Dienstverslag / Rapport (Rapport No. 6) 17 juli 1943 No. 77/26/3 M. 1943 21/7

Rapport No. 6 betreffende Dirk Voigt
w: Brouwersstraat 7 III

Ondergeteekende L.A. Brugman controleur (politie), bij Marktwezen, afd: Centrale markt te Amsterdam, heeft tijdens zijn controle op den Centrale Markt van 6 uur tot 10 uur voormiddag den 17: Juli 1943 op de Pieren E & D, geconstateerd dat boven genoemde Dirk Voigt met zijn paard en wagen waarvan hij den voerman bleek te zijn voor acht uur 15 minuten bezig was met het op laden van groenten, bestaande uit rabarber en sla, welke werd gelost door den schipper van de Beverwijksche boot, welke lag gemeerd aan den kop van Pier E.

Op mijn vraag voor wien hij aan het laden was, deelde genoemde Dirk Voigt mij mede dat hij in dienst was bij A.A. Eijpe handelaar in aardappelen groenten en fruit, en dat de groente die hij oplaadde bestemd was voor het ziekenhuis. Hij deelde mij verder mede dat hij in opdracht handelde van den zoon van Eijpe die wel door mij werd gezien doch waarvan het mij onbekend was dat deze de zoon was van Eijpe.

Aangezien het reeds was opgeladen, heb ik het bij een ernstige waarschuwing gelaten.

Ook vertelde genoemde Dirk Voigt mij dat hij heden 17 Juli voor het laatst was bij deze werkgever omdat deze een goed kooperere kracht kon krijgen, wat bijna de helft scheelde in het voordeel van zijn werkgever. Hij hoopte dat ik hem deze keer zou pardonneren, aangezien zijn werkgever toch al niet zoo gemakkelijk was.

Het lijkt mij niet onwaarschijnlijk dat de nieuw aangestelde knecht op de kaart van genoemde Dirk Voigt zal proberen den Markt te betreden, reden om deze extra te controleeren.

Amsterdam 17 Juli 1943
de Controleur
(w.g.) L.A. Brugman

[Marginale aantekening links]: Eerste geval is door Ho. Gebman gepardonneerd thans nieuwe overtreding. [Rode inkt:] Ter Jstneming(?) [onleesbare paraaf]

[Aantekening linksonder]: Voorrangskaart uitreiken

[Aantekening rechtsonder in rode inkt]: Eijpe vanaf heden om 8.15 tot C.M. toelaten! [geparafeerd:] HP 15/7 43 Dit rapport beschrijft een overtreding van de marktregels op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voerman Dirk Voigt werd om 8:15 uur betrapt op het laden van groenten (rabarber en sla) vanaf de 'Beverwijksche boot', terwijl dit blijkbaar pas op een later tijdstip was toegestaan.

De tekst geeft een inkijkje in de sociale en economische omstandigheden van 1943:
1. Strenge handhaving: Er werd nauwgezet gecontroleerd op toegangstijden en laadactiviteiten op de markt.
2. Economische druk: De verklaring van Voigt dat hij wordt ontslagen omdat zijn baas een goedkopere kracht (voor de helft van het loon) heeft gevonden, illustreert de precaire positie van arbeiders en de drang naar kostenbesparing bij handelaren.
3. Bureaucratische achterdocht: De controleur waarschuwt dat de nieuwe knecht mogelijk illegaal gebruik zal maken van de persoonsgebonden marktkaart van de ontslagen Voigt.
4. Besluitvorming: Hoewel de controleur het bij een waarschuwing hield, tonen de latere aantekeningen in de kantlijn aan dat de kwestie hogerop werd besproken en dat de firma Eijpe expliciete instructies kreeg over de toegestane toegangstijd (8:15 uur). Het document dateert uit juli 1943, een periode waarin Nederland bezet was door nazi-Duitsland. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening, die in deze jaren zwaar onder druk stond door schaarste en distributieregels.

De controleurs van het 'Marktwezen' fungeerden als een soort marktpolitie om de ordentelijke doorstroom van goederen te waarborgen en illegale handel of bevoordeling te voorkomen. De vermelding dat de groenten voor een ziekenhuis bestemd waren, was waarschijnlijk een poging van de voerman om de overtreding te rechtvaardigen door te wijzen op het maatschappelijk belang van zijn vracht. De aanwezigheid van de 'Beverwijksche boot' herinnert aan de belangrijke rol van de binnenvaart bij de aanvoer van verse producten uit de regio naar de hoofdstad. A.A. Eijpe E. Marktwezen Politie