K. de Boer

Getypte financiële staat (Debiteuren Saldi Staat).

* **Administratieve structuur:** Het betreft een klassieke debiteurenlijst waarbij per klant de debetstand (schuld), creditstand (betalingen/tegoed) en het uiteindelijke saldo worden weergegeven. * **Correcties:** Er zijn handmatige wijzigingen aangebracht. Bij de posten "A.J. de Graaf" en "P. van Hoeckel & Zn" is de aanduiding "NV" (Naamloze Vennootschap) doorgehaald, wat mogelijk wijst op een wijziging in de rechtsvorm of een eerdere typefout. * **Aandachtspunten:** Aan de rechterzijde van de saldikolom staan bij bepaalde regels horizontale potloodstreepjes (bijv. bij N.V. Jac.v.d. Berg, N.V.P.J.v.d. Brink en B. Moffie). Dit zijn vaak de posten met de hoogste openstaande saldi, wat suggereert dat deze extra gecontroleerd moesten worden. * **Typografische bijzonderheden:** Bij "Fa. Gebrs. S. Hagenaar" ontbreekt in de creditkolom een decimaalteken (er staat 292963 in plaats van 292.63), maar het saldo van 7.25 bevestigt de rekenkundige waarde. Bij "Fa C.H. Heerding" is een komma gebruikt in plaats van een punt (278,53).

Document

* **Administratieve correcties:** Het document toont een nauwgezet controleproces. De getypte som van de linkerpagina (7133,62) bevat een klein rekenverschil met de handgeschreven som (7134,52). Dit verschil van 0,90 gulden wordt rechts verklaard met de aantekening "af 2 x 45". Gezien J.v. Dijk exact 0,45 gulden verschuldigd is, lijkt het te gaan om een dubbele boeking of een specifieke correctie op dat bedrag. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat veel namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Italiaander, Moffie, Mok, Polak). Veel van deze personen en firma's waren actief in de handel op de Amsterdamse markten of in de fruitimport (zoals de 'Am. Fruit My.' en 'Fa. Koopman'). * **Status van vorderingen:** De vinkjes suggereren dat de posten zijn gecontroleerd tegen de boekhouding. De rode kruisjes bij B. Moffie en Posener wijzen mogelijk op oninbare vorderingen of posten die extra aandacht behoefden bij de jaarafsluiting.

Officiële brief/correspondentie.

* **Kernboodschap:** De Directeur stelt een voorlopig verbod in op het gebruik van eigen materiaal (zoals kramen of karren) door marktkooplieden zonder expliciete toestemming. * **Aanleiding:** Een brief van de vereniging "Eendracht Maakt Macht" van 6 april 1939 en een daaropvolgend gesprek met het bestuur. Er is blijkbaar sprake van verstoring van de orde op de markten door het gebruik van eigen materiaal. * **Juridische status:** Het besluit is een tijdelijke maatregel ("voorloopig") in afwachting van een mogelijke wijziging of aanvulling van het officiële "Reglement op de Markten". * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands met verouderde spelling (zoals "myner", "myn" en "Wyk" met een 'y' in plaats van 'ij').

Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).

Dit document is een debiteurenlijst van een koelhuis, gedateerd op 31 januari 1940. Het geeft een overzicht van openstaande saldi van zowel individuen als bedrijven. Het koelhuis faciliteerde waarschijnlijk de opslag van bederfelijke waren zoals vlees of fruit (gezien de vermelding van de "Wyksche fruitmy."). De bedragen variëren sterk, van enkele centen (F.J. Beugel, f. 0.05) tot aanzienlijke bedragen voor die tijd (Wyksche fruitmy., f. 1412.82). De lijst is deels alfabetisch geordend. Onderaan de eerste kolom staat een subtotal ("Transporteeren"), dat bovenaan de tweede kolom wordt voortgezet ("Transport") om tot een eindtotaal van 5669,93 gulden te komen.

Getypte brief (doorslag/carbonkopie).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door de heer Lam op 4 januari 1940 was ingediend. De reden voor afwijzing is dat hij twee keer niet is verschenen op een oproep van de inspecteur om zijn verzoek toe te lichten. * **Waarschuwing:** Naast de afwijzing bevat de brief een ernstige waarschuwing: als de heer Lam zijn marktplaatsen op het Waterlooplein en de Uilenburgermarkt niet regelmatig bezet, zullen deze worden ingetrokken conform het Markreglement. * **Toon:** De toon is ambtelijk, kortaf en streng. Er wordt strikt vastgehouden aan de geldende reglementen. * **Locatie:** De genoemde markten (Waterlooplein en Uilenburg) en de Ruyschstraat bevinden zich in Amsterdam en hadden in 1940 een sterke link met de Joodse gemeenschap.

