B. Hofman

Ambtelijk bijblad/notitie betreffende marktvergunningen.

Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek door een marktkoopman, B. Hofman. Hij vraagt toestemming om zich op zijn vaste standplaats aan de Ten Katestraat te laten bijstaan door een assistent, de heer L. Mok. Belangrijke ambtelijke nuances in de tekst zijn: * **Assisteren vs. Vervangen:** Er wordt expliciet vermeld dat het om "assisteeren" gaat en "niet vervangen". Dit was een cruciaal juridisch onderscheid; standplaatshouders waren vaak verplicht zelf aanwezig te zijn. * **Locatiewijziging:** De Westerstraat is doorgehaald ten gunste van de Ten Katestraat, wat duidt op een correctie van de exacte marktlocatie waar het verzoek betrekking op heeft. * **Controle:** Ondanks een aanvankelijk positief advies ("bestaat m.i. geen bezwaar"), roept de persoon van de assistent vragen op bij een hogere of andere functionaris: "Wie en wat is Mok?". Dit suggereert een noodzaak tot antecedentenonderzoek of nadere identificatie. * **Procesgang:** De verschillende data laten de bureaucratische weg zien: van het eerste advies op 25 oktober naar een vraag om nader advies op 3 november, uitmondend in het "oproepen" van de betrokkene op 13 november.

Officiële brief/correspondentie.

* **Inhoud:** De brief is een officiële toestemming aan de heer B. Hofman om zich op zijn marktplaatsen (Ten Katestraat en Westerstraat) te laten bijstaan door een persoon genaamd L. Mok. * **Voorwaarde:** De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat het een tijdelijk besluit is dat op elk moment kan worden ingetrokken. Er is specifiek vermeld dat het om bijstand gaat en niet om vervanging ("niet vervangen"), wat betekent dat de heer Hofman zelf aanwezig moet blijven op de markt. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in zakelijk, vooroorlogs Nederlands (bijv. "hierby" en "bystaan" met een 'y' in plaats van 'ij').

Document

Deze brief is een formele aanmaning van het Amsterdamse Marktwezen aan een marktkoopman, de heer B. Hofman. De kern van de zaak is een betalingsachterstand: de heer Hofman heeft al meer dan drie weken zijn marktgeld voor zijn vaste standplaats op de Ten Katemarkt niet voldaan. De brief stelt een strikt ultimatum: 1. **Deadline:** De achterstand moet vóór 26 maart 1939 zijn betaald. 2. **Sanctie:** Als er niet op tijd betaald wordt, vervalt de vergunning voor de vaste standplaats onherroepelijk per 27 maart 1939, conform het marktreglement. 3. **Uitzonderingsclausule:** De brief biedt een ontsnappingsroute voor het geval de wanbetaling voortkomt uit overmacht, zoals ziekte (hospitalisatie) of financiële nood (het ontvangen van 'steun'). In dat geval moet de betrokkene dit direct melden. De toon is zakelijk, dwingend en bureaucratisch, wat typerend is voor overheidscommunicatie uit die tijd.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** Het betreft een formele uitnodiging voor een bespreking over de Vismarkt. De ontvanger, de heer Hofman, wordt aangesproken in zijn hoedanigheid als voorzitter van "V.Z.O.D." (mogelijk "Vrede Zij Ons Deel", een naam die destijds vaker voor (sport)verenigingen of personeelsverenigingen werd gebruikt, maar hier waarschijnlijk een belangenvereniging van marktkooplieden betreft). * **Vorm:** De brief is zakelijk en ambtelijk van toon ("heb ik de eer U uit te noodigen"). De handgeschreven krabbel "Verzonden 20/9 -39" is een administratieve notitie die bevestigt dat de brief de dag na opmaak daadwerkelijk is uitgegaan. * **Locatie:** De geadresseerde woonde in de De la Reystraat 11 in de Transvaalbuurt (Amsterdam-Oost), een buurt die destijds een grote Joodse populatie kende, wat relevant is voor het sociale weefsel van de marktwereld in die tijd.

