de Vries

Proces-verbaal (Politie te Amsterdam)

* **De kern van de overtreding:** De verbalisanten (Joghems en Boon) controleren op de naleving van het verbod op 'leuren' (venten/ongevraagd aanbieden van goederen) door groothandelaren. * **Het incident:** Grossier De Vries beweert via zijn knecht Denneman dat een lading aardappelen vooraf besteld is door winkelier Van Bruggen. De politie gaat op onderzoek uit en confronteert de winkelier, die ontkent iets besteld te hebben. * **De 'betrapping':** Terwijl de politie nog in de winkel is, arriveert De Vries en vindt de verkoop ter plekke plaats (inclusief prijsonderhandeling). Dit bewijst dat er geen sprake was van een voorafgaande bestelling, wat een overtreding is van de APV. * **Verweer van de verdachte:** De Vries voert aan dat hij het bezoeken van vaste klanten niet als 'leuren' beschouwt, maar geeft aan in de toekomst voorzichtiger te zullen zijn om niet opnieuw "gepakt" te worden.

Ambtelijk bijblad of interne notitie van een overheidsinstantie (Ministerie van Algemene Zaken).

Het document is een interne administratieve notitie betreffende een personeelsaangelegenheid. De kern van de boodschap is de toezegging dat een zekere **heer Hoogendijk** zijn arbeidsplaats behoudt, ondanks het feit dat hij is opgeroepen voor militaire dienst. De tijdlijn van de afhandeling is duidelijk zichtbaar: 1. **3 mei 1939:** Het dossier wordt doorgezonden. 2. **4 mei 1939:** De heer De Vries (dossiernummer 997) neemt er kennis van (getekend door 'dellar'). 3. **Onbekende datum (waarschijnlijk tussen 4 en 10 mei):** Een leidinggevende of personeelsfunctionaris noteert in potlood dat de baan van Hoogendijk gereserveerd blijft en dat de oproeping voor militaire dienst bekend is bij de organisatie. 4. **10 mei 1939:** Het document wordt definitief afgehandeld en voor archivering ("Opbergen") gemarkeerd door 'dellar'.

Officieel schrijven / strafbericht.

* **Inhoud:** Het document is een formele kennisgeving van een marktontzegging. De heer De Vries wordt voor de duur van vier dagen (van 24 t/m 27 juli 1939) de toegang tot de Centrale Markt ontzegd. * **Aanleiding:** Er zijn twee redenen voor deze sanctie: 1. Het illegaal storten van een kist afval op pier A van de markt. 2. Onbehoorlijk gedrag ("onbehoorlyk gedroeg") tegenover de controlerende ambtenaar die de overtreding vaststelde. * **Juridische grondslag:** De directeur beroept zich op artikel 35, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zakelijk en autoritair. Opvallend is de spelling met een 'y' in plaats van 'ij' (terwyl, namelyk, tyd), wat in die periode nog veelvuldig voorkwam in ambtelijke stukken, ondanks de invoering van de spelling-Marchant in 1934.

Formulier "Dagrapport" van het Marktwezen Amsterdam (Ventverordening model 15).

In dit dagrapport beklaagt controleur Lengelijn zich over het gebrek aan medewerking en handhaving door de Amsterdamse politie op de Ten Katemarkt. Terwijl de marktcontroleurs net drie bekeuringen hadden uitgedeeld en een politieagent hadden gevraagd toezicht te houden bij hun afwezigheid, troffen zij bij terugkomst een laconieke situatie aan. De agent stond gemoedelijk te praten met kooplieden, terwijl een eerder beboete venter (A. Bos) vlak naast hem ongestoord bloemen bleef verkopen. De toon van het rapport is gefrustreerd en bitter. Lengelijn haalt scherp uit naar de publieke perceptie: omdat de controleurs de regels streng handhaven, worden zij door het publiek "bloedhonden" genoemd, terwijl de politie die de regels laat vieren als "tactvol" wordt beschouwd. Hij dringt aan op een betere samenwerking om deze "wantoestanden" aan te pakken.