Getypte brief (doorslag of kopie) op grijs papier met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een formeel administratief besluit van de directeur van de betreffende gemeentelijke dienst. In reactie op een verzoek van de heer Kouwenberg (gedaan per briefkaart op 14 augustus) krijgt hij officieel toestemming om zijn marktplaats op de Lindengracht maximaal drie maanden niet te bezetten. De voorwaarde die gesteld wordt, is kenmerkend voor de marktreglementen van die tijd: de vergunninghouder mag wegblijven, maar de financiële verplichting blijft bestaan. Het "marktgeld" (de huur voor de standplaats) moet wekelijks worden doorbetaald om de claim op de plek niet te verliezen. De toon is zakelijk en procedureel.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een officiële mededeling aan de heer J. Stibbe betreffende zijn marktplaatsrechten. Hij heeft blijkbaar via een briefkaart geïnformeerd naar de status van zijn 'voorkeurskaart' (een bewijs van recht op een vaste staanplaats) voor de Albert Cuypmarkt. * **Status:** De directeur bevestigt dat de kaart voor hem gereserveerd blijft zolang hij in militaire dienst is. * **Tijdsgeest:** De brief dateert van maart 1940, tijdens de Nederlandse mobilisatie (augustus 1939 - mei 1940). Veel marktkooplieden waren opgeroepen voor het leger. De overheid trof regelingen zodat deze mannen hun civiele rechten en middelen van bestaan (zoals een vaste marktplaats) niet zouden verliezen tijdens hun afwezigheid. * **Administratieve details:** "Wijk 14" verwijst naar de administratieve indeling van de stad of de marktdienst voor dat specifieke gebied in Amsterdam-Zuid (De Pijp).

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

Het document is een zakelijke correspondentie waarin de heer H. Baars uitstel krijgt voor het verlengen van zijn ventvergunning. Uit de brief valt op te maken dat Baars op 28 april 1940 een verzoek hiertoe heeft ingediend omdat hij wegens ziekte of letsel in het ziekenhuis lag. Hij verbleef in de "Speyerzaal", een specifieke ziekenzaal van het Nederlands Israëlitisch Ziekenhuis. De toon van de brief is formeel maar welwillend. De handgeschreven aantekening "Verzonden 4/5 - '40" geeft aan dat de brief de dag na dagtekening daadwerkelijk is verstuurd. De namen bovenin (K. de Boer en M. Müller) zijn waarschijnlijk de behandelend ambtenaren of griffiers die het dossier hebben verwerkt.

Document

* **Fysieke staat:** Het document is een officiële brief, opgesteld op voorbedrukt briefpapier. Links staat een opvallend paars stempel met een archief- of registratienummer: "Nº 85/24/1 M. 1940" met de handgeschreven toevoeging "26/3". Er is een potloodnotitie rechtsboven zichtbaar. Tevens is er een vaag rond watermerk of blindstempel in het papier aanwezig. * **Taal en Stijl:** De tekst is geschreven in het Nederlands met de toen gebruikelijke spelling (bijv. "wyziging", "vereeniging"). De toon is zakelijk en beleefd. * **Inhoud:** De kern van de brief is een personele wijziging. De heer G.B. Piesaar verlaat de vereniging, en daarmee ook zijn post in de geschillencommissie. De ledenvergadering heeft de heer K. de Boer aangewezen als zijn opvolger. De brief dient om de Inspecteur Marktwezen hiervan op de hoogte te stellen.

Getypte debiteurenlijst (boekhoudkundig overzicht).

