Officieel rapport / Proces-verbaal van orde.
Origineel
Officieel rapport / Proces-verbaal van orde. R A P P O R T
(onderstreept)
Op Dinsdag 9 November 1943, omstreeks 12.50 uur bevond ik mij met toezicht belast op pier B van de Centrale Markt, toen ik zag dat C. Mul wonende Anna van Burenstraat 8/11 alhier, die als personeel van kooper P.W. A. Kragtwijk toegang heeft tot de Centrale Markt, achter op pier B tegen een stapel met wortelen gevulde kisten stond te wateren.
De toegangskaart van Mul heb ik ingehouden en bij dit rapport gevoegd.
Amsterdam 10 November 1943
Controleur,
[Handtekening: J. Elthuis]
Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.
[Handgeschreven initialen in de marge: as / Stb]
[Stempel in paars/blauw:]
No. 77/75/1 M. 1943 [handgeschreven toevoeging: 11/11]
[Handgeschreven tekst in rood:]
7 dagen geen toegang
11-11-43 [gevolgd door een paraaf/letter 'w']
[Onderaan in rood:]
77/75/2 Dit document is een disciplinair rapport opgesteld door een controleur van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de overtreding is een gebrek aan hygiëne: de heer C. Mul werd betrapt terwijl hij urineerde ("stond te wateren") tegen kisten met wortelen op Pier B.
De directe actie van de controleur was het innemen van de toegangskaart, wat voor een arbeider op de markt destijds betekende dat hij zijn werk niet meer kon uitvoeren. Uit de rode aantekening onderaan blijkt dat de directie (of de bedrijfschef) zeer vlot heeft beslist over de strafmaat: een toegangsverbod van 7 dagen, ingaande op 11 november 1943.
De tekst bevat een kleine typefout in de tweede alinea van de hoofdtekst ("heeft toegang heeft"), wat wijst op een haastig of routinematig opgesteld rapport. Tijdens de Duitse bezetting (1940-1945) was de voedselvoorziening in Amsterdam een zaak van vitaal belang en stond deze onder streng toezicht. De Centrale Markt was het kloppend hart van de distributie. Hygiënevoorschriften waren streng, niet alleen vanwege de algemene volksgezondheid, maar ook omdat voedsel schaars was; besmetting van voorraden kon leiden tot grote verliezen.
Het adres van de overtreder, de Anna van Burenstraat, ligt in de buurt van de markt (stadsdeel West), wat typerend was voor het marktpersoneel uit die tijd. De snelle afhandeling en de formele rapportage tonen de strikte hiërarchie en de tucht die destijds op de werkvloer van gemeentelijke instellingen heersten. De "kooper P.W. A. Kragtwijk" was waarschijnlijk een commissionair of groothandelaar die over eigen personeel beschikte om de goederen te verplaatsen. A. Kragtwijk B.