Administratieve kaart/bijblad van een gemeentelijk archief (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de referentie naar de Westerstraat).

Dit document is een administratieve notitie betreffende de intrekking van een marktvergunning. * **Aanleiding:** De marktkramer, de heer S. de Vries, had wegens gezondheidsproblemen uitstel gekregen voor het bezetten van zijn vaste staanplaats (nummer 250) op de Westerstraat-markt voor een periode van maximaal drie maanden (tot 11 juni 1940). * **Verloop:** Op 20 juli 1940 werd hij officieel gewaarschuwd dat hij weer geregeld op de markt moest verschijnen. De heer De Vries diende echter een nieuw verzoek in voor verlenging van het uitstel. * **Besluitvorming:** De behandelend ambtenaar (geïnitieerd als 'dH') adviseert op 30 juli 1940 om dit verzoek af te wijzen. De motivatie is dat de plek al drie maanden onbezet is. Er wordt verwezen naar Artikel 11, lid 6b van het marktreglement als juridische grondslag om de standplaats definitief in te trekken.

Officiële correspondentie (kennisgeving/oproep).

* **Afzender:** De Directeur van de Dienst Marktwezen te Amsterdam. Het kantoor was gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. * **Ontvanger:** De heer I. de Vries, woonachtig in de Pijp (Amsterdam-Zuid). * **Inhoud:** De heer De Vries wordt berispt omdat hij zijn 'voorkeurskaart' voor de Albert Cuypmarkt niet actief gebruikt. Hierdoor dreigt hij zijn plek op de sollicitantenlijst (de wachtlijst voor een vaste standplaats) te verliezen conform het marktreglement. * **Status:** Het betreft een vooraankondiging van een besluit ("Alvorens hiertoe te besluiten"), waarbij de betrokkene de kans krijgt zijn zaak te bepleiten bij de inspecteur.

Administratief bijblad/notitie (Model No. 14 van de afdeling Algemeene Zaken).

Dit document is een ambtelijk advies betreffende een marktvergunning. De ambtenaar De Haan adviseert aan de heer De Vries om een zekere heer Nadors toestemming te verlenen om zijn standplaats op het Amstelveld in Amsterdam gedurende drie maanden niet te gebruiken (vrijstelling van de bezettingsplicht). Het advies is gebaseerd op een rapport van de controleur marktoppervlakte (contr: marktopp.). De verschillende data en dossiernummers (24/23/3 en 24/23/6) duiden op een gestroomlijnd administratief proces waarbij het advies eind oktober wordt opgesteld, begin november wordt geformaliseerd en op 7 november 1940 wordt afgehandeld of gearchiveerd.

Doorslag van een getypte zakelijke brief.

* **Inhoud:** Het document is een formele bevestiging van ontvangst van een sollicitatie of aanvraag. De heer De Vries heeft op 4 mei 1942 een brief gestuurd met het verzoek om een "object" (zoals een kraam, opslagruimte of standplaats) te huren op de Centrale Markt. De directeur laat weten dat de aanvrager op de wachtlijst is geplaatst en dat de beoordeling later volgt. * **Vorm:** Het betreft een doorslag op dun papier, wat destijds standaard was voor het archief van de afzender. De initialen "VB/HB" verwijzen waarschijnlijk naar de opsteller en de typist(e). * **Toon:** Kort, zakelijk en ambtelijk.

Getypt verslag / Notulen van een vergadering (pagina 2).

