dit document is de voorzijde van een correspondentie gericht aan de Directeur van de Politie Marktwezen in Amsterdam. De Politie Marktwezen was een specifiek onderdeel van het politieapparaat dat zich bezighield met het toezicht op markten, prijzen en de distributie van goederen. Gezien de datum (maart 1941) was dit een cruciale afdeling vanwege de toenemende schaarste en de invoering van het distributiestelsel door de Duitse bezetter.

Het document bevat diverse administratieve kenmerken:
* Registratienummer: "№ 20/14/1 M.1341" duidt op een formele archivering of dossierregistratie, waarschijnlijk door de ontvangende instantie.
* Propagandastempel: De opvallende tekst en het logo van 'Winterhulp Nederland' (WHN) zijn typerend voor poststukken uit deze periode. De WHN was een nationaalsocialistische hulporganisatie. Het gebruik van dergelijke stempels was een vorm van passieve propaganda om burgers aan te sporen te doneren.
* Adresgegevens: De afzender komt uit Maastricht, wat duidt op interstedelijke communicatie met een officiële Amsterdamse instantie. Het document dateert uit het eerste volledige jaar van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). In deze periode werden bestaande overheidsinstanties, zoals de politie, ingezet om de verordeningen van de bezetter uit te voeren.

Winterhulp Nederland (WHN): Opgericht in oktober 1940 door de rijkscommissaris Seyss-Inquart. Het doel was om alle maatschappelijke hulpverlening te centraliseren onder nationaalsocialistisch toezicht, ten koste van particuliere en kerkelijke liefdadigheidsinstellingen. De slogan "Voor het volk, door het volk" moest een gevoel van volksgemeenschap uitstralen. Veel Nederlanders stonden echter wantrouwig tegenover de WHN vanwege de nauwe banden met de NSB.

Politie Marktwezen: Tijdens de bezetting kreeg deze afdeling een zware taak in het bestrijden van de zwarte handel en het controleren van de maximumprijzen. Correspondentie aan deze afdeling kon variëren van officiële rapportages tot verzoeken of klachten van burgers over prijsopdrijving of distributieproblemen. De locatie aan het Singel in Amsterdam verwijst naar het voormalige hoofdbureau van politie. H.J. Kraan Hoofdbureau Marktwezen NSB Politie Winterhulp

Samenvatting

Dit document is de voorzijde van een correspondentie gericht aan de Directeur van de Politie Marktwezen in Amsterdam. De Politie Marktwezen was een specifiek onderdeel van het politieapparaat dat zich bezighield met het toezicht op markten, prijzen en de distributie van goederen. Gezien de datum (maart 1941) was dit een cruciale afdeling vanwege de toenemende schaarste en de invoering van het distributiestelsel door de Duitse bezetter.

Het document bevat diverse administratieve kenmerken:
* Registratienummer: "№ 20/14/1 M.1341" duidt op een formele archivering of dossierregistratie, waarschijnlijk door de ontvangende instantie.
* Propagandastempel: De opvallende tekst en het logo van 'Winterhulp Nederland' (WHN) zijn typerend voor poststukken uit deze periode. De WHN was een nationaalsocialistische hulporganisatie. Het gebruik van dergelijke stempels was een vorm van passieve propaganda om burgers aan te sporen te doneren.
* Adresgegevens: De afzender komt uit Maastricht, wat duidt op interstedelijke communicatie met een officiële Amsterdamse instantie.

Historische Context

Het document dateert uit het eerste volledige jaar van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). In deze periode werden bestaande overheidsinstanties, zoals de politie, ingezet om de verordeningen van de bezetter uit te voeren.

Winterhulp Nederland (WHN): Opgericht in oktober 1940 door de rijkscommissaris Seyss-Inquart. Het doel was om alle maatschappelijke hulpverlening te centraliseren onder nationaalsocialistisch toezicht, ten koste van particuliere en kerkelijke liefdadigheidsinstellingen. De slogan "Voor het volk, door het volk" moest een gevoel van volksgemeenschap uitstralen. Veel Nederlanders stonden echter wantrouwig tegenover de WHN vanwege de nauwe banden met de NSB.

Politie Marktwezen: Tijdens de bezetting kreeg deze afdeling een zware taak in het bestrijden van de zwarte handel en het controleren van de maximumprijzen. Correspondentie aan deze afdeling kon variëren van officiële rapportages tot verzoeken of klachten van burgers over prijsopdrijving of distributieproblemen. De locatie aan het Singel in Amsterdam verwijst naar het voormalige hoofdbureau van politie.

Genoemde Personen 1

Locaties

Bloemenmarkt

Producten

A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren A.G.F. (Groenten): Groente Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Tuin & Plant: Bloemen Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Hoofdbureau Marktwezen NSB Politie Winterhulp

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6