Samson Winnik

Brief / Verzoekschrift

* **Inhoud:** De schrijver, S. Winnik, een marktkoopman met 40 jaar ervaring, dient een klacht en verzoek in bij de Directeur van het Marktwezen. Hij is ontevreden over zijn huidige vaste staanplaats in de Uilenburgerstraat. Volgens hem is de rij daar te smal, waardoor zijn handelswaar niet goed tot zijn recht komt en hij onvoldoende verdient ("geen stuk brood voor mij gezin verdienen"). * **Grieven:** Winnik klaagt over de oneerlijke verdeling van plaatsen. Hij stelt dat kooplui met een 'loofkaart' (mogelijk een tijdelijke vergunning of verlofkaart) en dagjesmensen voorrang krijgen op betere plekken dan hijzelf, ondanks zijn vaste status. Hij vergelijkt de situatie ongunstig met andere markten (Waterlooplein, Lindengracht, Westerstraat) waar vaste kooplui wel voorrang krijgen bij het ruilen van plaatsen via een lotingsysteem. * **Persoonlijke omstandigheden:** De brief toont de precaire economische positie van kleine handelaren kort voor de Tweede Wereldoorlog. Winnik refereert aan zijn lange staat van dienst ("ouwe koopman") en aan de "Mobiliesatie" (waarschijnlijk de Eerste Wereldoorlog), wat zijn anciënniteit moet onderstrepen. Ook noemt hij een eerdere tegenslag op de Westerstraat, waar zijn kraam van 8 naar 3 meter werd ingekort door de komst van de tram. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is eerbiedig maar dringend. De spelling is fonetisch en vertoont kenmerken van een Amsterdamse volkstaal uit die tijd (bijv. "beteren plaats", "goejen rij", "ouwe").

Officiële waarschuwingsbrief van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen).

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële disciplinaire waarschuwing aan een marktkoopman, de heer S. Winnik. Hem wordt verweten dat hij zich zonder de vereiste ambtelijke toestemming laat helpen bij zijn kraam op de Ten Katemarkt. * **Toon:** De toon is formeel, autoritair en dreigend. Er wordt direct een zware sanctie aangekondigd bij een volgende overtreding: de tijdelijke ontzegging van het recht om op de Amsterdamse markten te staan. * **Administratieve context:** De codes 'VP/HG' en het dossiernummer duiden op een strak gevoerde administratie binnen de gemeentelijke marktreglementering. De handgeschreven toevoeging "Verzonden 9/12-39" dient als bewijs voor de verzenddatum in het archiefdossier.

Administratieve kaart/oproep van de marktinspectie.

Het document betreft een onderzoek naar het "niet geregeld bezetten" van een marktplaats op de Lindengracht door S. Winnik. De inspecteur (geïdentificeerd met de initialen HG) heeft uitgezocht waarom de plek vaak onbezet bleef. Uit zijn handgeschreven verslag blijkt dat de vrouw van de vergunninghouder wel degelijk probeert de markt te bezoeken op woensdagen of donderdagen. Echter, een stallenverhuurder genaamd Flipman verhuurt haar vaste plek (no. 233) illegaal door aan derden vóórdat zij arriveert. Omdat de vrouw niet durft te protesteren, gaat zij telkens weer naar huis. De inspecteur besluit in te grijpen door de marktdienst opdracht te geven de plek voor haar gereserveerd te houden.

Officiële brief (getypt)

* **Doel:** De brief is een formele vooraankondiging van de intrekking van een marktvergunning. * **Kernboodschap:** De heer S. Winnik heeft zijn staanplaats op de Lindengracht-markt niet regelmatig bezet, wat een overtreding is van Artikel 11 van het Marktreglement. Hij was hier al eerder schriftelijk voor gewaarschuwd. * **Gevolg:** De geadresseerde wordt ontboden voor een gesprek met de Marktinspecteur op de Jan van Galenstraat voordat een definitief besluit over de intrekking wordt genomen. Dit getuigt van een hoor-en-wederhoor procedure binnen de gemeentelijke administratie. * **Toon:** Zakelijk, dwingend en bureaucratisch.

