J.F. Jansen

Document

* **Inhoud**: De lijst bevat twaalf namen van transportbedrijven of individuele expediteurs. De adressen bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam (o.a. Jordaan, Oost, West en de voormalige gemeente Sloten), met uitschieters naar Haarlem en Leidschendam. * **Handschrift**: Een duidelijk en verzorgd Nederlands cursief handschrift uit de mid-20e eeuw. * **Terminologie**: De toevoeging "G. IJpolder" (Grote IJpolder) bij de Spaarndammerdijk en Hornweg duidt op het gebied van de voormalige gemeente Sloten, die in 1921 door Amsterdam werd geannexeerd. * **Administratieve focus**: De opmerking onderaan over het bezit van meerdere vrachtauto's wijst erop dat het doel van de lijst het in kaart brengen van de totale transportcapaciteit was.

Factuur / Kwitantie (Nota)

Deze nota is opgesteld door het transportbedrijf van J.F. Jansen, gevestigd aan de Marnixstraat in Amsterdam. De factuur specificeert twee posten: 1. Vrachtkosten uitgevoerd voor of afkomstig van het 'Marktwezen' (de gemeentelijke dienst verantwoordelijk voor de markten). 2. Het transport van één wagen met wortelen. Het totaalbedrag bedraagt 17,50 gulden. De vermelding "nog tegoed" geeft aan dat dit bedrag op het moment van schrijven nog voldaan moest worden. De naam "P. Karstboom" verwijst vermoedelijk naar de opdrachtgever of de persoon die de goederen in ontvangst heeft genomen. Het document is ondertekend met een grote, zwierige handtekening van de eigenaar, J.F. Jansen.

Getypte brief (doorslag of stencilkopie).

Dit document is een formele afwijzingsbrief gericht aan de heer J.F. Jansen uit Amsterdam. De brief is opgesteld in een korte, zakelijke en ambtelijke stijl die kenmerkend is voor overheidscommunicatie uit die tijd. De kern van de boodschap is dat een verzoek van de geadresseerde (gedaan op 2 december 1941) is behandeld door een commissie van de "Visscherij-centrale" en is afgewezen. Er wordt geen specifieke reden voor de afwijzing gegeven, enkel de mededeling dat er "geen aanleiding bestaat" om aan het verzoek te voldoen.

Doorslag van een officiële kennisgeving/sanctiebrief.

* **Inhoud:** Het document is een strafmaatregel tegen zes vishandelaren. Zij worden per direct ("tot nader order") uitgesloten van de visverdeling bij de Amsterdamse visafslag. De reden is een overtreding van de reglementen van de Nederlandsche Visscherycentrale op de voorgaande dag (21 oktober 1941). * **Juridische basis:** De directeur beroept zich op artikel 7 van een specifiek reglement voor visverdeling. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich allemaal in Amsterdam, specifiek in de wijken De Pijp (1e Jan van der Heijdenstraat) en Amsterdam-Oost (Dapperbuurt en Transvaalbuurt). * **Observatie:** De familienamen Wynschenk, Vischjager en Vrachtdoender zijn typisch Joods-Amsterdamse namen. De Transvaalbuurt was in 1941 een wijk met een zeer grote Joodse populatie.

Officiële oproepbrief / Dienstbrief.

Het betreft een formele oproep aan een burger, de heer J.F. Jansen, om op maandag 20 juli 1942 te verschijnen op het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam. De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen"). Uit de handgeschreven aantekeningen valt een procesverloop af te leiden: 1. De brief is verzonden op 16 juli. 2. De afspraak stond voor maandag 20 juli. 3. De aantekening in rood ("komt morgen Dinsdag") en de paraaf met datum 20/7 wijzen erop dat de persoon op de dag van de afspraak (of kort daarvoor) contact heeft gehad en dat de afspraak is verzet naar de volgende dag, dinsdag 21 juli 1942.