Officiële uitnodigingsbrief (doorslag of kopie).

* **Afzender:** De brief is ondertekend door "De Directeur". Hoewel de instantie niet expliciet op dit blad staat, wijst de context (kenmerknummer en onderwerp "Vischmarkt") op een gemeentelijke dienst van Amsterdam, waarschijnlijk de Dienst der Marktwezen. * **Ontvanger:** De heer B. Hofman, voorzitter van de vereniging "V.Z.O.D.". Gezien het adres in de De la Reystraat (Transvaalbuurt) en de koppeling met de vismarkt, betreft dit zeer waarschijnlijk een belangenvereniging voor (Joodse) markthandelaren. "V.Z.O.D." stond in die tijd vaak voor "Voor Zorg Of Dienst" of een vergelijkbare coöperatieve vereniging. * **Inhoud:** Een formele uitnodiging voor een overleg over de Vischmarkt. De toon is uiterst beleefd ("heb ik de eer U uit te noodigen"). * **Opmerkelijke details:** De handgeschreven aantekening "extra" suggereert dat dit een spoedverzending was of een extra kopie voor het dossier. De spelling is conform de tijd vóór de spellinghervorming van 1947 (bijv. "eener", "Vischmarkt").

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

De schrijver, B. Hofman, verzoekt om "asitentie" (assistentie) op twee bekende Amsterdamse markten: de Ten Katestraat en de Westerstraat. De reden die hiervoor wordt opgegeven is dat de schrijver een vaste compagnon (zakenpartner) kan krijgen. De brief is geschreven in een zeer beleefde, formele stijl die typerend is voor die periode ("Uwer zijds", "helpende hand zult bieden", "hoogachting"). Opvallend is de administratieve verwerking die zichtbaar is op het document: het documentnummer bovenin en de datum van ontvangst of verwerking (8 juni) duiden op een officiële gemeentelijke archivering.

Administratieve registratiekaart / bijblad van het marktwezen.

Dit document weerspiegelt de strikte handhaving en administratie van de Amsterdamse markten in de jaren dertig. De kern van het dossier is een verzoek van marktkoopman B. Hofman voor hulp op zijn kramen. * **Juridisch onderscheid:** Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen 'assisteren' (hulp bij de kraam) en 'vervangen' (het overnemen van de exploitatie). In 1937 werd een verzoek om bijstand nog geweigerd. * **Beleidsruimte:** In 1939 lijkt de houding van de ambtenaren (waaronder ene 'dellaer' of 'dellaen') milder. Er wordt opgemerkt dat veel kooplieden officieus met compagnons werken, maar dat Hofman hier eerlijk over is. Daarom wordt vervanging voor "organisatorische zaken" toegestaan. * **Besluitvorming:** Uiteindelijk wordt J. Pousnach (geboren in 1908) geregistreerd als de officiële assistent. De toestemming geldt "tot wederopzegging".

Ambtelijke notitie / Concept-antwoord betreffende een marktaangelegenheid.

* **Kern van de zaak:** Het document betreft de afwijzing van een verzoek van ene heer B. Hofman. Hij wilde blijkbaar een "compagnon" (zakenpartner) aanstellen als "assistent" op zijn marktplaatsen aan de Westerstraat en het Waterlooplein. * **Besluitvorming:** De inspecteur ("Insp.") merkt op 4 juli op dat Hofman zelf spreekt over een compagnon en vraagt zich af wat er gebeurt als Hofman voor organisatorische zaken afwezig is. Na overleg met de directeur op 17 juli wordt besloten het verzoek definitief af te wijzen. De officiële brief hiervoor wordt op 18 juli opgesteld. * **Terminologie:** Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen een 'assistent' (die ondergeschikt is en toegestaan kan zijn) en een 'compagnon' (wat duidt op een gedeeld houderschap van de marktplaats, wat destijds vaak niet was toegestaan om wildgroei in vergunningen te voorkomen).