Administratieve kaart/oproepingskaart van de Dienst van het Marktwezen.

Dit document is een officiële kennisgeving of oproep aan een marktkoopman, de heer S. Winnik. De aanleiding voor de oproep is het "niet geregeld bezetten" van zijn vaste staanplaats (nummer 233) op de Lindengracht-markt. In deze periode hanteerde de gemeente Amsterdam strikte regels voor marktvergunningen: wie zijn plek onbeheerd liet zonder geldige reden, kon zijn vergunning kwijtraken. De handgeschreven aantekeningen van de inspecteur (mogelijk dhr. De Haan) tonen de menselijke kant van de bureaucratie. Er wordt vastgesteld dat de echtgenote van Winnik in het ziekenhuis ligt. Vanwege deze overmachtssituatie belooft de inspecteur de Directeur van het Marktwezen te verzoeken om uitstel van de bezettingsplicht. Een tweede aantekening onderaan (waarschijnlijk van een collega genaamd Van Bergen) dateert van 17 maart 1939, wat wijst op de administratieve verwerking van het verzoek.

Handgeschreven verzoekschrift / brief.

* **Inhoud:** De afzender, S. Winnik, verzoekt om een tijdelijk uitstel van zijn verplichting om de markt te bezoeken. Hij geeft als reden op dat hij niet in staat is om de gebruikelijke twee keer per week op de markt te staan omdat zijn echtgenote in het ziekenhuis ligt. * **Locatie:** Het betreft specifiek een standplaats of activiteit op de **Lindengracht** (een bekende markt in de Amsterdamse Jordaan). * **Stijl en handschrift:** Het schrijven is opgesteld in een beleefde, formele toon ("Mijnheer", "beleefd verzoek", "Hoogachtend"). Het handschrift is duidelijk en verzorgd. * **Administratieve verwerking:** Het paarse stempel onderaan ("№ 28/33 / M. 1939") met de datum "20/3" suggereert dat het verzoek vier dagen na verzending officieel is geregistreerd door de betreffende gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen).

Briefkaart (Nederlandse postwaardestuk met bijgedrukt zegel van 3 cent).

Het betreft een officiële briefkaart verzonden vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kaart is gestempeld in **Lent** (nabij Nijmegen), terwijl de afzender een Amsterdams adres opgeeft. Dit duidt er waarschijnlijk op dat de afzender, S. Winnik, op dat moment buiten Amsterdam verbleef, mogelijk als gevolg van de algemene mobilisatie die in augustus 1939 was afgekondigd. De bestemming is de **Directie Marktweezen**, de gemeentelijke dienst die verantwoordelijk was voor de marktvergunningen en standplaatsen in Amsterdam. Het handschrift is een vlot, getraind cursief schrift uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Handgeschreven ambtelijke notitie/memo.

* **Handschrift:** Een vlot, hellend cursief handschrift, typisch voor de vroege 20e eeuw. Het is goed leesbaar en getuigt van een geoefende schrijver. * **Terminologie:** * **pth:** Afkorting voor *plaatshebbende*, een officiële term voor een marktkoopman met een vaste standplaatsvergunning. * **Niet te stallen:** De term voor het niet opbouwen van de marktkraam. Standhouders waren doorgaans verplicht hun plaats in te nemen; voor structurele afwezigheid (zoals één dag per week) moest officieel toestemming worden gevraagd. * **Kern van de zaak:** Standhouder S. Winnik trekt een eerder verzoek in. Omdat zijn vrouw de kraam op de Lindengracht weer volledig gaat bemannen, is de gevraagde wekelijkse vrije dag niet meer nodig. * **Administratieve context:** Het document bevat een dossiernummer (28/33/1) en is gericht aan de Inspecteur, wat duidt op de strikte reglementering van de Amsterdamse markten in die tijd.

Handgeschreven ambtelijke notitie / memo.