Officieel extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft een officieel besluit om drie expediteurs (de gebroeders Karseboom en J.F. Jansen) en één koper (G. Peters) na een eerdere ontzegging opnieuw toe te laten tot de Centrale Markt in Amsterdam. * **Organisatie:** Het besluit wordt genomen door de Burgemeester op voordracht van de Wethouder van Levensmiddelen. In 1942 was de Amsterdamse markttoegang streng gereguleerd en gecontroleerd. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar een eerder besluit uit mei 1942, wat suggereert dat deze personen destijds geschorst of geweerd waren van de markt, mogelijk vanwege overtredingen van de distributieregels of politieke redenen. Een verzoekschrift van een advocaat (Mr.Dr. Schreuder) heeft geleid tot deze herziening.

Officieel rapport (getypt met handgeschreven correcties en handtekening).

* **Kern van de zaak:** Dit rapport betreft de illegale handel in aardappelbonnen en prijsopdrijving tijdens de Duitse bezetting. Een partij van 25 hectoliter (H.L.) zandaardappelen werd verhandeld via een keten van tussenpersonen. * **Betrokkenen:** 1. **A.H.J. van Mourik:** De oorspronkelijke eigenaar van de bon, die deze verkocht omdat de kwaliteit van de aardappelen slecht zou zijn. 2. **J.F. Jansen:** Kocht de bon van Van Mourik en verkocht deze door aan Karseboom. 3. **Jan Karseboom:** Expediteur die de bon kocht voor f 14,50 per H.L. en doorverkocht aan Groot. 4. **P. Groot:** De uiteindelijke koper/winkelier die de bon kocht om zijn geslonken voorraad aan te vullen voor zijn klanten. 5. **H.J. ter Beek:** De expediteur die de aardappelen bezorgde en de betaling inde, maar die volgens het rapport "te goeder trouw" handelde. * **Financiële gegevens:** De officiële prijs voor een H.L. Drentsche zandaardappelen was **f 3,75**. De zwarte marktprijs in dit rapport liep op tot **f 15,00** per H.L., wat een overschrijding is van 400%. * **Sancties:** De toegangskaarten voor de Centrale Markt van de hoofdverdachten zijn ingenomen en er is proces-verbaal opgemaakt voor "handel in distributiebescheiden" en "prijsoverschrijding".

Handgeschreven memorandum of bewijsstuk in een (juridisch) dossier.

Het document is een overzicht van transacties en arbeidsrelaties, vermoedelijk opgesteld als bewijsvoering voor een rechtszaak of een zuiveringscommissie na de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn: 1. **Handelsketens:** Er wordt een keten van aan- en verkopen beschreven van aardappelen en veevoer tussen verschillende partijen (Karsseboom, Jansen, Van Mourik, Groot). 2. **Clementie:** Het woord "clementie" komt tweemaal voor. Dit suggereert dat bepaalde leveringen (aan Groot en Timmermans) werden gedaan uit coulance of om hulp te bieden, wat vaak als ontlastend bewijs werd opgevoerd in zaken betreffende economische collaboratie of zwarte handel. 3. **Producten:** Er is sprake van "15 mud aardappelen" (tegen een prijs van 150 gulden) en "26 hl" (hectoliter) veevoer. De term "gedenatureerd" bij de partij van Peters wijst op veevoer dat ongeschikt is gemaakt voor menselijke consumptie. 4. **Personeel:** De aantekening onderaan vermeldt dat Jan Karsseboom vier maanden als personeel werkzaam was, met een verwijzing naar een externe verklaring van ene Velthuis.

Brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift).

Het document is een zakelijke mededeling van de gemeente Amsterdam aan een particulier, de heer J.F. Jansen. Jansen heeft blijkbaar verzocht om (opnieuw) toegang te krijgen tot de Centrale Markt. De Centrale Markt in Amsterdam was in die tijd de spil van de voedseldistributie. De brief geeft aan dat hij dit verzoek pas per 1 oktober 1942 opnieuw mag indienen, wat in de praktijk een tijdelijke afwijzing of uitstel betekent. Interessant zijn de handgeschreven notities onderaan. Er wordt verwezen naar een "zaak Kanneboom". De naam Kanneboom is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam. Gezien de datum (juli 1942, het begin van de grootschalige deportaties) en de context van markttoegang, is het zeer waarschijnlijk dat deze correspondentie verband houdt met de uitsluiting van Joden uit het economische leven of het overnemen van hun zaken door niet-Joden.