* **Inhoud:** Het document is een financiële momentopname van openstaande posten bij een koelhuis. Het overgrote deel van de posten betreft kleine bedragen, wat duidt op kleinschalige opslag of restposten. * **Boekhoudkundige termen:** De afkorting "CR." staat voor Credit. Deze klanten hadden een tegoed bij het koelhuis (bijvoorbeeld door overbetaling of retourzendingen), wat in mindering wordt gebracht op het totaal van de debiteuren (debetstand). * **Sleutelposten:** Twee bedrijven domineren de lijst qua omvang: N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (f 3437,23) en N.V. A.J. de Graaf (f 1388,66). Samen zijn zij verantwoordelijk voor meer dan 80% van het totale uitstaande bedrag. * **Opvallende namen:** Er staan diverse namen op de lijst die veelvoorkomend waren binnen de Joodse gemeenschap in de handel (zoals Agsteribbe, Hakker, Mok, Ossedrijver, Posner en Stodel). Ook bekende bedrijven zoals Polak & Schwarz (essencefabriek) en landgoed De Olmenhorst worden vermeld.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een balansstaat van debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd zijn of tegoeden hebben) van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. * **Financiële details:** Bedragen gemarkeerd met "CR." (Credit) staan in cirkels, wat duidt op een voorschot of overbetaling door de klant. Grote posten zijn gemarkeerd met een handgeschreven plusteken (+), waarschijnlijk om prioriteit bij incasso aan te geven. * **Marginalia:** Handgeschreven berekeningen en opmerkingen in de kantlijn en onderaan tonen de actieve administratieve opvolging in juni 1941, kort na de peildatum van 31 mei. Er is sprake van telefonisch contact met een zekere J. Kleeff en het versturen van aanmaningen. * **Organisatie:** De stempel bevestigt dat de N.V. Nederlandsche Veiling de exploitant was van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. ---

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Een getypte lijst met saldi (openstaande bedragen).

Dit document is een administratief overzicht van de saldi van een Amsterdamse veilingorganisatie op 30 november 1941. Het betreft waarschijnlijk debiteuren- en crediteurenposities. De afkorting "CR." bij sommige bedragen duidt op een credit-saldo (een te goed voor de genoemde partij). De lijst bevat namen van diverse aard: individuele handelaren, familiebedrijven (Gebr., & Co.), grotere ondernemingen (N.V.) en gemeentelijke instellingen (Binnengasthuis, Westergashuis). De handgeschreven doorhalingen en correcties wijzen op een actieve controle van de boekhouding. Het document is officieel ondertekend en gestempeld door de directie van de veiling, die gevestigd was op de Centrale Markt in Amsterdam.

Financiële staat / Lijst van debiteuren (openstaande posten).

* **Inhoud:** Het document is een debiteurenlijst van de koelhuisafdeling van de Amsterdamse Groenten- en Fruitveiling. Het toont bedragen die derden nog verschuldigd waren voor het koelen van producten. * **Annotaties:** De toevoeging "C." bij diverse kleine bedragen (die bovendien handmatig zijn omcirkeld) duidt zeer waarschijnlijk op een 'Credit'-saldo (vooruitbetalingen of te verrekenen bedragen). * **Opvallende posten:** * **Wehrmacht:** De Duitse bezettingsmacht staat op de lijst voor een substantieel bedrag van ƒ 519,54. * **Cr. Contr. Dienst:** De Crisis Controle Dienst, belast met de handhaving van prijs- en distributievoorschriften tijdens de oorlog. * **Grote debiteuren:** A.J. de Graaf is met ƒ 1350,33 de grootste schuldenaar. * **Correcties:** De naam "M. Tabak" is handmatig doorgehaald en vervangen door "P.G. Tabak" in de regel eronder.

Saldi-staat (overzicht van openstaande posten/debiteuren).

Dit document is een financiële administratie van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam, gedateerd bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het overzicht toont de openstaande saldi van diverse handelaren en instanties. Enkele opvallende zaken: 1. **Grootte van de schulden:** De grootste debiteuren zijn N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (ƒ 3437.23) en N.V. A.J. de Graaf (ƒ 1383.39), wat wijst op grote groothandelsactiviteiten. 2. **Creditposten (CR.):** Verschillende namen hebben een klein creditsaldo (teveel betaald of retour), wat met blauwe inkt is geaccentueerd. 3. **Aanwezigheid Wehrmacht:** De Duitse Wehrmacht staat genoteerd als debiteur voor een aanzienlijk bedrag van ƒ 595.57, wat aantoont dat de bezetter direct gebruikmaakte van de faciliteiten van de Centrale Markt voor de opslag en levering van levensmiddelen. 4. **Joodse namen:** In de lijst komen veel namen voor die historisch geassocieerd worden met de Joodse handelsgemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Hakker, Mok, Moffie, Polak, Stodel, Velmans). In maart 1941 waren veel van deze handelaren nog actief, hoewel de anti-Joodse maatregelen van de bezetter reeds in volle gang waren.

Handgeschreven lijst op briefpapier van de "Vereeniging van Amsterdamsche Winkeliers".