Het document is een kort officieel bericht waarin een verzoek van een marktkoopman, S. Winnik, wordt behandeld. De kern van de zaak is een verzoek om tijdelijke ontheffing van de aanwezigheidsplicht op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. Winnik wil zijn standplaats gedurende de ziekte van zijn echtgenote beperken tot de zaterdag, in plaats van de volledige marktdagen die normaal gesproken vereist zijn voor het behoud van een vergunning. De schrijver van het briefje geeft een positief advies aan de Inspecteur van het Marktwezen met de tekst "Hiertegen is mij geen bezwaar."

Intern ambtelijk memo / rapportage van de marktautoriteit.

Dit document is een ambtelijke correspondentie betreffende het marktwezen in Amsterdam in 1939. De kern van de zaak is een verzuim van de marktkoopman S. Winnik. Hij werd op het matje geroepen omdat hij zijn toegewezen standplaatsen op de Lindengracht en de Westerstraat niet regelmatig bezette, wat een vereiste was voor het behoud van de vergunning. Winnik diende een verzoek in tot tijdelijke ontheffing: hij wilde zijn kraam op de Lindengracht slechts één dag per week bemannen omdat zijn vrouw in het ziekenhuis lag. De ambtenaar Th. de Wolff adviseert positief over dit verzoek, mits gesteund door een rapport van de marktopzichter. Er volgt nog een kritische vraag van een inspecteur over wat Winnik de rest van de week doet, maar uiteindelijk wordt de zaak op 19 april 1939 door de heer De Haan als afgedaan beschouwd en gearchiveerd.

Handgeschreven verzoekschrift.

De schrijver van de brief, S. Winnik, verzoekt de directie van het Marktwezen om uitstel voor zijn marktplaats op de Lindengracht voor een periode van twee tot drie weken. De reden hiervoor is van economische aard: hij heeft op dat moment "geen handel" (geen verkoop of geen voorraad). De brief is administratief verwerkt, getuige het stempel onderaan. De aantekening "vrijst." bovenin duidt waarschijnlijk op een 'vrijstelling' van de plicht om de marktplaats te bezetten of van het betalen van staangeld voor de gevraagde periode. De Valkenburgerstraat 178 II, waar de afzender woonde, bevond zich in de Amsterdamse Jodenbuurt.

Getypte brief (doorslag of kopie) op ambtelijk papier met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een zakelijke afwijzing van een verzoek dat door S. Winnik was ingediend. Hoewel de brief gedateerd is op 18 december 1940 en verwijst naar een brief van "22 December jl.", betreft dit hoogstwaarschijnlijk een typefout (bedoeld wordt vermoedelijk 22 november) of een verwijzing naar december van het voorgaande jaar (1939), aangezien 22 december 1940 nog niet had plaatsgevonden. De kern van de brief is een sommatie: de geadresseerde wordt gemaand zijn marktplaats op de Lindengracht in Amsterdam minimaal twee keer per week te bezetten. Indien hij dit niet doet, zal zijn vergunning worden ingetrokken op basis van de geldende marktreglementen. De handgeschreven kanttekeningen wijzen op een zorgvuldige administratieve afhandeling: de brief is daadwerkelijk verzonden op de dag van dagtekening en de mutatie is verwerkt in de administratieve kaart van de koopman.

Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door de heer Winnik was ingediend. De inhoud van zijn oorspronkelijke verzoek wordt niet expliciet vermeld, maar uit de rest van de tekst valt op te maken dat hij waarschijnlijk vroeg om een ontheffing of tijdelijke afwezigheid. De directeur wijst hem op zijn plicht om de standplaats op de Lindengracht-markt minstens twee keer per week te bezetten, op straffe van intrekking van de vergunning. * **Toon:** De toon is strikt bureaucratisch en directief. Er wordt verwezen naar het formele 'Reglement op de Markten'. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk taalgebruik uit de periode (bijv. "jl." voor jongstleden, "d.d." voor de dato). Opvallend is dat de verwijzing naar "22December jl." in een brief van 18 december 1940 waarschijnlijk doelt op december 1939, gezien de datum van de huidige brief.