Handgeschreven ambtelijke brief/memo.

Het document is een kort, formeel schrijven waarin toestemming wordt verleend aan een zekere B. Hofman om zich te laten bijstaan door een assistent. De schrijver, vermoedelijk een superieur binnen de Amsterdamse gemeentelijke hiërarchie (gezien de ondertekening en de adressering aan de Inspecteur der Marktwezen), stelt hierbij twee voorwaarden: 1. De identiteit van de assistent moet vooraf bekend worden gemaakt. 2. De assistent mag enkel als vervanger optreden wanneer Hofman afwezig is vanwege "organisatiezaken". Het handschrift is een net, rechtopstaand administratief handschrift uit het interbellum, goed leesbaar en met gebruik van de destijds gangbare spelling (zoals "assisteeren" en "dien tijd").

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek van de heer B. Hofman. Hij had gevraagd of zijn compagnon hem als assistent mocht bijstaan op zijn marktplaatsen aan de Ten Katestraat en de Westerstraat in Amsterdam. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch ("bericht ik U", "moet mitsdien worden afgewezen"). Er wordt geen specifieke reden voor de afwijzing gegeven, wat wijst op een besluit op basis van bestaande marktverordeningen. * **Locaties:** De Ten Katemarkt (Oud-West) en de Westermarkt (Jordaan) zijn vanouds belangrijke Amsterdamse dagmarkten. De geadresseerde woonde in de De la Reystraat (Transvaalbuurt), een wijk met destijds een grote Joodse populatie. * **Administratieve details:** De handgeschreven notitie "extra" zou kunnen duiden op een extra kopie voor het dossier of een bijzondere behandeling. "Wyk 20" verwijst naar de administratieve wijkindeling van de stad.

Afschrift van een brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt de Marktkooplieden Vereeniging „Voortuitgang Zy Ons Doel” (opgericht in 1934) aan de gemeenteraad van Amsterdam om de marktstatus van de Jan Evertsenstraat te wijzigen. Op het moment van schrijven is dit een beperkte zaterdagsmarkt voor groenten en fruit. De vereniging pleit voor een transformatie naar een "algemeene dagmarkt". De brief is ondertekend door B. Hofman (voorzitter) en Th. Vos (secretaris). De afkorting "w.g." voor de namen staat voor "was getekend", wat bevestigt dat dit een getypt afschrift is van het originele handgeschreven of ondertekende document voor archiefdoeleinden. Er wordt verwezen naar een bijgevoegde 'Memorie van Toelichting', die de argumenten voor deze wijziging bevat (niet aanwezig op deze scan).

Pagina uit een vakblad of pamflet (waarschijnlijk een uitgave van het *Nederlandsch Verbond van Markt- en Straatkooplieden*).

