Officieel rapport van een ambtenaar. 3 en 4 september 1943. [Linksboven in blauw potlood:] .77/54/1
[Midden boven in paars stempel:] M. 1943 [met pen:] 3/9

Rapport [onderstreept]

Op Vrijdag 3 September 1943 +/- 15.30 werd ik ontboden in de wachtkamer van het Dienstgebouw. Daar trof ik aan mijnheer van Es (Directeur Ned. Veiling) / De gronier C. Dikstaal contra H. Ph. ter Mitten geb 22.6.1906 adres 1e Hugo de Grootstraat 21 H. kooper bij C. M. bloemen.

Volgens Dikstaal heeft ter Mitten gepoogd zijn voorfiets te stelen. Ter Mitten zou volgens Dikstaal geruimen tijd aan de bedoelde fiets hebben zitten morrelen en had daarop de fiets opgenomen en een eind verder op weer neergezet.
Dikstaal had toen zelf ingegrepen en de diefstal voorkomen. De aanwijzing van Es bevestigde de verklaring van Dikstaal. Ook hij had het geheele geval gadegeslagen. Ik heb ter Mitten daarop gehoord. Deze verklaarde geen plan gehad te hebben de fiets te stelen. De heeren Dikstaal en van Es kwamen overeen hier geen politioneel gevolg aan te willen geven. Wel stelden zij er op prijs, wanneer ter Mitten onmiddellijk de toegang tot de C. M. markt werd verboden. Hiervoor toestemming gevraagd en verkregen van de Heer v. Duinhoven. Ik heb ter Mitten daarop zijn toegangskaart ingenomen welke ik hier bij voeg [tussen haakjes in rode inkt:] (teruggezonden).

Ik heb ter Mitten medegedeeld, dat hij geen toegang heeft tot de C. M. m. tot hij van zijn redactie [?] schriftelijk mededeeling krijgt. De heren Dikstaal en van Es hebben zich met deze afwikkeling vereenigen.

Aan den Heer
Directeur
Marktwezen.

[Rechtsonder:]
Amsterdam
4 September 1943
[Signatuur:] Rijpkema

[Diverse krabbels in rood potlood over de tekst:]
- Bespr. met Directeur
- Kaart mocht terug
- [onleesbaar] 4-9-'43
- [Onderaan:] De [onleesbaar] maatregelen zijn niet ter beoordeeling van onder[getekende] maar uitsluitend van de beroepen ambtenaren.

--- Dit rapport beschrijft een incident op de Centrale Markthallen (C.M.) in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een koper in de bloemensector, H. Ph. ter Mitten, wordt door twee functionarissen (Van Es en Dikstaal) betrapt terwijl hij zich verdacht gedraagt bij een fiets. Hoewel Ter Mitten ontkent dat hij de fiets wilde stelen, zijn de getuigenverklaringen eenduidig.

De afhandeling is opvallend: er wordt specifiek voor gekozen om de politie er niet bij te halen ("geen politioneel gevolg"). In plaats daarvan wordt gekozen voor een interne tuchtmaatregel: het ontnemen van de toegangskaart tot het marktterrein. Dit was voor een handelaar een zware straf, aangezien het zijn bron van inkomsten direct afsneed. Uit de rode aantekeningen blijkt dat er later nog overleg is geweest met de directeur en dat de kaart mogelijk later is teruggegeven.

De schrijfstijl is ambtelijk, feitelijk en droog, typerend voor politierapporten en proces-verbalen uit die periode.

--- Het document dateert uit september 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode waren fietsen uiterst schaars en kostbaar, omdat gemotoriseerd vervoer door brandstoftekorten vrijwel onmogelijk was en de bezetter veel fietsen vorderde. Fietsendiefstal was dan ook aan de orde van de dag en werd zeer serieus genomen.

De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren in die tijd het kloppende hart van de voedsel- en goederenvoorziening in Amsterdam. Toegang was streng gereguleerd met persoonsgebonden kaarten. Het feit dat men de politie buiten de zaak hield, kan erop duiden dat men de zaak liever intern oploste om bemoeienis van de (onder Duits toezicht staande) politie of de bezetter te voorkomen, of dat men de dader een tweede kans wilde gunnen zonder direct een strafblad te veroorzaken in een tijd waarin de straffen onvoorspelbaar en hard konden zijn.