Lijst van handtekeningen/namenlijst.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een duidelijk leesbaar, enigszins formeel cursief handschrift (spitsschrift). Verschillende personen lijken hun eigen naam te hebben getekend, gezien de variatie in handschrift en inkt. * **Inhoud:** Het betreft een namenlijst, mogelijk een presentielijst van een vergadering, een ledenlijst van een vereniging of een lijst van ondertekenaars voor een petitie. * **Opvallende zaken:** * Er zijn verschillende namen doorgehaald, wat kan wijzen op afzeggingen of royementen. * De toevoeging "pro Bak" onder de naam J. Salinger suggereert dat Salinger tekende namens (per procuratie) een persoon genaamd Bak. * De achternamen (zoals Werkendam, Alexander, Salinger, Polak, Davidson) zijn kenmerkend voor de Nederlands-Joodse gemeenschap uit die periode.

Administratieve registerlijst (kampadministratie).

* **Indeling:** De lijst is een alfabetisch register (sectie W t/m Z) van kampbewoners. De kolommen rechts ('Nom.' en 'Ano.') bevatten de belangrijkste administratieve classificaties. * **Codering:** * **A. (Austausch):** Personen op de uitwisselingslijst (vaak Palestina- of Bergen-Belsen-lijst). * **N.A. (Nicht Austauschbaar):** Personen zonder speciale beschermde status. * **N. (Neu/Nieuw):** Mogelijk nieuw gearriveerden of een nieuwe categorie in het register. * **Rode X-tekens:** Deze refereren vermoedelijk aan de transportnummers of dossiernummers van de betreffende personen. * **Bijzonderheid:** De vermelding van **Wang Yu Yun** (rij 4) duidt op de aanwezigheid van niet-Europese gevangenen, vaak Chinese zeelieden die in Nederlandse havens waren opgepakt. * **Administratieve sporen:** De blauwe cirkels met cijfers (8 en 11) zijn typische controle-markeringen van de kampadministratie (Joodse Raad of SS-beheer), waarschijnlijk verwijzend naar transport- of werkgroeplijsten.

Handgeschreven brief (inkt op gelinieerd papier).

In deze brief reageert de heer S. Winnik op een eerdere kennisgeving van een instantie (waarschijnlijk de marktpolitie of de gemeente Amsterdam). De schrijver is ziek en voegt een doktersverklaring toe om zijn afwezigheid te rechtvaardigen. Het doel van de brief is om officieel uitstel of vrijstelling te krijgen voor het bezetten van zijn marktplaats in de Westerstraat, totdat hij fysiek weer in staat is zijn werk te hervatten. De afsluiting "Uw dw dr." staat voor "Uw dienstwillige dienaar", een in die tijd gebruikelijke formele groet.

Administratieve dossierkaart / Bijblad.

Het document legt een handhavingsproces vast rondom marktkoopman Simon (S.) Winnik. Winnik bezat twee standplaatsen: nummer 17 op de Westerstraat-markt en nummer 314 in de Kattestraat (of Kattenburg). De tijdlijn verloopt als volgt: 1. **10 september 1940:** Winnik krijgt een waarschuwing wegens een schuld (waarschijnlijk onbetaald marktgeld) met een deadline voor betaling op 23 september. 2. **Eind september:** Er wordt geconstateerd dat hij niet op oproepen heeft gereageerd. De zaak wordt op 27 september doorgezonden. 3. **1 oktober 1940:** Er volgt een spoedadvies, ondertekend door ambtenaren (Wolff en Vrij). 4. **7 tot 15 oktober 1940:** Er vinden herhaalde pogingen tot contact plaats ("Oproepen"). 5. **23 oktober 1940:** Inspecteur De Haan noteert dat de kwestie is opgelost. Winnik bezet zijn standplaatsen weer "geregeld" en de zaak wordt als "afgedaan" beschouwd. 6. **25 oktober 1940:** Het dossier wordt administratief afgehandeld ("exp." oftewel expeditie).

