Archief 745
Inventaris 745-348
Pagina 10
Dossier 90
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte ambtelijke brief met handgeschreven aantekeningen.

13 januari 1941. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). Dossier: 20/1/1

Origineel

Getypte ambtelijke brief met handgeschreven aantekeningen. 13 januari 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). [Handgeschreven rechtsboven:] M. de Boer [?]
[Handgeschreven middenboven:] Verzonden 14/1
[Getypt rechtsboven:] HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/1/2 M.
13 Januari 1941.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 6 Januari jl. (No.20/1/1 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opgenomen:

"Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten in de week van 20 tot en met 25 Januari a.s. uiterlijk om 17.40 uur zijn ontruimd".

De Directeur,

[Handgeschreven in rode cirkel linksonder:]
20/1/3 M
27 jan t/m 1 Feb
17.55

[Handgeschreven onder de rode cirkel:]
20/1/41 Ver. Dit document is een ambtelijk schrijven uit de vroege bezettingsjaren van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de communicatie over de sluitingstijden van de Amsterdamse markten. Vanwege de door de bezetter opgelegde verduisteringsvoorschriften moesten alle activiteiten buiten gestaakt zijn voordat de duisternis inviel. Hier wordt de specifieke regel gehanteerd dat de markt een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd moet zijn.

De brief bevat een concept-communiqué voor de pers, waarin voor de week van 20-25 januari 1941 de tijd op 17:40 uur wordt gesteld. De handgeschreven rode aantekening linksonder fungeert waarschijnlijk als voorbereiding voor de daaropvolgende week (27 jan t/m 1 feb), waarbij de ontruimingstijd is verschoven naar 17:55 uur. Dit is consistent met het feit dat de dagen in de loop van januari langer worden. De verduistering (of Luftschutz-Verdunkelung) was een ingrijpende maatregel tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het doel was om steden onzichtbaar te maken voor geallieerde piloten die 's nachts boven bezet gebied vlogen. Voor de Amsterdamse marktkooplieden betekende dit dat hun werkdag direct gekoppeld was aan de astronomische kalender.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in oorlogstijd een positie van groot belang. In Amsterdam werd deze post in januari 1941 bekleed door wethouder R.A. (Rudolf) Visser (totdat de gemeenteraad in maart 1941 werd ontbonden door de Duitsers). De distributie van voedsel en de controle op markten waren cruciaal voor de rust in de stad, zeker met de toenemende schaarste en de naderende spanningen die in februari 1941 zouden uitmonden in de Februaristaking. M. de Boer Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een ambtelijk schrijven uit de vroege bezettingsjaren van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de communicatie over de sluitingstijden van de Amsterdamse markten. Vanwege de door de bezetter opgelegde verduisteringsvoorschriften moesten alle activiteiten buiten gestaakt zijn voordat de duisternis inviel. Hier wordt de specifieke regel gehanteerd dat de markt een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd moet zijn.

De brief bevat een concept-communiqué voor de pers, waarin voor de week van 20-25 januari 1941 de tijd op 17:40 uur wordt gesteld. De handgeschreven rode aantekening linksonder fungeert waarschijnlijk als voorbereiding voor de daaropvolgende week (27 jan t/m 1 feb), waarbij de ontruimingstijd is verschoven naar 17:55 uur. Dit is consistent met het feit dat de dagen in de loop van januari langer worden.

Historische Context

De verduistering (of Luftschutz-Verdunkelung) was een ingrijpende maatregel tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het doel was om steden onzichtbaar te maken voor geallieerde piloten die 's nachts boven bezet gebied vlogen. Voor de Amsterdamse marktkooplieden betekende dit dat hun werkdag direct gekoppeld was aan de astronomische kalender.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in oorlogstijd een positie van groot belang. In Amsterdam werd deze post in januari 1941 bekleed door wethouder R.A. (Rudolf) Visser (totdat de gemeenteraad in maart 1941 werd ontbonden door de Duitsers). De distributie van voedsel en de controle op markten waren cruciaal voor de rust in de stad, zeker met de toenemende schaarste en de naderende spanningen die in februari 1941 zouden uitmonden in de Februaristaking.

Genoemde Personen 1

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente Huishoudelijk: Pan Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

D. Thomas Uilenburg Bretels
A. Brilleman Uilenburg 2e hands kleeding
A. Bruinvelds Nieuwmarkt aard.groenten en fruit
J. Achttienribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Elzas Waterlooplein koek, chocolade enz.
A. Goslau Waterlooplein Fruit
J. Agsteribbe Uilenburg 2e hands kleeding.
A. Hovingh Nieuwmarkt versche visch
A.H. Stout Nieuwmarkt haring enz.
A.J. Engelen Uilenburg 2e hands kleeding
S. Aldewereld Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat.
A.Leyden-v.Amstel Waterlooplein ondergoederen
Aron Lopes Dias Uilenburg alc.vrije dranken, ger. eetwaren
S. Altschuler Uilenburg 2e hands kleeding.
E. Jansen Nieuwmarkt Stoffen.
A. Schrijver Nieuwmarkt fruit
A.S. Stodel Waterlooplein fruit
A. Stoppelman Nieuwmarkt stoffen
A. Sweyd Uilenburg regenkleeeding
A. Tromp Waterlooplein dekens, fitrage
A. Velleman Uilenburg 2e hands kleeding
V. Kolm Uilenburg fruit
A. Zwarts Uilenburg idem
M.S. Adviseerde Uilenburg Koek en Suikerwerken.
J.H. Barnstein Uilenburg Koek en Suikerwerken.
E. Baumstein meerdere bedankt voor Dapperstraat
B. Brander Waterlooplein fruit
B.Canus Uilenburg versche visch
Betje Clarenburg - Hijman Waterlooplein bedankt voor Dapperstraat
B. Cohen Uilenburg petten
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6