Getypte officiële kennisgeving (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** Het document is een strafoplegging aan een handelaar (J.F. Jansen) wegens het overtreden van de prijsvoorschriften op de Centrale Markt in Amsterdam. De handelaar heeft goederen verkocht boven de vastgestelde maximumprijzen. * **Sanctie:** Een directe ontzegging van de toegang tot de markt voor een periode van veertien dagen (15 t/m 28 mei 1942). Er wordt expliciet vermeld dat de zaak is voorgelegd aan de burgemeester voor een eventuele langdurige uitsluiting. * **Taalgebruik:** Formele, ambtelijke stijl in de spelling van vóór de hervorming van 1947 (bijv. "den Heer", "langeren", "beoordeeling"). Opvallend is de handgeschreven correctie van het typefoutje "overding" naar "overtreding". * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt.

Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").

Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.

Ambtsbrief / Oproep voor het arbeidsbureau.

Dit document is een officiële oproep van de directeur van (vermoedelijk) het Gewestelijk Arbeidsbureau in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de sommatie aan drie mannen om zich te melden op het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14. De tekst is kort en dwingend. De ontvangers worden expliciet gevraagd bewijsstukken mee te nemen die aantonen dat zij zijn vrijgesteld of medisch afgekeurd voor werk in het buitenland. Dit duidt direct op de *Arbeitseinsatz*: de gedwongen tewerkstelling van Nederlandse mannen in de Duitse oorlogsindustrie. Opvallend is de administratieve precisie: de brief bevat diverse referentienummers en een handgeschreven verzenddatum. De adressen van de geadresseerden (Pieter Nieuwlandstraat en Reinwardtstraat) liggen in de Dapperbuurt in Amsterdam-Oost.

Handgeschreven notitie op een klein vel papier.

De notitie is een instructie of geheugensteun voor het oproepen van drie specifieke individuen. De hoofdboodschap is dat zij bewijs ("gegevens") moeten overleggen over hun status met betrekking tot de arbeidsplicht. * **Insp.**: Deze afkorting staat waarschijnlijk voor "Inspecteur" of "Inspectie", mogelijk van het Gewestelijk Arbeidsbureau (GAB). * **Tewerkstell.**: Een gangbare afkorting voor "tewerkstelling". * **Status**: De termen "afgekeurd" (medisch ongeschikt bevonden) en "vrijgesteld" (ontheffing gekregen op basis van beroep of andere redenen) duiden op een administratieve controle van hun dossier. * **Onderaan**: De notatie "20. 2" duidt op de datum 20 februari. De letter "S" kan een paraaf of een specifieke dossiercodering zijn.

Getypte brief (doorslag of concept) met handgeschreven aantekeningen.

* **Toon en Inhoud:** De brief is uiterst kort en zakelijk. Het is een formele afwijzing van een verzoek dat op 17 juni 1943 was ingediend. De reden voor de afwijzing wordt niet gespecificeerd in dit schrijven. * **Nadruk:** Het woord "niet" in de zin "niet kan worden voldaan" is onderstreept met een typemachine-streep, wat de definitieve aard van de afwijzing benadrukt. * **Administratie:** De handgeschreven notitie "Verzonden 20/7" dient als administratieve bevestiging dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. De aanduiding "wnd." bij de ondertekening geeft aan dat de brief is opgesteld namens een waarnemend directeur.

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Administratieve lijst / Register van visverkopers.

* **Doel van de lijst:** Het document dient om de distributiekanalen van zoetwatervis in kaart te brengen. Het lijkt te gaan om een controlelijst van de overheid of een marktwezen-instantie om te bepalen waar individuele handelaren hun waar verkopen (winkel, marktplaats of ambulante handel/venten). * **Geografische focus:** De lijst concentreert zich op Amsterdam (Javastraat, Lindengracht, Dapperbuurt, Albert Cuypstraat) en de omliggende regio (Weesp, Bussum, Marken, Diemen). * **Terminologie:** * *Oproepen:* Het luidkeels aanprijzen van waren op straat of markt. * *Venter:* Iemand die met zijn waar langs de deuren gaat. * *Slijten:* Verkopen. * **Opvallend:** De toevoeging in blauwe inkt over de groep bij de Lindengracht (Kok, Ter Voort, Overloop) suggereert dat er twijfel was of deze handelaren nog wel actief waren op de markt.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Document