Handgeschreven brief

De brief is geschreven door Samson Winnik, een ervaren marktkoopman die op dat moment al 45 jaar werkzaam is op de Amsterdamse markten. Hij verzoekt om een standplaats in de Gaaspstraat omdat hij naar eigen zeggen geen andere manier heeft om in zijn levensonderhoud te voorzien. De toon van de brief is formeel en beleefd, maar ook dwingend door de expliciete verwijzing naar zijn economische noodzaak ("geen kans zie op een andere wijze mijn brood te verdienen"). De brief is een reactie op een eerder toegezonden "invulbiljet", wat duidt op een officiële administratieve procedure van de gemeente.

Getypte verzendlijst op de achterzijde van een brief of circulaire.

* **Adressen:** De lijst bevat uitsluitend Amsterdamse adressen. Opvallend is de concentratie in de Transvaalbuurt (Danie Theronstraat, Pres. Brandstraat, Afrikanerplein, Hormeyrstraat [sic], Retiefstraat) en de oude Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Dijkstraat, Gelderschekade). * **Namen:** Veel van de vermelde achternamen (zoals Italiaander, Polak, Vischjager, Waterman, Winnik) zijn kenmerkend voor de Joodse bevolking van Amsterdam in die tijd. * **Typografie:** De tekst is geproduceerd op een schrijfmachine. "Hormeyrstraat" is waarschijnlijk een typefout voor de Hofmeyrstraat in Amsterdam-Oost. * **Fysieke staat:** De verticale tekst in het midden is de spiegelbeeldige doorschijn van de voorzijde. Woordflarden zoals "... op de markt ..." en de ondertekening "De Directie," zijn herkenbaar. Dit duidt erop dat deze lijst de distributielijst was voor de brief op de voorzijde.

Officieel formulier van de Dienst Marktwezen Amsterdam voor het opzeggen van een marktplaats.

Dit document is een formele verklaring van afstand van een vaste marktplaats. De heer (of mevrouw) S. Winnik geeft hiermee aan zijn/haar standplaats (nummer 92) op de markt aan de Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan op te geven. Opvallende administratieve kenmerken: * De opzegging is getekend op 7 februari 1941 en gaat drie dagen later in. * De stempel 'M. 1341' en de aantekening 'Afgevoerd' onderaan duiden op de administratieve verwerking door de gemeente Amsterdam. * Het formulier zelf is gedrukt in december 1940 (zie code 12-'40), wat wijst op een nieuwe voorraad formulieren aan het begin van de bezettingsperiode.

Handgeschreven kennisgeving op een administratieve kaart.

* **Inhoud:** Het kaartje dient als officiële afmelding voor de heer S. Winnik. De tekst vermeldt dat hij zijn "plaats" (waarschijnlijk een werkplek of een specifieke functie binnen een organisatie) niet meer kan innemen vanwege zijn vertrek naar een "werkkamp". * **Terminologie:** Het gebruik van de woorden "tot zijn spijt" en "standplaats" duidt op een formele, zakelijke context, mogelijk binnen de administratie van een werkgever of de Joodse Raad. * **Locatie:** "Gaasp str" verwijst naar de Gaaspstraat in Amsterdam (Rivierenbuurt), een buurt met een grote Joodse populatie tijdens de bezetting. * **Personalia:** Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat dit gaat om Salomon Winnik (Warschau, 16-12-1884 – Auschwitz, 21-01-1943). Hij woonde op Gaaspstraat 42-III.

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift) met handgeschreven kanttekening.

De brief is een zakelijke, maar dwingende mededeling van een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam) aan de echtgenote van een Joodse koopman. De kern van de brief is de afwijzing van een verzoek om vrijstelling van staangeld (marktgeld). De reden voor het verzoek was dat de echtgenoot niet op de markt kon staan vanwege zijn gedwongen tewerkstelling in een "rijkswerkkamp voor Joden". De autoriteiten stellen hier dat dit geen geldige reden is voor vrijstelling. Bovendien wordt gedreigd met de intrekking van de vergunning voor de marktplaats aan de Gaaspstraat. Mevrouw Winnik krijgt de optie om de plaats zelf in te nemen, maar moet dan direct laten weten wat zij gaat verkopen. De woorden "persoonlijk" en "ten spoedigste" zijn onderstreept om de nadruk en urgentie aan te geven.

Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.