* **Taalgebruik:** Het document is geschreven in de destijds gangbare formele spelling (bijv. 'gewenscht', 'meening', 'Duitsche', 'honderd'). * **Kernvraag:** De discussie draait om de infrastructurele planning van sluizen (Schellingwoude vs. Middenkanaal) en de noodzakelijke capaciteit daarvan. Men probeert toekomstige economische activiteit te voorspellen in een gebied dat nog niet volledig in gebruik is (de Zuidelijke polders). * **Interessant detail:** De heer De Vries merkt op dat statistieken uit 1940 onbetrouwbaar zijn vanwege de vordering van schepen door de Duitse bezetter. * **Logistiek perspectief:** Er is een diepgaand inzicht in hoe agro-industriële ontwikkelingen (zoals de bouw van eigen fabrieken of silo's in de polder) de verkeersstromen over water kunnen beïnvloeden en spreiden.

Getypte officiële brief (oproeping).

* **Doel van de brief:** Het document is een formele oproep aan de heer J. de Vries om langs te komen voor een gesprek. Dit is een reactie op een eerdere brief die De Vries op 28 mei 1941 had gestuurd. * **Locatie van afspraak:** De heer De Vries moet zich melden bij bedrijfschef J. Broerse in de "Centrale Hal, No.H.69". Dit verwijst naar een specifieke locatie, zeer waarschijnlijk de Centrale Markthallen in Amsterdam, gezien de nummering en de nabijheid van de woonplaats Landsmeer. * **Stijl en taal:** Het taalgebruik is uiterst formeel en zakelijk ("zich te willen vervoegen", "des voormiddags"), passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 4/6" is een verzendbevestiging voor het archief, wat aangeeft dat dit waarschijnlijk het doorslagje (kopie) is dat de afzender zelf bewaarde.

Bijlage bij een ambtelijke brief / Getuigenverklaring.

Het document is een schriftelijke verantwoording van controleur P. Smit naar aanleiding van een tuchtrapport (personeels-contrôlerapport) opgesteld door Chef-Marktopzichter C. Blom. De kern van het conflict is plichtsverzuim: Smit en zijn collega De Vries werden ervan beschuldigd tijdens hun bewakingsronde ("terreindienst") onrechtmatig in de verwarmde portiersloge te hebben gezeten in plaats van te patrouilleren. Smit voert een verzachtende omstandigheid aan: een incident waarbij hondenwacht Brassing door zijn eigen hond in zijn hand werd gebeten. Smit heeft de medische verzorging (het verbinden) op zich genomen. Hij geeft echter ruiterlijk toe dat hij daarna nog twintig minuten in de loge is blijven "napraten". Zijn verweer richt zich specifiek op de exacte tijdsduur en de reden van zijn aanwezigheid in de loge, waarbij hij ontkent dat hij er de volle drie kwartier onafgebroken heeft gezeten.

Getypte doorslag van een zakelijke brief.

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat Mevrouw De Vries op 24 november 1942 had ingediend. De reden voor de afwijzing is puur administratief/zakelijk: de geadresseerde wordt niet langer beschouwd als actief deelnemer aan het handelsverkeer ("niet meer in den handel"). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele zakelijke stijl, inclusief de verouderde naamvalsvorm "in den handel" en de afkorting "jl." (jongstleden). * **Vorm:** Het betreft waarschijnlijk een doorslag op dun (blauwachtig) carbonpapier, bestemd voor het eigen archief van de verzendende instantie. Dit verklaart de handgeschreven notitie over de verzenddatum.

Ambtsverslag en interne correspondentie betreffende een marktcontrole.

