Archief 745
Inventaris 745-417
Pagina 225
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Doorslag van een getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

12 november 1943. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen).

Origineel

Doorslag van een getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 12 november 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen). (Handgeschreven notitie linksboven:)
Medegedeeld
bedrijfchef
29/11 '43
[Onleesbare paraaf]

(Typschrift bovenin:)
77/72/4 M. 1 12 November 1943. SV.

(Handgeschreven notitie door de adressering heen:)
Telef. mededeeling
Mevr. Reucher:
Weth. heeft deze
menschen
persoonlijk onderhouden.
Moeten Maandag
29-11 [onleesbaar: medea?] tot
C.M. [onleesbaar: komen?]

(Typschrift adressering:)
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
====================

(Typschrift hoofdtekst:)
In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 6 November 1943 door den contrôleur van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat D.A. Mortel, geboren 4 Mei 1889, wonende Van Beuningenplein 23, alhier en H.v.d. Vegt, geboren 25 November 1898, wonende Admiralengracht 174, alhier zich op de Centrale Markt hebben schuldig gemaakt aan diefstal van aardappelen.

Ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, heb ik Mortel en v.d. Vegt voornoemd gestraft met ontneming van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van 14 dagen, namelijk van Maandag 15 tot en met Zondag 28 November 1943.

Ik ben van meening, dat Mortel en v.d. Vegt voornoemd voor langeren tijd van de Centrale Markt moeten worden geweerd en ik geef U mitsdien beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat Mortel en v.d. Vegt voornoemd in aansluiting op mijn straf, door den Burgemeester worden gestraft met ontneming van het recht van toegang voor den tijd van 4 maanden, zulks met ingang van Maandag 29 November 1943.

De Directeur, In deze brief rapporteert de directeur van de markt aan de Wethouder voor de Levensmiddelen over een diefstal van aardappelen op de Centrale Markt in Amsterdam. De daders zijn twee mannen: D.A. Mortel en H.v.d. Vegt.

De directeur heeft reeds een disciplinaire straf opgelegd op basis van het marktreglement (14 dagen ontzegging van de toegang). Hij vindt dit echter onvoldoende en stelt voor dat de Burgemeester een zwaardere straf oplegt: een toegangsverbod van vier maanden.

De handgeschreven notities voegen een extra laag toe: de wethouder heeft de betrokkenen blijkbaar persoonlijk gesproken ("onderhouden"). Er wordt gerefereerd aan een telefonische mededeling van een "Mevr. Reucher". De datum 29-11-43 in de kantlijn suggereert dat de voorgestelde straf (die op die dag in zou moeten gaan) inderdaad is opgevolgd of dat er op die dag een vervolgafspraak was. Het document dateert van november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van grote schaarste en was voedseldistributie strikt gereguleerd via een bonnenstelsel. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening voor de stad.

Diefstal van schaarse levensmiddelen zoals aardappelen werd in deze context zeer hoog opgenomen, omdat het de officiële rantsoenering ondermijnde. Het feit dat de wethouder de daders persoonlijk "onderhield", onderstreept de ernst die de overheid aan dergelijke vergrijpen hechtte. De hiërarchische gang van zaken (directeur stelt voor, burgemeester beslist over langdurige straffen) toont de bestuurlijke controle over de openbare orde en voedselvoorziening in oorlogstijd.

Samenvatting

In deze brief rapporteert de directeur van de markt aan de Wethouder voor de Levensmiddelen over een diefstal van aardappelen op de Centrale Markt in Amsterdam. De daders zijn twee mannen: D.A. Mortel en H.v.d. Vegt.

De directeur heeft reeds een disciplinaire straf opgelegd op basis van het marktreglement (14 dagen ontzegging van de toegang). Hij vindt dit echter onvoldoende en stelt voor dat de Burgemeester een zwaardere straf oplegt: een toegangsverbod van vier maanden.

De handgeschreven notities voegen een extra laag toe: de wethouder heeft de betrokkenen blijkbaar persoonlijk gesproken ("onderhouden"). Er wordt gerefereerd aan een telefonische mededeling van een "Mevr. Reucher". De datum 29-11-43 in de kantlijn suggereert dat de voorgestelde straf (die op die dag in zou moeten gaan) inderdaad is opgevolgd of dat er op die dag een vervolgafspraak was.

Historische Context

Het document dateert van november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van grote schaarste en was voedseldistributie strikt gereguleerd via een bonnenstelsel. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening voor de stad.

Diefstal van schaarse levensmiddelen zoals aardappelen werd in deze context zeer hoog opgenomen, omdat het de officiële rantsoenering ondermijnde. Het feit dat de wethouder de daders persoonlijk "onderhield", onderstreept de ernst die de overheid aan dergelijke vergrijpen hechtte. De hiërarchische gang van zaken (directeur stelt voor, burgemeester beslist over langdurige straffen) toont de bestuurlijke controle over de openbare orde en voedselvoorziening in oorlogstijd.

Kooplieden in dit dossier 43

Amerika 10.800.- P'end. 200 - Gelderl 18.100 - Westl. 100 - Utrecht 1.900.- [bovenliggend: Limburg 5.400]
Gelderl 2700. Amerika 41.000.
H.J.J.Lazenschütz
H.J.L.Gastagé
Jamaica 900 - Santos 800
J.Fraan
Alle 43 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 5