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke archaïsche spelling (bijv. *practijk*, *financieele*, *Nederlandsch*). De toon is strijdbaar en activistisch, kenmerkend voor de vroege vakbeweging en belangenorganisaties voor kleine zelfstandigen. * **Thematiek:** De kern van het document draait om de spanning tussen de informele straathandel en de toenemende regulering door de overheid (Dienst van het Marktwezen, Keuringsdienst van Waren). Er is een duidelijke oproep tot solidariteit ("Eendracht maakt macht") tegenover wat wordt gezien als willekeur van de politie en concurrentie van winkeliers. * **Historische waarde:** Het verslag over de oprichting van het landelijke verbond in hotel Krasnapolsky markeert een belangrijk moment in de institutionalisering van de ambulante handel in Nederland. De vermelding van specifieke straten (Jan Evertsenstraat) en markten geeft een gedetailleerd beeld van het Amsterdamse straatleven vlak voor de Tweede Wereldoorlog. * **Sociale context:** Het artikel over de "schandelijke practijker" van grossiers toont de kwetsbaarheid van de kleine koopman aan de onderkant van de handelsketen. De instructies voor ijsbereiding weerspiegelen de opkomende aandacht voor volksgezondheid en hygiëne.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De afzender, B. Hofman, verzoekt om een wijziging in zijn vergunde markthulp. Eerder had hij toestemming gekregen om bijgestaan te worden door een heer L. Mok. Deze heer Mok is echter voor zichzelf begonnen op de markt op het Waterlooplein. Hofman vraagt nu toestemming om een nieuwe helper aan te stellen: de heer B. Dreze, woonachtig in de Sint Antoniesbreestraat. * **Taalgebruik:** Het schrijven is opgesteld in een beleefde, ietwat formele toon, passend bij een verzoek aan een overheidsinstantie. Er zijn enkele spellings- en grammaticafouten zichtbaar (zoals "julie", "heeft geven", "voogt" en "toe testaan"), wat kenmerkend is voor correspondentie van marktkooplieden uit die periode. * **Administratieve sporen:** Onderaan de brief staat een registratienummer (Nº 27/47/M. 1940). De "M" staat zeer waarschijnlijk voor de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam.

Handgeschreven ambtelijke notitie of rapportage op papier.

* **Inhoud:** De notitie betreft de precaire economische situatie van de heer B. Hofman. Hij wordt aangeduid als "pthouder" (waarschijnlijk posthouder), werkzaam of woonachtig in de Amsterdamse wijk Kattenburg. Omdat zijn eigen zaak of nering ("handel") momenteel niets opbrengt, adviseert de rapporteur ("m. i." - mijns inziens) om zijn aanvraag voor assistentie (steun) te koppelen aan een samenwerking met een zekere heer Speere. Speere beschikt blijkbaar wel over een lopende handel, waardoor Hofman via deze samenwerking weer in zijn eigen levensonderhoud ("een klein bestaan") zou kunnen voorzien. * **Terminologie:** * **pthouder:** Zeer waarschijnlijk een afkorting voor *posthouder*. In deze periode werd een postagentschap vaak gerund door een kleine zelfstandige in een eigen winkelpand. * **handel:** In deze context gebruikt als synoniem voor klandizie, omzet of zakelijke activiteit. * **klein bestaan:** Een bescheiden maar zelfstandig inkomen. * **Schrijfwijze:** Het handschrift is typisch voor de vroege 20e eeuw, waarbij de letter 't' in woorden als "pthouder" en "wordt" niet altijd is dwarsgestreept, wat verwarring met een 'l' kan veroorzaken.

Administratieve notitie/minuut van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Afdeling Marktwezen).

Dit document is een ambtelijk advies en een besluitvormingsverslag betreffende een verzoek van een Amsterdamse marktkoopman, B. Hofman. Hofman beschikte over vaste staanplaatsen op de Ten Katemarkt (plaats 318) en de Westermarkt (plaats 101). Uit de aantekeningen blijkt dat er in november 1939 sprake was van "assistentie" door een zeker L. v.d. Bergstra, maar dat dit niet tot een permanente vervanging leidde. In juli 1940 heeft Hofman een nieuw verzoek ingediend (waarschijnlijk voor de overdracht van een van zijn staanplaatsen, gezien de afkorting "overdr."). De behandelend ambtenaar adviseert dit verzoek af te wijzen, verwijzend naar een rapport van de marktopzichter. Dit advies wordt door verschillende instanties/functionarissen geparafeerd tussen 12 en 18 juli 1940. Onderaan staat de tekst van de definitieve afwijzing die op 23 juli 1940 naar de betrokkene is verstuurd.

Doorslag van een getypte zakelijke brief.

