Officieel rapport/proces-verbaal van een controleur aan de bedrijfschef. 11 november 1943. - 2 -

verkoopen aan Challa. Hoe ik aan deze bonnen kwam heb ik aan Challa niet verteld".
Op de bonnen die op 4 of 5 November en hedenmiddag heb weggenomen kunnen eveneens spruiten worden verstrekt".
Op Woensdag 10 November 1943 heb ik op de Centrale Markt aangehouden den kooper:

Anton Frederik Charles Challa,

geboren te Amsterdam 26 October 1912, wonende 1e Tuindwarsstraat 8 huis, alhier.
Challa verklaarde als volgt: "Eeenige dagen geleden werd mij op de Centrale Markt door Van Kampen, van wien ik weet, dat hij als personeel in dienst is bij de Amsterdamsche Fustcentrale 10 groentebonnen en 5 appelenbonnen aangeboden.
Waar ik van het Plaatselijk Verdeelkantoor geen toewijzing meer heb en dus eenige kisten handel best kon gebruiken ben ik op de aanbieding van Van Kampen ingegaan. Ik heb toen voor de 10 groentebonnen, waarop spruiten konden worden verstrekt f. 30.- en voor de 5½ appelenbonnen f. 38,50 betaald. Naar gelang de soort gaf elk dezer bonnen recht op het koopen van een kist spruiten of appelen en Van Kampen verklaarde mij voorts nog dat hij zou probeeren weer eens wat bonnen voor mij te koop te zien te krijgen. Ik was in de veronderstelling dat Van Kampen de bonnen van andere kooplieden kocht en ze daarna aan mij wilde overdoen. Zooals ik thans van U verneem heeft Van Kampen de bonnen gestolen. Had ik dat geweten dan zou ik de bonnen niet van hem hebben gekocht. Op de bonnen die ik reeds van hem gekocht had, heb ik al naar de soort appelen en spruiten gekocht".
Als gevolg van dit geval is Van Kampen, die zoo als reeds gemeld, als boekhouder in dienst is bij de Amsterdamsche Fustcentrale, terstond uit zijn dienst ontslagen, hoewel hij daar als een ijverige werker goed voldeed. De heer De Munk, chef bij de Amsterdamsche Fustcentrale, verklaarde mij, dat Van Kampen zich in zijn dienst als een betrouwbaar werker had doen kennen. De Munck betreurde het, dat de zaak zoo geloopen is en ondersteunt ten zeerste het verzoek van den grossier H. van Dijk, die van dit geval geen strafrechtelijke vervolging wenscht, omdat Van Kampen met het ontslag uit zijn werk reeds zwaar is gestraft. De bonnen welke Van Kampen bij aanhouding bij zich had, heb ik [handgeschreven in de kantlijn: F geaponneerd aan het] Plaatselijk Verdeelkantoor. De leiders van dit kantoor zullen door mij van dit geval in kennis worden gesteld, opdat Van Dijk voor het tekort van bonnen zal zijn gerehabiliteerd.
Volgens administratiekaartenkantoor hebben Van Kampen en Challa zich op de Centrale Markt nimmer aan eenig strafbaar feit schuldig gemaakt.
De toegangskaart voor de Centrale Markt van Van Kampen en Challa gaat hierbij.

Den Heer Bedrijfschef Amsterdam, 11 November 1943.
van de Centrale Markt, Controleur,
[Signatuur: G. Tilthuis]

[Handgeschreven notities onderaan:]
bedrijfschef
v: Kampen is ontslagen en mag niet meer op de C.M. Dit aanteken op kaartregister. Challa is niets te verwijten.
Stukken retour voor archief. Opb hd. p.s. beslissing art. [onleesbaar] 24/11

--- Dit document is het tweede blad van een rapportage over een incident op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een boekhouder genaamd Van Kampen heeft distributiebonnen gestolen van zijn werkgever (Amsterdamsche Fustcentrale) en deze verkocht aan de koopman Anton Challa. Challa kocht de bonnen (voor spruiten en appels) omdat hij zelf geen officiële toewijzing meer kreeg.

De essentie van het document is de afhandeling van dit vergrijp:
1. Ontslag: Van Kampen is direct ontslagen.
2. Coulance: Ondanks de diefstal pleiten zowel zijn chef (De Munk) als de benadeelde grossier (Van Dijk) tegen strafrechtelijke vervolging. Zij vinden het ontslag voldoende straf voor een voorheen "ijverige werker".
3. Vrijpleiting Challa: Hoewel Challa bonnen op de zwarte markt kocht, wordt uit de handgeschreven notitie onderaan duidelijk dat hem door de bedrijfschef uiteindelijk "niets te verwijten" valt, mogelijk omdat hij te goeder trouw dacht dat het om een legale overdracht tussen kooplieden ging.
4. Maatregel: Van Kampen krijgt een definitief verbod op de Centrale Markt (C.M.).

--- Het document illustreert de nijpende voedselsituatie en de strenge distributie in Nederland in 1943. Bijna alle levensmiddelen waren "op de bon". De handel in illegale bonnen was een wijdverbreid fenomeen, variërend van noodzaak tot puur winstbejag.

De "Centrale Markt" (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening voor de stad. De "Fustcentrale" hield zich bezig met de distributie van emballage (kisten en zakken), een cruciale schakel in de logistiek. Dat de betrokkenen hier pleiten voor een interne oplossing in plaats van overdracht aan de politie (of de bezetter), wijst op een zekere solidariteit of de wens om de autoriteiten buiten de deur te houden in een tijd waarin straffen voor economische vergrijpen extreem zwaar konden zijn.