Archief 745
Inventaris 745-417
Pagina 68
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Handgeschreven rapportage of notitie van een informant.

Origineel

Handgeschreven rapportage of notitie van een informant. juff. Prasing wonende Nwe Leliestraat
,die overigens verzoekt onbekend te blijven,
deelt mede drie jongens n.l.
{ Bartelings,
{ Bramen,
Taljee zoon van bakker
halen met rode hand kar (groente)
van de C.M. brengen deze bij Bartelings vader
in perceel Nwe Leliestraat 105 II, vanwaar uit
gisteren 15/7- is door vader een handkar aard-
appelen is weggereden, vermoedelijk naar
hotel l'Europe alwaar vader Bartelings De tekst is een verslag van een getuigenverklaring door een zekere juffrouw Prasing. Zij doet melding van verdachte transporten van levensmiddelen:
* De daders: Drie jongemannen (Bartelings, Bramen en de zoon van bakker Taljee).
* De bron: Het "C.M.", wat vrijwel zeker staat voor het Centraal Magazijn, een instantie die tijdens de bezettingsjaren verantwoordelijk was voor de opslag van distributiegoederen.
* De methode: De goederen (groente en aardappelen) worden met een opvallende rode handkar vervoerd naar een privéadres (Nieuwe Leliestraat 105-II).
* De bestemming: De vader van Bartelings zou de goederen vervolgens hebben doorgetransporteerd naar Hotel l'Europe. Dit wijst op illegale handel (zwarte markt) of het omzeilen van het bonnensysteem ten behoeve van de horeca. Dit document is een typisch voorbeeld van de "verklikkerscultuur" of burgerlijke oplettendheid tijdens de schaarste van de Tweede Wereldoorlog. Omdat voedsel schaars was en streng gerantsoeneerd werd, hielden burgers elkaar nauwlettend in de gaten. De melding dat de aangever "onbekend wenst te blijven" duidt op de angst voor represailles of de sociale gevoeligheid van het aangeven van buren. De betrokkenheid van Hotel l'Europe is saillant, aangezien dit hotel tijdens de bezetting deels gevorderd was door de Duitse autoriteiten, wat de levering van illegale goederen aldaar extra beladen maakte.

Samenvatting

De tekst is een verslag van een getuigenverklaring door een zekere juffrouw Prasing. Zij doet melding van verdachte transporten van levensmiddelen:
* De daders: Drie jongemannen (Bartelings, Bramen en de zoon van bakker Taljee).
* De bron: Het "C.M.", wat vrijwel zeker staat voor het Centraal Magazijn, een instantie die tijdens de bezettingsjaren verantwoordelijk was voor de opslag van distributiegoederen.
* De methode: De goederen (groente en aardappelen) worden met een opvallende rode handkar vervoerd naar een privéadres (Nieuwe Leliestraat 105-II).
* De bestemming: De vader van Bartelings zou de goederen vervolgens hebben doorgetransporteerd naar Hotel l'Europe. Dit wijst op illegale handel (zwarte markt) of het omzeilen van het bonnensysteem ten behoeve van de horeca.

Historische Context

Dit document is een typisch voorbeeld van de "verklikkerscultuur" of burgerlijke oplettendheid tijdens de schaarste van de Tweede Wereldoorlog. Omdat voedsel schaars was en streng gerantsoeneerd werd, hielden burgers elkaar nauwlettend in de gaten. De melding dat de aangever "onbekend wenst te blijven" duidt op de angst voor represailles of de sociale gevoeligheid van het aangeven van buren. De betrokkenheid van Hotel l'Europe is saillant, aangezien dit hotel tijdens de bezetting deels gevorderd was door de Duitse autoriteiten, wat de levering van illegale goederen aldaar extra beladen maakte.

Locaties

Amsterdam (gezien de vernoemde straat en het hotel).

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees

Thema's

Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 43

Amerika 10.800.- P'end. 200 - Gelderl 18.100 - Westl. 100 - Utrecht 1.900.- [bovenliggend: Limburg 5.400]
Gelderl 2700. Amerika 41.000.
H.J.J.Lazenschütz
H.J.L.Gastagé
Jamaica 900 - Santos 800
J.Fraan
Alle 43 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 5