Officieel extract uit het besluitenboek van de gemeente Amsterdam. 14 maart 1941. No. 54/3 L.M. 1941
[Paars stempel:] No 21/7/4 M. 1941
[Handgeschreven:] 25/3
L.M. 1941
[Handgeschreven rechtsboven:] Marktw.

Restitutie en kwijtschelding van marktgeld.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
den Regeeringscommissaris voor Amsterdam,
Vrijdag 14 Maart 1941.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:

De Regeeringscommissaris voor Amsterdam,
Gezien het rapport van den Directeur van den Dienst van het Marktwezen dd. 27 Februari 1941 No. 21/7/2 M;
Gelet op het advies van den Wethouder voor de Financiën van 8 Maart 1941, No. 575/82.7 F 1941;
Mede gelet op de artt. 10 en 36 van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden;

B e s l u i t :
aan A. Mohr, Noorderkerkstraat 16 I op gronden van billijkheid:
a. restitutie van reeds betaald marktgeld te verleenen tot een bedrag groot f 1.27;
b. kwijtschelding van marktgeld te verleenen tot een bedrag groot f 12.75.-.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad--en zweminrichtingen (3 stuks) en Financiën (2 stuks).

GH.
[Paraf]

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN Dit document is een treffend voorbeeld van de Amsterdamse gemeentelijke administratie aan het begin van de Duitse bezetting. Enkele opvallende aspecten zijn:

• Bestuursvorm: De term "Regeeringscommissaris" (regeringscommissaris) duidt op de afschaffing van de democratische controle. Na de Februari-staking in 1941 werd de Amsterdamse gemeenteraad door de bezetter buitenspel gezet en vervangen door een regeringscommissaris (Edward Voûte), die met vergaande bevoegdheden regeerde.
• Bureaucratische continuïteit: Ondanks de oorlogssituatie functioneert het ambtelijke apparaat onverstoord door. De formele opbouw (gezien, gelet op, besluit) volgt strikt de juridische conventies.
• Sociale context: De begunstigde, A. Mohr, woonde aan de Noorderkerkstraat in de Jordaan. Het besluit op "gronden van billijkheid" suggereert dat er sprake was van een schrijnende financiële situatie, waardoor het betalen van marktgeld (nodig om een kraam te mogen drijven) een onoverkomelijke last was geworden. Het gaat om een totaalbedrag van f 14,02, wat in die tijd voor een marktkoopman een aanzienlijk bedrag was.
• Terminologie: De zeer specifieke naam van de afdeling ("Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen") is kenmerkend voor de toenmalige verkokering van gemeentelijke diensten. Maart 1941 was een turbulente maand voor Amsterdam. Slechts twee weken voor dit besluit was de stad getuige geweest van de Februari-staking (25-26 februari 1941), het eerste grootschalige openlijke verzet tegen de Jodenvervolging in bezet Europa.

De bezetter reageerde hierop met harde hand: het stadsbestuur werd ontbonden en de 'Regeeringscommissaris' kreeg de touwtjes in handen om de stad volgens het nationaalsocialistische 'leidersbeginsel' te besturen. Terwijl op het wereldtoneel en in de stad grote drama's plaatsvonden, toont dit document de andere kant van de werkelijkheid: de dagelijkse overleving van de gewone Amsterdammer en de bureaucratische afhandeling van kleine financiële tegemoetkomingen.