Poststuk (dienstcouvert van de gemeente Amsterdam). Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14 (West). * Geadresseerde (getypt):
Den Heer A. van Ditmer,
te
Oostzaan (NH)
==================

• Afzendergegevens (gedrukt):
  Marktwezen Amsterdam
  Jan van Galenstraat 14 (West)

• Frankering (gedrukt):
  Frankeering
  in afrekening

• Poststempels:

  1. Rondstempel rechtsboven: AMSTERDAM CENTR. STATION 4. VI. 43.
  2. Rondstempel midden: OOSTZAAN (N.H.) -5. VI. 43.
  3. Slogan-stempel links: POSTSTUKKEN TER POST BEZORGEN ZOODRA ZE GEREED ZIJN! 1943 4. VI.

• Handgeschreven annotaties:

  • Onderaan (ondersteboven geschreven): te Oostzaan onbekend [gevolgd door paraaf].
  • Rechts midden: 202.
  • Diagonaal over adres: [Onleesbare krabbels/doorhaling in blauwpotlood]. De envelop is een officieel schrijven van de Amsterdamse dienst Marktwezen, verstuurd tijdens de Duitse bezetting in 1943. De aanduiding "Frankeering in afrekening" wijst op een zakelijke overeenkomst tussen de gemeente en de PTT waarbij portokosten achteraf werden verrekend.

Uit de stempels is het traject van het poststuk te reconstrueren: het is op 4 juni 1943 op de bus gedaan bij het Centraal Station in Amsterdam en kwam op 5 juni aan in de distributie van Oostzaan. Het stuk kon echter niet worden afgeleverd; de postbeambte in Oostzaan heeft ondersteboven genoteerd dat de geadresseerde ter plaatse "onbekend" was. Hierop is het adres met blauwpotlood doorgestreept voor retourzending aan de afzender.

De slogan in het stempel ("Poststukken ter post bezorgen zoodra ze gereed zijn!") was een destijds veelgebruikte aanmaning van de PTT om de poststroom over de dag te spreiden en piekdrukte te vermijden, wat noodzakelijk was door de beperkte middelen tijdens de oorlogsjaren. De Dienst Marktwezen was gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. In 1943 was deze dienst nauw betrokken bij de streng gereguleerde voedseldistributie en het toezicht op de handel in schaarse goederen.

Het feit dat een persoon in 1943 "onbekend" bleek op een opgegeven adres kan wijzen op administratieve fouten, maar was in de oorlogscontext ook vaak een gevolg van het feit dat personen moesten onderduiken of door de bezetter uit hun woonomgeving waren weggevoerd. Dit maakt dergelijke "onbestelbare" poststukken van belang voor genealogisch en historisch onderzoek naar de Tweede Wereldoorlog. A. van Ditmer Gemeente Amsterdam Marktwezen