* **Bestuurlijke context:** Het document toont de overname van de administratie van de Amsterdamse winkeliersvereniging door Th. J.H. Frommé. Frommé was een zogeheten *Verwalter* of beheerder, werkzaam voor organisaties zoals de *Omnia-Treuhandgesellschaft*, die tijdens de Tweede Wereldoorlog belast was met de "arisering" (onteigening) van Joodse bedrijven. * **Categorisering:** De cijfers '1' en '2' in de linkermarge duiden op een classificatiesysteem, mogelijk gerelateerd aan het type bedrijf of de status van de eigenaar onder de anti-Joodse verordeningen van de bezetter. * **Namen en locaties:** De lijst bevat diverse namen die historisch als Joods herkenbaar zijn (zoals Benjamins, de Vries, Ronkel). De adressen beslaan verschillende Amsterdamse wijken, waaronder de Staatsliedenbuurt, de Kinkerbuurt en de Oostelijke Eilanden. * **Administratieve sporen:** De nummers tussen haakjes (1252 t/m 1268) zijn volgnummers in een dossier of register. De vinkjes suggereren dat deze adressen gecontroleerd of verwerkt zijn.

Dienstverslag / Rapport van diefstal.

* **Inhoud:** Het rapport betreft de aangifte van diefstal van fietsbanden (zowel binnen- als buitenbanden) van drie verschillende bakfietsen die geparkeerd stonden op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. * **Kernpunt van het incident:** De controleur benadrukt dat de diefstal plaatsvond op een **bewaakt** parkeerterrein en dat de drie getroffen bakfietsen naast elkaar stonden. Dit impliceert ofwel grote brutaliteit van de dieven, ofwel nalatigheid (of betrokkenheid) van het bewakingspersoneel. * **Afhandeling:** De handgeschreven noten onderaan tonen de hiërarchische afhandeling. De opmerking "Onvergeefl. bij personeel" en "Personeel hierover onderhouden" wijst erop dat de directie de diefstal hoog opnam en het bewakingspersoneel verantwoordelijk hield voor het falen van de bewaking. De klacht ("reklame") van de handelaren werd gegrond verklaard.

Getypte lijst van debiteurensaldi (openstaande posten).

Dit document is een financiële momentopname van de N.V. Nederlandsche Veiling uit Amsterdam. Het toont een lijst van 65 debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd waren) op 30 september 1943. De bedragen variëren sterk: van zeer kleine bedragen (f. 0,05 voor Bleys) tot aanzienlijke sommen. De meeste posten lijken betrekking te hebben op individuele handelaren of kleine bedrijven. Het totaalbedrag aan openstaande vorderingen bedraagt f. 2136,62. Opvallend is dat de bedragen exact tot op de cent zijn berekend, wat duidt op een nauwkeurige boekhouding.

# TRANSCRIPTIE vdL/HG. 24 Juni 1940. den Heer C.H.de Boer, Secretaris van "Dierenvrienden", Linnaeusstraat 45 a, Amsterdam-Oost. Zeer Geachte Heer,

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] M. de Boer [Handgeschreven, middenboven:] verzonden 25/9 [Getypt, rechtsboven:] vP/HG. den Heer Secretaris van den Kooplieden- en Marktkramersbond "Mercurius", Nwe.Achtergracht 101, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 10. 29/8/2 M. [links] 23 September 1940. [rechts] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 dezer bericht ik U, dat het daarin vervatte ver...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] *In de lade* [?] [Handgeschreven, middenboven:] *Verzonden Wko* [?] [Getypt:] den Heer Th.S.de Boer, Westerstraat 97 hs, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wyk 9. 27/87/4 M 12 October 1940. Mij is gerapporteerd, dat U op 9 October jl. op het trottoir achter Uw marktplaats op de markt Ten Katestraat een kar heeft geplaatst. Ik waarschuw U hierby ernsti...

# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven in inkt, bovenaan): *Verzonden 9/3* HB. den Heer K.H. de Boer, Buiten Brouwersstraat 20 II, Amsterdam-Centrum. ================== Wijk 9. 46c/19/1 a. 9 Maart 1943. Hiermede verzoek ik U zich Woensdag 10 Maart a.s. des voormiddags tusschen 10.00 en 12.00 uur te willen vervoegen bij den Heer J.J.Sieburgh van mijn Dienst, ten kantore Jan van Galenstraat 14, A...

# TRANSCRIPTIE (In de bovenmarge, handgeschreven in cursief:) *Extra* (Aan de rechterzijde:) den Heer Th.S.de Boer, Westerstraat 97 hs, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wyk 9. 12 October 1940. (Aan de linkerzijde:) 27/87/4 M (Body tekst:) My is gerapporteerd, dat U op 9 October jl. op het trottoir achter Uw marktplaats op de markt Ten Katestraat een kar heeft geplaatst. Ik waarschuw U hierby ernstig...