Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen. 3 augustus 1943. [Getypte tekst]

No. 77/44/1 M. 1943 3/7

R A P P O R T

Door den heer J.F. Barends, sub-leider van het plaatselijk verdeelkantoor voor groente, werd mij medegedeeld, dat hij heden morgen op de verkoopplaats van den grossier J, de Geus, in tegenwoordigheid van vele kooplieden zou zijn beleedigd door den kleinhandelaar W.F.B. Floor, wonende Hudsonstraat 17. Aanleiding tot dit gebeuren is het volgende:
Door het plaatselijk verdeelkantoor zijn heden de bonnen waarop gisteren nog snijboonen en spercieboonen konden worden gekocht vervallen verklaard en nieuwe bonnen aangewezen. Tot deze maatregel was men overgegaan doordat, volgens den heer Barends, gisteren verschillende grossiers niet van genoemde artikelen af konden komen. Gevolg van de genoemde maatregel was echter dat de kooper Floor nog over eenige nu ongeldig verklaarde bonnen beschikte maar daar niets meer op kon krijgen.
Bij een woordenwisseling welke hierover tusschen Barends en Floor ontstond, zou Floor, aldus Barends, tegen Barends hebben gezegd: "Jij zorgt wel dat je troep smorgens voor het aanvangen van de markt geladen is". Floor erkende een dergelijke uitdrukking tegen Barends te hebben gebruikt. Naar aanleiding van dit geval heb ik de toegangskaart voor de Centrale Markt van Floor ingenomen en bij dit rapport gevoegd.

Amsterdam 3 Augustus 1943
Controleur,
[Handtekening: Pelthin]

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Handgeschreven tekst onderaan]

[Linksmarge:]
gv
komt terug [..]
gv

Best. Chef
Volgens klacht d.d. 3 Augustus te horen
W. van Floor br & jn. Thij & Steeman zouden
de volgende winkeliers vòòr markttijd op de
markt laden, gebruik makende van de gelegenheid
dat zij voor expeditie doeleinden worden toegelaten.

[Handtekeningen:]
Jagsma
Borger
Barends
Van der Mey
Oudehoff
Tabak

[Rechtsonder:]
Onderzoeks bericht
6-P-43
[Initialen] Het document is een verslag van een conflict op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de Duitse bezetting. De kern van het conflict ligt in het strikte distributiesysteem. Bonnen voor sperzie- en snijbonen werden plotseling ongeldig verklaard om een overschot bij de grossiers weg te werken. Dit benadeelde de kleinhandelaar (Floor), die met waardeloze bonnen bleef zitten.

De belediging ("Jij zorgt wel dat je troep smorgens voor het aanvangen van de markt geladen is") is een beschuldiging van corruptie of vriendjespolitiek: Floor suggereert dat ambtenaar Barends zijn eigen zaken of die van bekenden buiten de officiële markturen om (en dus met voorkeursbehandeling) regelt.

De reactie van de autoriteiten is streng: de toegangskaart van de handelaar wordt direct ingenomen, wat neerkomt op een beroepsverbod. De handgeschreven notities onderaan suggereren dat er een breder onderzoek werd ingesteld naar winkeliers die misbruik maakten van hun vroege toegang tot het terrein (voor expeditie-doeleinden) om illegaal te laden vóór de officiële markttijd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd via een distributiestelsel. Ambtenaren van verdeelkantoren hadden grote macht over de handel. In een tijd van schaarste en strenge regels leidde dit vaak tot spanningen tussen handelaren, die probeerden te overleven, en controleurs die de regels handhaafden. Beschuldigingen van 'voortrekkerij' waren schering en inslag op de markt, waar de grens tussen legale handel en de zwarte markt vaak vervaagde. De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center aan de Jan van Galenstraat) was het logistieke hart van deze voedselstroom en stond onder streng toezicht.