Dit document is een administratief dossier over een overtreding door een visboer genaamd Overloop op de Lindengracht-markt in Amsterdam eind 1942. Uit de tekst blijkt dat Overloop de regels omtrent de verplichte aanvoer en verkoop van toegewezen vis (in dit geval bliek) had overtreden of verkeerd had geïnterpreteerd (“meende dat hij zóó kon gaan met zijn visch, zooals hij wilde”). De rapportage is gelaagd: 1. **Het eerste verslag:** Een ambtenaar constateert de overtreding maar is mild vanwege Overloops status als hardwerkende kostwinner. Er wordt echter wel gewaarschuwd dat een disciplinaire straf nodig is om de autoriteit van de regels (artikel 8) te handhaven. 2. **Interne controle:** Een controleur van de Centrale Controledienst vraagt om verificatie of alle toegewezen vis wel daadwerkelijk is aangevoerd. 3. **Escalatie:** Overloop wordt opgeroepen bij de directeur. Hij verschijnt niet op de eerste afspraak (18 december). 4. **Afwikkeling:** Een nieuwe waarneming van 21 december bevestigt de ontvangst van 8,5 kg bliek. Er volgt een definitieve sommatie om op 22 december op het kantoor aan de Jan van Galenstraat te verschijnen. De verschillende handschriften en kleuren inkt/potlood tonen hoe het dossier door verschillende handen is gegaan binnen de bureaucratie van de marktcontrole. ---

Handgeschreven verslag of proces-verbaal van een disciplinair incident.

Het document verslaat een geschil over een tuchtmaatregel (14 dagen uitsluiting) opgelegd aan een zekere Bleijswijk. Het incident vond plaats tijdens een luchtalarm, waarbij Bleijswijk weigerde dekking te zoeken en weigerde zijn controlekaart af te geven aan Controleur De Vries. Er is sprake van twee tegenstrijdige lezingen: 1. **Bleijswijk** claimt dat hij fysiek werd aangevallen door de controleur ("bij de schouders gegrepen") zonder waarschuwing. 2. **De Vries** stelt dat hij Bleijswijk slechts met "zachte drang" maande tot actie, een verklaring die ondersteund lijkt door een getuige. Opvallend is de opmerking over de "last van handen" van Bleijswijk, een eufemisme voor agressief of gewelddadig gedrag, wat door de rapporteur wordt gebruikt om Bleijswijks versie van de gebeurtenissen in twijfel te trekken. De weigering om de kaart af te geven omdat deze "eigendom" zou zijn, toont een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid of onbegrip voor de administratieve macht van de controleurs.

Doorslag of archiefkopie van een officiële brief.

Het betreft een korte, zakelijke afwijzing van een verzoek. De brief is opgesteld in de typische ambtelijke stijl van die periode: kort, formeel en zonder opgaaf van redenen voor de afwijzing. De handgeschreven notitie "Verzonden 1/6" bevestigt dat de brief op de dag van datering is uitgegaan. Het kenmerk "HB." rechtsboven zou kunnen verwijzen naar een specifieke afdeling, zoals het 'Hoofdbureau' (vaak van de politie of een gemeentelijke instantie). Het referentienummer "46b/200/2 M." is een dossierkenmerk dat duidt op een systematische administratie.

Dienstverslag / Rapport van de marktpolitie/controle.

Het document betreft een proces-verbaal van een incident op de Centrale Markt tijdens de bezettingsjaren. * **Het incident:** Controleur De Vries rapporteert dat een zekere Van der Helm (aangeduid met 'p.k.', wat waarschijnlijk staat voor 'Pachterskaart-houder') probeerde zijn broertje de markt op te smokkelen door hem te verstoppen in zakken op zijn handkar. * **De procedure:** De toegangskaart is direct geconfisqueerd. In de kantlijn is de administratieve afhandeling zichtbaar: een ambtenaar stelt op 27 augustus (één dag later) een straf voor van één dag ontzegging van de toegang. * **Het besluit:** Een hogere autoriteit heeft dit voorstel overruled en de straf in blauwe inkt verzwaard naar "2 dagen ontzeg" (twee dagen uitsluiting).

