Getypt politierapport of verslag van een opsporingsambtenaar.
Origineel
Getypt politierapport of verslag van een opsporingsambtenaar. [Koptekst:]
R A P P O R T .
Op Maandag 17 November 1941, des avonds, omstreeks 9 uur, deed de heer C. v. d. V., wonende te Amsterdam, Prinshendrikkade 125, aangifte van diefstal door middel van braak van vellen bij de door hem beheerde N.V. "Bedrijfsvellen", gevestigd te Amsterdam, Herengracht 10. Hij verklaarde, dat op Maandag 18 November te ongeveer 10 uur v.m. door het personeel van dit bedrijf bij aankomst op de zaak werd ontdekt dat in de bergplaats van genoemde N.V. diefstal was gepleegd van een partij vellen. Uit de omstandigheid dat de deuren van het pand waren geopend met valse sleutels, was het dan ook op het eerste gezicht duidelijk, dat de dader of daders in het bezit moesten zijn geweest van sleutels of in elk geval die hadden nagemaakt. Bij nader onderzoek bleek, dat op de bergplaats een koffer was leeggemaakt, waarin een 3-tal kisten waren geborgen, waarin zich een partij vellen bevond. De waarde van de ontvreemde vellen werd getaxeerd op f 10.000,- terwijl de vellen door genoemde N.V. waren aangekocht van de Duitsche Wehrmacht. Verklaarder deelde voorts mede, dat hij het vermoeden had, dat de dader of daders te zoeken moesten zijn onder het personeel van de N.V. "Bedrijfsvellen", of althans dat iemand van het personeel hen behulpzaam moest zijn geweest bij de uitvoering van deze diefstal, daar de daders op de hoogte moesten zijn van de bergplaats van de vellen.
Tegen:
Pieter Laurens KOK,
geboren te Amsterdam 20 Januari 1923, wonende toen te Amsterdam, Tempolstraat 36 huis.
thans niet meer aldaar wonende.
Pieter Laurens Jozef KOK,
geboren te Amsterdam 24 Augustus 1921, wonende toen te Amsterdam, Tempolstraat 36 huis.
Bij nadere informatie had ik namelijk vernomen dat deze laatste verwant zou zijn met de dader van de ontvreemding van een partij vellen bij de N.V. "Bedrijfsvellen". Bedoelde Pieter Laurens Jozef KOK zou in de voorlaatste week van November 1941 op de Herengracht 10 zijn gezien in het gezelschap van een man met wie hij gesproken had over de vellen die aldaar waren geborgen. De betreffende man zou later naar zijn zeggen te kennen hebben gegeven, dat hij van plan was de vellen weg te halen.
Dinsdag 18 November omstreeks 2.30 uur n.m. bevond ik mij in de nabijheid van de Herengracht 10. Ik hield de wacht in de nabijheid van de ingang van het gebouw van de N.V. "Bedrijfsvellen". Ik zag toen op de stoep voor de ingang van genoemd pand een man staan, die zich omkeek of er soms op hem gelet werd. Hij had namelijk bemerkt dat ik hem gadesloeg. Ik zag toen dat hij een handkarretje bij zich had, waarop een kist stond bedekt met een dekkleed. Ik zag tevens, dat hij in gesprek was met een andere man, die een zwart kostuum droeg. Ik meende in een van deze beide mannen te herkennen Pieter Laurens Jozef KOK. Ik wist dat hij een van de daders was van de diefstal van vellen bij de N.V. "Bedrijfsvellen" in de nacht van 17 op 18 November 1941. Ik zag toen dat zij het pand Herengracht 10 binnengingen. Ik besloot te wachten tot zij weer naar buiten zouden komen met de kist op de handkar. Omstreeks 3 uur n.m. zag ik dat beide mannen uit het gebouw Herengracht 10 kwamen. Zij trokken de handkar, waarop de kist was geplaatst, weg in de richting van de Brouwersgracht. Ik ben hen toen op een afstand gevolgd. Ik zag dat zij de handkar over de Brouwersgracht trokken en toen links af de Singel opgingen. Ik had inmiddels hulp ingeroepen van een politiebeambte in uniform, die ik op de hoek van de Herengracht en de Brouwersgracht zag lopen. Deze agent hield op mijn verzoek de mannen aan op de Singel ter hoogte van de Korsjespoortsteeg. De mannen voldeden aan dit verzoek. Zij bleken inderdaad te zijn: Pieter Laurens KOK en Pieter Laurens Jozef KOK. Ik vorderde hen toen mee te gaan naar het politiebureau aan de Warmoesstraat, waaraan zij zonder verzet voldeden.
Verhoord verklaarde Pieter Laurens KOK: Ik ben inderdaad op 18 November 1941, omstreeks 3 uur n.m. in gezelschap van mijn broer Pieter Laurens Jozef KOK door de politie aangehouden op de Singel bij de Korsjespoortsteeg. Wij waren toen in het bezit van een handkar waarop een kist stond. Deze kist bevatte vellen. Wij hadden deze kist vanmorgen omstreeks 11 uur opgehaald bij de N.V. "Bedrijfsvellen" aan de Herengracht 10. Wij hadden deze kist niet gekocht. Wij waren van plan de vellen te verkopen op de zwarte markt. Ik wist dat de vellen van de Duitsche Wehrmacht waren. * Inhoud: Het document beschrijft de opsporing en aanhouding van twee broers (Kok) voor de diefstal van een partij lederen vellen met een aanzienlijke waarde van 10.000 gulden. De daders gebruikten waarschijnlijk valse sleutels. De verbalisant observeerde de broers terwijl ze met een handkar de gestolen goederen vervoerden vanaf het pand aan de Herengracht.
* Structuur: Het verslag is chronologisch opgebouwd: aangifte, identificatie van verdachten, observatie op straat, aanhouding met hulp van een geüniformeerde agent, en een initiële bekentenis.
* Marginalia: Onderaan rechts staan handgeschreven cijferkolommen (o.a. 09521, 9, 8, 2, 0912). Dit zijn waarschijnlijk archiefnummers, dossierverwijzingen of berekeningen van strafmaten/boetes. Linksonder is een onleesbare paraaf of stempel zichtbaar met het getal "16". * Tijdsgeest: Het document dateert uit november 1941, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De diefstal is extra pikant omdat de goederen ("vellen") eigendom waren van de Duitse Wehrmacht. In die tijd werden grondstoffen zoals leer schaars en strikt gerantsoeneerd.
* Zwarte Markt: De dader geeft expliciet toe dat de vellen bedoeld waren voor de zwarte markt. Dit was een wijdverspreid fenomeen tijdens de oorlog om de distributieregels te omzeilen.
* Locatie: De Herengracht 10 en de Warmoesstraat (politiebureau) zijn iconische locaties in het oude centrum van Amsterdam. De genoemde "Tempolstraat" is vermoedelijk een typefout voor de Tampolstraat in de Indische Buurt.
* Historische betekenis: Dergelijke rapporten geven inzicht in de alledaagse criminaliteit onder de bezetting en de rol van de Nederlandse politie bij het beschermen van bezittingen van de bezetter. Politie Wehrmacht