* **Inhoud:** Het document is een uiterst korte en formele afwijzing. De geadresseerde, de heer B. Hofman, had op 7 juli 1940 een verzoek ingediend dat door de betreffende instantie is afgewezen. Er wordt geen enkele reden voor de afwijzing vermeld. * **Stijl en Toon:** De toon is bureaucratisch en afstandelijk. Het woord "**niet**" is onderstreept om de definitieve aard van de beslissing te benadrukken. * **Vorm:** Het betreft een doorslag op dun, grijsachtig papier, bedoeld voor het archief van de afzender. De handgeschreven aantekening "Verzonden 25/7" bevestigt dat de originele brief op de dag van datering is uitgegaan. * **Administratieve sporen:** De codes "27/47/2 M." en "VP/HG." zijn typische kenmerken van een professionele administratie uit die tijd, waarbij de laatste waarschijnlijk staat voor de initialen van de opsteller en de typist(e).

Handgeschreven lijst met namen (waarschijnlijk een presentielijst of petitie).

* **Handschrift:** Het document bevat diverse handschriften, wat erop wijst dat de personen zelf hun naam hebben genoteerd of ondertekend. De stijl is een klassiek Latijns cursiekschrift. * **Namenmateriaal:** Veel van de namen op de lijst zijn typisch voor de Nederlands-Joodse gemeenschap van vóór de Tweede Wereldoorlog (o.a. Vischjager, Polak, Waterman, Werkendam, Druijf, Davidson, Blitz). * **Spelling:** De spelling hanteert de 'ij' in plaats van 'y' (behalve bij namen als Druijf) en de oude spelling '-sch' in namen als Vischjager. * **Staat:** Het papier vertoont een horizontale vouw in het midden en lichte verkleuring, passend bij archiefstukken uit de vroege 20e eeuw.

Notulen (verslag van een vergadering).

Deze notulen leggen de dertigste vergadering vast van de Amsterdamse adviescommissie voor marktzaken. De focus ligt op twee aspecten: de personele samenstelling van de commissie en infrastructurele verbeteringen van een specifieke marktlokatie. De voorzitter meldt het vertrek van de heer B. Hofman, die de vereniging "V.Z.O.D." (Vereniging tot Zelfbehoud van Onze Detaillisten) vertegenwoordigde. Dit wijst op de nauwe betrokkenheid van belangenorganisaties van kooplieden bij het gemeentelijk beleid. Daarnaast wordt er concreet ingegaan op de klachten over de Ten Katestraat. Er is sprake van een directe lijn tussen de marktraad, de Wethouder en de Dienst Publieke Werken. De discussie over asfaltering versus herbestrating en de verbetering van de elektrische verlichting toont de inspanningen om de marktomstandigheden in Amsterdam-West te moderniseren.

Handgeschreven brief (formele correspondentie).

Deze brief is een formeel schrijven van B. Hofman aan de directeur van het Amsterdamse Markwezen. De aanleiding is het aftreden van Hofman als voorzitter van de vereniging V.Z.O.D. (mogelijk de 'Vereeniging van Zuiveldetaillisten' of een soortgelijke markt-gerelateerde organisatie). De toon van de brief is uiterst hoffelijk en getuigt van een zeer goede verstandhouding tussen de belangenvereniging en de gemeentelijke instantie. Hofman spreekt zijn expliciete dank uit voor het "willig oor" en de wijze waarop hij "tegemoet" is gekomen tijdens de besprekingen in de Marktcommissie sinds 1935. De afzender gebruikt de formele aanspreekvorm "U. Ed." (Uwe Edelheid/Edelachtbare). De schrijfwijze "De Lareij-straat" is een fonetische of slordige spelling van de bekende De Lairessestraat in Amsterdam. De kantlijnnotitie lijkt een interne instructie van een ambtenaar (geïnitieerd 'WS') voor de verdere afhandeling van het dossier.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