Verslag van een vergadering (Concept-notulen)

Dit document is een verslag van een dienstvergadering van het 'Marktwezen' tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de vergadering is de corruptie en de gebrekkige handhaving bij de distributie van vis op de dagmarkten. **Belangrijkste punten uit het verslag:** * **Fraude en vriendjespolitiek:** Er wordt geconstateerd dat kostbare vis (zoals snoekbaars en Deense vis) wordt achtergehouden voor eigen gebruik of voor de politie en kennissen, in plaats van op de markt te verschijnen voor het publiek. * **Strengere controle:** Er worden maatregelen aangekondigd zoals het 'turven' (tellen/noteren) van de voorraad en het beperken van het aantal assistenten per koopman om illegale handel tegen te gaan. * **Gebrek aan mankracht:** De ambtenaren Dijkema en Uitvlugt klagen dat zij hun controlerende taak niet kunnen uitvoeren omdat er geen politiebijstand beschikbaar is op locaties als de Jan Evertsenstraat en het Mosplein. * **Sociale ongelijkheid:** De visventers ervaren een onrechtvaardigheid (grief) omdat zij aan strenge regels gebonden zijn, terwijl viswinkels schijnbaar vrijer mogen verkopen.

Concept-brief of intern memorandum betreffende tuchtrechtelijke maatregelen.

Het document is een ambtelijk concept waarin een sanctie wordt voorgesteld voor drie medewerkers (Smit, Pietersma en De Vries). Er is sprake van een geconstateerde overtreding tijdens de nachtdienst bij de "C.M.". Opvallend is het verschil in de afhandeling van de strafmaat op basis van de rechtspositie van de betrokkenen: 1. **Smit:** Heeft een vast dienstverband, waardoor de Burgemeester formeel de straf moet opleggen. 2. **Pietersma en De Vries:** Zijn in tijdelijke dienst, waardoor de schrijver van de brief (de adviseur) slechts machtiging nodig heeft om de schorsing zelf uit te voeren. De voorgestelde straf is mild: één dag schorsing zonder loon, omdat het een eerste overtreding betreft. De tekst bevat veel correcties, wat wijst op een kladversie die nog geredigeerd werd voor de definitieve verzending.

Getuigenverklaring / Rapport van bevindingen.

* **Inhoud:** Het document is een officieel verslag van een nachtelijke gebeurtenis. Contrôleur Smit legt verantwoording af over zijn tijdsbesteding tijdens zijn dienst. Hij verklaart waarom hij en zijn collega niet op hun post waren: ze moesten eerste hulp verlenen aan hondenwacht Broming, die door zijn eigen hond was gebeten. De tijdlijn is nauwkeurig gespecificeerd (dienst van 1-3 uur, incident rond 2 uur, nazit tot 2:35 uur). * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is ambtelijk en zakelijk ("hoorden wij", "verklaarde zakelijk als volgt", "teneinde"). Het gebruik van de spelling "contrôleur" met circumflex is typerend voor die periode. * **Vorm:** Het handschrift is een vlot, leesbaar kantoorshandschrift. Er zijn kleine correcties aangebracht, zoals het woord "twee" dat boven de regel is ingevoegd op regel 25, wat wijst op een nauwkeurige verslaglegging.

Ambtsedig verslag / Rapport van bevindingen (bijlage bij een brief).

Dit document is een verslag van een tuchtrechtelijk of disciplinair onderzoek binnen het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een plichtsverzuim: drie controleurs die nachtdienst hadden op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam), werden door hun superieur, chef-marktopzichter C. Blom, betrapt terwijl zij in de warme portiersloge zaten in plaats van op het terrein te patrouilleren. Opvallend is de minutieuze tijdsregistratie die Blom hanteert (de vertrektijd van de pont, de fietstijd vanaf de De Ruyterkade) om zijn bewijsvoering kracht bij te zetten. Hij heeft ruim een uur in de kou op het bordes van het gebouw 'Marcanti' staan wachten om te bewijzen dat de controleurs niet naar buiten kwamen. De verklaring bevat een duidelijke beschuldiging van leugenachtigheid ("strijdt met de waarheid") aan het adres van de controleurs die claimden wel een ronde te hebben gelopen.

Handgeschreven ambtelijke notitie op bruin papier.