De lijst bevat gegevens van handelaren die waarschijnlijk actief waren op de markt in de **Gaaspstraat** te Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd: * **Personalia:** Namen en geboortedata, veelal daterend uit het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw. * **Geografie:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse wijken De Pijp, de Rivierenbuurt en de Transvaalbuurt. * **Handelswaar:** De kolom "Artikel" specificeert de aard van de nering, variërend van levensmiddelen (vis, groente, fruit, zuurwaren) tot textiel (stoffen, kousen, manufacturen) en huishoudelijke artikelen. * **Mutaties:** De handgeschreven doorstrepingen onderaan de lijst duiden op een administratieve actualisatie waarbij personen van de lijst zijn verwijderd.

Handgeschreven brief met een opgeplakt krantenknipsel of officieel uittreksel.

De kern van de brief is een formele kennisgeving van een wijziging in de burgerlijke staat. Sara Barend, de weduwe van een heer De Wilde, meldt dat zij is hertrouwd met Isaak Winnik en dat haar achternaam hierdoor is gewijzigd. Het opgeplakte fragment over een wijziging in het "Ventverbod" (straatverkoopverbod) duidt erop dat de afzender of haar echtgenoot werkzaam was als straathandelaar of marktkoopman. De genoemde straten (Camperstraat, Iepenweg) liggen in Amsterdam-Oost, een gebied waar veel handel werd gedreven. De brief diende waarschijnlijk om de gegevens op een ventvergunning in overeenstemming te brengen met de nieuwe gezinssituatie.

Ambtelijke notitie / Rapportage

Dit handgeschreven briefje is een administratieve melding van J. Renz (vermoedelijk een marktmeester of toezichthouder) aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van het schrijven is een conflict over het gebruik van een marktplaats (nummer 88) op het Waterlooplein. Renz klaagt dat S. Winnik-Barend zich onterecht laat vervangen door een assistent genaamd A. Roodveldt. Hij merkt op dat Roodveldt feitelijk degene is die de plek dagelijks bezet, ongeacht de weersomstandigheden. Renz adviseert de Inspecteur om Roodveldt een vaste plaats toe te kennen, wat als direct gevolg zou hebben dat S. Winnik-Barend haar/zijn recht op een plek verliest. Het document getuigt van de strikte reglementering en de onderlinge spanningen op de markt over standplaatsrechten.

Document

- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).

Handgeschreven brief met administratieve stempels en kanttekeningen.

In deze brief verzoekt Sara Winnik-Barend om een officiële machtiging voor haar vader, Manus Barend, om haar zaken waar te nemen. De reden hiervoor is een medische aandoening, waarvoor zij een doktersverklaring ("attest") heeft bijgevoegd. Ze geeft aan dat haar echtgenoot deze taken niet op zich kan nemen vanwege zijn eigen werk. De brief is formeel en beleefd opgesteld, wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. De aanwezigheid van registratienummers en ambtelijke opmerkingen zoals "spoedadvies" wijst erop dat dit verzoek werd behandeld binnen een bureaucratisch proces.

Officiële brief/oproep (typschrift op doorslagpapier).

De brief is een dwingende oproep aan mevrouw S. Winnik-Barend om te verschijnen voor een gesprek met een inspecteur. De inzet van het gesprek is het behoud van haar marktplaats op het Waterlooplein in Amsterdam. De toon is bureaucratisch en dreigend: het niet verschijnen wordt direct gelijkgesteld aan het vrijwillig afstand doen van de marktvergunning, wat zou leiden tot onmiddellijke intrekking. De afkorting "a.s." (aanstaande) en de korte termijn (vier dagen na dagtekening) onderstrepen de urgentie. De codes "dV/SV" en "30/7/3 M." zijn administratieve kenmerken voor archivering en correspondentiebeheer.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een sommatie aan mevrouw Winnik-Barend om zich te melden bij de inspecteur. Het onderwerp is het behoud van haar marktplaats op het Waterlooplein. De toon is dwingend: indien zij niet verschijnt, wordt haar vergunning direct ingetrokken. * **Taalgebruik:** Formele, ambtelijke taal uit de jaren '40 (bijv. "Hiermede", "tusschen", "den Inspecteur"). De formulering "geen prijs stelt op" is een eufemisme voor de dreiging met onteigening. * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse administratieve kenmerken (wijknummer, referentienummer) die typerend zijn voor het strakke Amsterdamse gemeentebestuur onder de bezetter. De handgeschreven krabbel "Verzonden 6/3" bevestigt dat de brief direct is verstuurd.

