Archief 745
Inventaris 745-302
Pagina 90
Dossier 24
Jaar 1939
Stadsarchief

Administratieve lijst / Tabel.

Origineel

Administratieve lijst / Tabel. (Stempel linksboven: No 86/45 / 1 M. 1939)
(Handgeschreven rechtsboven: 29 V/20(?) ... Artikel weg)

MARKTKOOPLIEDEN IN MILITAIREN DIENST.

Naam Geb. datum Adres Markt Mil.dienst vanaf:
A. Hoelen (vinkje) 27.12.10 J. Evertsenstr. 98 I J. Evertsenstraat 29 Augs 39
A.W.M. Letschert 23.10.14 Vrolikstraat 135 hs Dapperstraat idem
S. v. Gelder (86/34/1 '39) 21.3.05 Lepelkruisstr. 5 I Dapperstraat "
" 21.3.05 Lepelkruisstr. 5 I Westerstraat "
L. Fransman (86/35/1 '39) 31.3.08 Nw. Batavierstr. 13 Uilenburg F
" 31.3.08 Nw. Batavierstr. 13 Sumatrastraat "
" 31.3.08 Nw. Batavierstr. 13 Waterlooplein "
D.J. Langerhorst (86/33/1 '39) 3.1.15 Houtrijkstr. 61 Sumatrastraat 29 Augs 39
K.D. Mörs 27.12.07 P. Nieuwlandstr. 30 II Sumatrastraat idem
A. Lopes Dias (86/37/1 '39) P.L. Takstr. 6 hs Albert Cuypstraat "
J.W.A. Jansen (86/36/1 '39) Tollensstr. 81 I Ten Katestraat F
I. Sons (86/38/1 '39) Weesperstr. 96 standplaats 29 Augs 39
S.C.H. Möller Boomstraat 84 Mosplein / Lindengracht idem
I. Gobits 15.8.05 Lepelstraat 37 III Westerstraat "
" 15.8.05 Lepelstraat 37 III Dapperstraat "
F.J. Duyf 2e Anjeliersdwstr. 3 hs Lindengracht "
P. de Haas 30.11.04 1e J.v.d. Heydenstraat 119 a standplaats "
J. Hartog 5.9.12 Lepelstraat 16 I Albert Cuypstraat "
H.H. Koot 23.5.05 Zaandammerpl. 29 II standplaats "
G. Broekman 28.7.05 Eemsstraat 34 hs Albert Cuypstraat "
W. Geelhoed 23.7.04 G. Doustraat 3 c I Albert Cuypstraat "
G. Slikker 27.12.07 G. Flinckstr. 192 Albert Cuypstraat "
J.G. Beuming 21.6.11 G. Flinckstr. 234 Albert Cuypstraat "
F. Schmalgemeyer 28.8.05 Postjeskade 47 I Albert Cuypstraat "
J. van Velzen 9.5.12 Weesperstr. 125 I Albert Cuypstraat "
J.G. Burink 10.6.09 ~~Lootsstraat 26 III~~ Wenslauerstr 48 Ten Katestraat buitengewoon dienstplichtige nog niet opgeroepen.
L. Hijman (86/41/1 '39) 8.6.12 Linnaeusparkweg 176 hs Ten Katestraat 29 Augs 39
J. v. Dijk 24.7.13 Tollensstr. 86 III Ten Katestraat idem
H.W.A. v. Donselaar 12.8.05 Lootsstraat 3 II Ten Katestraat "
S. Fransman 8.3.11 Ten Katestr. 97 I Ten Katestraat "
D. Nanne 10.8.07 Mercatorstr. 48 II Ten Katestraat F
A.J.J. Piël 3.12.12 P. Langendijkstr. 8 I Ten Katestraat 29 Augs 39
A.J. Meeuwissen 27.12.16 Lumeystraat 31 hs Ten Katestraat idem
J. Braan 15.11.12 Dril 77 Volendam Ten Katestraat "
L. Schaap (86/42/1 '39) Rapenburgerstr. 54 III Waterlooplein F
" Rapenburgerstr. 54 III Uilenburg "
F.W. Petersen 30.4.06 Wenslauerstr. 46 hs J. Evertsenstraat 29 Augs 39

(Voetnoot in rood):
F Deze namen komen in de dienstplichtregisters alhier niet voor; de betreffende personen zijn vermoedelijk niet-dienstplichtig.