Dit document is een administratieve aantekening over de handelsrechten of toewijzingen van een visverkoper genaamd H. de Vries. Uit de tekst blijkt dat een eerdere toewijzing (mogelijk voor garnalen) is ingetrokken. De heer De Vries probeert deze beslissing aan te vechten door te stellen dat hij in 1940 reeds zeevis verkocht, wat hem waarschijnlijk recht zou geven op een historische toewijzing of vergunning. De ambtenaar die het dossier heeft beoordeeld, is echter onverbiddelijk en heeft met een schuin handschrift "afwijzen" genoteerd, gedateerd op 10 maart 1943. De verschillende getallen en codes onderaan wijzen op een systematische archivering of dossierregistratie.

Formulier voor ziektemelding (COPIE).

* **Persoonsgegevens:** Het document betreft H.F. de Vries, een man geboren op 26 november 1901. Ten tijde van de melding woonde hij op het adres Amstel 308 II in Amsterdam. * **Dienstverband:** De heer De Vries was werkzaam als contrôleur-marktopzichter (personeelsnummer 111) bij de gemeentelijke dienst Marktwezen. Hij had de status van ambtenaar in de categorie IB₂ en viel onder loongroep III. Hij was werkzaam in 'vasten en vollen dienst'. * **Ziektegeval:** Dit was de eerste ziektemelding voor deze persoon in het jaar 1944. De ziekte ving aan op 17 januari 1944. De melding is gericht aan de controlerend gemeentearts, Dr. J.P. Hofstee, die verantwoordelijk was voor de medische verificatie van het verzuim. * **Administratieve details:** Het betreft een doorslag of kopie (COPIE) van de originele melding. De handgeschreven code "PA/5/14 '44" is waarschijnlijk een intern archiefkenmerk.

Handgeschreven rapport/proces-verbaal van een marktcontroleur.

Het document is een zakelijk rapport over een overtreding van de marktreglementen op de Centrale Markt (zeer waarschijnlijk die van Amsterdam). Controleur De Vries rapporteert de vondst van een 18-jarige verstekeling in de paardenwagen van koper J. van Gurne. De kern van het rapport is de verdenking van medeplichtigheid: hoewel de koper ontkent, gelooft de controleur hem niet ("mijn indruk is dat hij er wel van af wist"). Als direct gevolg is de toegangskaart van de koper geconfisqueerd en als bewijsstuk bij het rapport gevoegd. De afhandeling van het incident is zichtbaar in de kantlijn: er wordt voorgesteld om de koper voor de duur van één dag de toegang tot de markt te ontzeggen ("1 dag uit te sluiten").

# TRANSCRIPTIE H. de Vries, geb. 29.3.15 adres: Liniestraat 45 bis in tijd. dienst sinds 10.8.'42 _________ geen straf.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: M. Miller] [Gestempeld: 3 in een cirkel] VP/DV 72/34/2 M. 8 Mei 1940. den Heer L. de Vries, Willemsstraat 67 I, Amsterdam-C. Wijk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 dezer bericht ik U, dat U desgewenscht nog wel eenigen tijd met vernieuwing van Uw ventvergunning kunt wachten, indien U van de vergunning voor- loopig geen gebruik wenscht te maken. De Directe...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstbrief (doorslag/kopie) van een gemeentelijke of overheidsinstantie. * **Datum:** 8 mei 1940. * **Referentienummer:** VP/DV; 72/34/2 M. * **Geadresseerde:** Den Heer L. de Vries, Willemsstraat 67 I, Amsterdam-C (Wijk 9). * **Onderwerp:** Uitstel van vernieuwing ventvergunning. * **Kenmerken:** Getypte brief op officieel papier met diverse hand...

# TRANSCRIPTIE [Koptekst midden boven:] **Grossiers.** [Rechtsboven in potlood:] *M. de Vries?*

**COPIE** **Aanvang ziekte:** 10-7-1944 **Naam en voorletters:** De Vries C.G. **Functie en No.:** klerk No. 85 **Adres:** Warmondstraat 134 II