Handgeschreven ambtelijke oproep/notitie op een kaart.

De tekst is een dwingende uitnodiging voor Mw. Winnik-Barena om te verschijnen voor een inspecteur. De toon is bureaucratisch en dreigend: het niet verschijnen wordt direct gekoppeld aan het verlies van haar marktplaats op het Waterlooplein. Opvallende taalkundige kenmerken zijn de verouderde spelling ("tusschen", "uitnoodiging") en de formele zinsbouw. Het woord "zal" in de dertiende regel is later boven de regel ingevoegd om de zin grammaticaal correct te maken. De afkorting "a.s." (aanstaande) bij de datum wijst erop dat het briefje kort voor 10 maart is geschreven.

Nederlandse antwoord-briefkaart (postwaardestuk).

* **Administratieve verwerking:** De kaart is intensief gebruikt in een ambtelijk proces. De paarse stempel "M. 1943" met dossiernummer "30/7/4" wijst op een registratie bij de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de afdeling Marktwezen). De diagonale krabbels links zijn verwijzingen naar eerdere of andere correspondentie in hetzelfde dossier. * **Grafische elementen:** De kaart bevat een propaganda-illustratie voor de "Grondstoffen Sparen"-campagne. Dit was een initiatief tijdens de bezettingsjaren om schaarse materialen zoals metaal, textiel en papier in te zamelen voor de (oorlogs)economie. * **Taalgebruik:** Het gebruik van "De Wel Ed Heer" (De WelEdelgestrenge Heer) is de standaard formele aanhef voor een functionaris in die tijd.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven kennisgeving op een administratieve kaart. * **Betreft:** Salomon Winnik, geboren 16 december 1884. * **Periode:** Vermoedelijk 1942 (gebaseerd op de historische context van de werkkampen). * **Kenmerken:** Het document bevat diverse administratieve aantekeningen, waaronder twee verticale blauwe stempels aan de linkerzijde en handgeschrev...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief * **Afzender:** Samson Winnik * **Ontvanger:** Het Marktwezen, Amsterdam * **Datum:** 30 oktober 1941 * **Locatie:** Amsterdam * **Kenmerken:** Dossiernummer No 103/3/1 M.1941 II (stempel linksboven)

# TRANSCRIPTIE *[Rechtsboven, handgeschreven in ander handschrift:]* dus uitbeh. S *[Hoofdtekst:]* Hiermede bericht ik u dat de heer S. Winnik standplaats gaasp str naar een werkkamp is vertrokken, zodoende tot zijn spijt zijn plaats niet meer in kan nemen geb. 16 Dec 1884 *[Rechtsonder:]* W3 *[Midden links, twee identieke verticale stempels:]* 3.50 [onleesbaar]

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Medische verklaring (bewijs van verpleging) met administratieve aantekening. * **Instelling:** Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), Amsterdam. * **Locatie instelling:** Nieuwe Keizersgracht 110, Amsterdam. * **Datum uitgifte:** 12 juli 1939. * **Betrokkene:** Jacob Winnik (geboren 14 maart 1885). * **Kenmerken:** Briefhoofd van het ziekenhui...

# TRANSCRIPTIE **NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS** **TE AMSTERDAM** TELEFOON 53810 - 50588 - 50589 **AMSTERDAM-C., 12 Juli 1939** **N. KEIZERSGRACHT 110** Verzoeke bij de beantwoording den datum en het nummer van dezen brief aan te halen. No. [Stempel in paarse inkt:] **No 86/27/M. 1939 14/7** [Handgeschreven in potlood/pen:] *inschrijven amb. R.* Ondergeteekende verklaart, dat **JACOB WI...