(Handgeschreven onderaan):
Opgeroepen.
32 - 5
behandeld Dit document is een typisch voorbeeld van crisisadministratie. In de zomer van 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, mobiliseerde Nederland zijn leger.
* Structuur: De tabel is zeer gestructureerd en bevat alle noodzakelijke gegevens om een marktkoopman te identificeren: naam, geboortedatum, adres en de specifieke markt waar hij werkzaam was.
* Annotaties: De handgeschreven vinkjes en de rode letter 'F' tonen aan dat de lijst actief gecontroleerd is tegen andere registers (zoals het bevolkingsregister of de militaire registers).
* Geografie: De genoemde adressen en markten bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam (Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, etc.). Dit suggereert een sterke lokale impact van de mobilisatie op de voedselvoorziening en handel in de stad.
* Opmerkingen: Bij J.G. Burink staat een specifieke notitie: "buitengewoon dienstplichtige nog niet opgeroepen". Dit wijst op een verschil in militaire status tussen de mannen op de lijst. Op 29 augustus 1939 kondigde de Nederlandse regering de Algemene Mobilisatie af. Dit was een reactie op de dreigende taal van nazi-Duitsland en de invasie van Polen die enkele dagen later (1 september) zou volgen.

Tienduizenden jonge mannen moesten direct hun dagelijkse werkzaamheden staken om zich bij hun legeronderdelen te melden. Voor marktkooplieden betekende dit dat hun kramen leeg bleven, wat directe gevolgen had voor hun inkomen en de bevoorrading van de wijken. De administratie van de gemeente Amsterdam moest hierdoor in kaart brengen wie er weg was, wie er eventueel vervangen kon worden, en welke standplaatsen (zoals aangegeven met de kruisjes bij 'standplaats') tijdelijk vervallen waren.

De namen op de lijst bevatten ook diverse Joodse namen (zoals Fransman, Lopes Dias, Gobits, Hijman, Schaap), wat de diversiteit van de Amsterdamse markten in die tijd weerspiegelt. Voor velen van hen zou de mobilisatie in 1939 slechts het begin zijn van een zeer tragische periode. A. Hoelen A. Lopes A.J. Meeuwissen A.J.J. Pi A.W.M. Letschert D. Nanne D.J. Langerhorst F. Schmalgemeyer F.J. Duyf F.W. Petersen G. Broekman G. Doustraat G. Flinckstr G. Slikker H.H. Koot I. Gobits I. Sons J. Braan J. Evertsenstr J. Evertsenstraat J. Hartog J. van Velzen J.G. Beuming J.G. Burink J.W.A. Jansen L. Fransman L. Hijman L. Schaap P. Langendijkstr P. Nieuwlandstr P. de Haas P.L. Takstr S. Fransman W. Geelhoed Gemeente Amsterdam

Samenvatting

Dit document is een typisch voorbeeld van crisisadministratie. In de zomer van 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, mobiliseerde Nederland zijn leger.
* Structuur: De tabel is zeer gestructureerd en bevat alle noodzakelijke gegevens om een marktkoopman te identificeren: naam, geboortedatum, adres en de specifieke markt waar hij werkzaam was.
* Annotaties: De handgeschreven vinkjes en de rode letter 'F' tonen aan dat de lijst actief gecontroleerd is tegen andere registers (zoals het bevolkingsregister of de militaire registers).
* Geografie: De genoemde adressen en markten bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam (Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, etc.). Dit suggereert een sterke lokale impact van de mobilisatie op de voedselvoorziening en handel in de stad.
* Opmerkingen: Bij J.G. Burink staat een specifieke notitie: "buitengewoon dienstplichtige nog niet opgeroepen". Dit wijst op een verschil in militaire status tussen de mannen op de lijst.