* **Inhoud:** De brief informeert de voorzitter van de Kramencommissie over een mutatie in het bestuur van de Marktkoopliedenvereniging. Door het vertrek van de heer B. Hofman worden zijn taken binnen de Kramencommissie overgenomen door de secretaris, de heer A.N. Prins. Men vraagt om een officiële schriftelijke bevestiging/akkoord van deze wijziging. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de Tweede Wereldoorlog (gebruik van de naamvallen zoals 'den Heer', 'onzer Bond'). Opvallend is de spelling "vondt" (verleden tijd), wat destijds vaker voorkwam in formele correspondentie. * **Administratieve sporen:** De stempels en het handgeschreven nummer '85' wijzen op een zorgvuldige archivering, waarschijnlijk door de gemeentelijke instantie waartoe de Kramencommissie behoorde. De datum in het stempel (5/3) suggereert dat de brief op 5 maart 1940 is verwerkt.

Handgeschreven brief (verzoekschrift/kennisgeving).

De brief is een aangrijpend voorbeeld van de confrontatie tussen de kille bureaucratie en de menselijke tragiek tijdens de vroege bezettingsjaren in Nederland. * **Kernboodschap:** De vader, B. Hofman, reageert op een aanmaning van de gemeente voor onbetaald marktgeld van zijn zoon, L. Hofman. Hij legt uit dat zijn zoon de schuld niet kan voldoen omdat hij drie weken eerder is weggevoerd naar een "Consenbratie kamp" (concentratiekamp) in Duitsland. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is eerbiedig ("Wel Edle Heer"), maar bevat spelfouten ("Consenbratie", "sints", "zoodoend") die duiden op een schrijver uit de arbeidersklasse. * **Locatie:** De afzender woont aan de J. Houttuinen (Joden Houttuinen) 60. De latere aantekening "Uilenburg" bevestigt dat dit zich afspeelt in het hart van de toenmalige Amsterdamse Jodenbuurt. De verwijzing naar de "Alb. Cuypstr." suggereert dat de zoon daar een marktplaats had.

Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.

* **Structuur:** De lijst is strak georganiseerd in kolommen. Het is een formeel overzicht van marktkooplieden met een vaste staanplaats. * **Annotaties:** De handgeschreven tekens (+ en -) achter de namen lijken op een controle- of verificatieproces. De plusjes kunnen duiden op "aanwezig" of "akkoord", terwijl de minnetjes mogelijk wijzen op afwezigheid of uitsluiting. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in Amsterdam-Oost (de Transvaalbuurt, de Dapperbuurt) en de oude Joodse buurt (Waterlooplein, Valkenburgerstraat, Rapenburgerstraat). Dit weerspiegelt de demografie van de Amsterdamse markthandel uit die tijd. * **Handel:** Er is een grote variëteit aan artikelen, van 'manufacturen' (stoffen) en kleding tot levensmiddelen zoals fruit en vis.

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Administratieve lijst (handgeschreven grootboekblad).

Dit document bevat een register van marktkooplieden in Amsterdam. De structuur is zeer systematisch, verdeeld over vijf kolommen. De kop "Afvoeringen" in de linkerbovenhoek is historisch beladen; in de context van de Tweede Wereldoorlog duidt dit vaak op het verwijderen van Joodse burgers uit hun beroep of hun deportatie. De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (Blitz, Boas, Catan, Dresden, etc.). De adressen concentreren zich rond de Joodse buurt (Waterlooplein, Rapenburg, Nieuwe Achtergracht) en de Transvaalbuurt. De marktlocaties zoals de Gaaspstraat waren specifiek aangewezen als "Joodse markten" nadat de bezetter Joden verbood op reguliere markten te staan.

Franschman Isaäc geb 10-5-'99 van Rustenb str. 77 II naar Chr. de Wetstraat 16.

M. de Haan.

[Rechtsboven in de marge:] F.H. 7. 6000. 50 hv. 754. 12-'38

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE * Koning B 7 [?] Dr. Wolfgang [doorgehaald:] Hofstede [?] vage stadsontwikkeling