Bron-evidence 6

6 claims 0 relaties 5 gekoppeld 1 review
Claims
overig hoog
A. Hoelen is ingeschreven als marktkooplieden in militairen dienst vanaf 29 Augs 39.
persoon A. Hoelen is ingeschreven als marktkooplieden in militairen dienst onbekend ingeschreven
A. Hoelen (vinkje) | 27.12.10 | J. Evertsenstr. 98 I | J. Evertsenstraat | 29 Augs 39
marktregistratie hoog
A.W.M. Letschert is ingeschreven als marktkooplieden in militairen dienst vanaf 29 Augs 39.
persoon A.W.M. Letschert is ingeschreven als marktkooplieden in militairen dienst onbekend ingeschreven
A.W.M. Letschert | 23.10.14 | Vrolikstraat 135 hs | Dapperstraat | idem
marktregistratie hoog
S. v. Gelder is ingeschreven als marktkooplieden in militairen dienst vanaf 29 Augs 39.
persoon S. v. Gelder is ingeschreven als marktkooplieden in militairen dienst onbekend ingeschreven
S. v. Gelder (86/34/1 '39) | 21.3.05 | Lepelkruisstr. 5 I | Dapperstraat | "
persoon: S. v. Gelder
overig hoog
L. Fransman komt niet voor in de dienstplichtregisters en is vermoedelijk niet-dienstplichtig.
persoon L. Fransman is niet ingeschreven in de dienstplichtregisters onbekend niet-dienstplichtig
L. Fransman (86/35/1 '39) | 31.3.08 | Nw. Batavierstr. 13 | Uilenburg | **F**
marktregistratie hoog
J.W.A. Jansen komt niet voor in de dienstplichtregisters en is vermoedelijk niet-dienstplichtig.
persoon J.W.A. Jansen is niet ingeschreven in de dienstplichtregisters onbekend niet-dienstplichtig
J.W.A. Jansen (86/36/1 '39) | | Tollensstr. 81 I | Ten Katestraat | **F**
marktregistratie hoog
D. Nanne komt niet voor in de dienstplichtregisters en is vermoedelijk niet-dienstplichtig.
persoon D. Nanne is niet ingeschreven in de dienstplichtregisters onbekend niet-dienstplichtig
D. Nanne | 10.8.07 | Mercatorstr. 48 II | Ten Katestraat | **F**

Historische Context

Op 29 augustus 1939 kondigde de Nederlandse regering de Algemene Mobilisatie af. Dit was een reactie op de dreigende taal van nazi-Duitsland en de invasie van Polen die enkele dagen later (1 september) zou volgen.

Tienduizenden jonge mannen moesten direct hun dagelijkse werkzaamheden staken om zich bij hun legeronderdelen te melden. Voor marktkooplieden betekende dit dat hun kramen leeg bleven, wat directe gevolgen had voor hun inkomen en de bevoorrading van de wijken. De administratie van de gemeente Amsterdam moest hierdoor in kaart brengen wie er weg was, wie er eventueel vervangen kon worden, en welke standplaatsen (zoals aangegeven met de kruisjes bij 'standplaats') tijdelijk vervallen waren.

De namen op de lijst bevatten ook diverse Joodse namen (zoals Fransman, Lopes Dias, Gobits, Hijman, Schaap), wat de diversiteit van de Amsterdamse markten in die tijd weerspiegelt. Voor velen van hen zou de mobilisatie in 1939 slechts het begin zijn van een zeer tragische periode.

Genoemde Personen 34

Locaties

Albert Cuypmarkt Dappermarkt Lindengracht Ten Katemarkt Waterlooplein Westerstraat

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Kat Textiel & Kleding: Broek Textiel & Kleding: Hoed Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Pet Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam

Gerelateerde Documenten 6