- **Doel van het document:** Het betreft een administratieve registratie van de vishandel tijdens de overgang van vrede (1939) naar oorlogstijd (1940). De nauwkeurige vastlegging suggereert een toezichthoudende rol van de overheid op de voedselvoorziening. - **Handgeschreven tekens:** De vinkjes, kruisjes en streepjes duiden op een proces van verificatie of selectie. Handelaren met een '+' lijken vaker geconcentreerd in Volendam, terwijl Amsterdammers vaker met een '/' of 'vinkje' zijn gemerkt. - **Oorlogsinvloed:** Bij L. Meents staat "geen boekhouding - militair", wat erop wijst dat de eigenaar was opgeroepen voor het leger. Bij andere handelaren zie je de omzet in 1940 sterk dalen (bijv. Th. Otto) of juist stijgen (bijv. P. Hogenbirk), wat duidt op verschuivingen in de markt door de bezetting. - **Joodse namen:** Namen als Hammelburg, de Hond, Korper, Meents en Piller-Moffie, evenals adressen in de Jodenbuurt (Jodenhouttuinen, Uilenburgerstraat), wijzen erop dat dit overzicht ook Joodse handelaren bevat die kort na deze periode te maken kregen met anti-Joodse maatregelen en onteigening.

Document

Het document is een administratieve notitie betreffende de controle op Nederlandse arbeiders tijdens de Tweede Wereldoorlog. De hoofdtekst stelt vast dat een zekere J.F. Jansen zich heeft gemeld. Hij beweert met ziekenverlof uit Duitsland te zijn teruggekeerd (waarschijnlijk in het kader van de *Arbeitseinsatz*). Er wordt genoteerd dat hij al sinds augustus terug is en over de juiste papieren ("Ausweis") beschikt. Een functionaris genaamd 'deHaen' keurt de situatie goed. Onder de hoofdtekst zijn later toevoegingen gedaan: 1. Een verificatievraag of de informatie gecontroleerd is, die op 8 december 1943 bevestigend wordt beantwoord. 2. Een vraag onder de streep over een tweede persoon, J.M. Zwaan, die blijkbaar (nog) niet is verschenen.

Handgeschreven administratieve notitie op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Het betreft een besluitvormingslijst of adviesnota over de toekenning van handelsquota (toewijzingen) aan diverse personen. * **Individuele gevallen:** * **W. Dal:** Verzoekt om een verhoging. Er worden hoeveelheden genoemd (40 aal, 120 zw. – waarbij 'zw.' mogelijk staat voor 'zware' of een specifieke vissoort/sortering). Er staat een vraagteken bij, gevolgd door "blijft", wat impliceert dat de toewijzing niet wordt verhoogd. * **H. Wouters:** Wordt geïdentificeerd als "bak + venter" (waarschijnlijk bakker en straatverkoper). Zijn verzoek om een grotere toewijzing is expliciet "afgewezen". * **J.F. Jansen:** Voor hem wordt geadviseerd de toewijzing op "20 kg" te "handhaven". De afkorting "Ibm." is onzeker, maar kan duiden op een specifieke locatie of status. * **Zijlstra:** Voor hem geldt hetzelfde ("idem") als voor Jansen. Er is een biografische kanttekening toegevoegd: "altijd knecht geweest". Dit diende waarschijnlijk als onderbouwing voor zijn status als (nieuwe) zelfstandige. * **Schriftelementen:** De schrijver gebruikt een horizontale streep boven de 'oo' in "grootere" en "toewijzing", een destijds gebruikelijke methode om aan te geven dat een klinker lang is.

Administratieve notitie / handgeschreven verklaring omtrent visleverantie.

Het document is een verslag van een onregelmatigheid bij de distributie van schol (vis). Er wordt melding gemaakt van een levering van 200 stuks, terwijl er 210 stuks zijn toegewezen, beide tegen een eenheidsprijs van 2.09 (vermoedelijk guldens). Onderaan schrijft H. Busser een korte verklaring waarin hij de schuld op zich neemt voor een gemaakte fout. De reden voor de verwarring was de hectiek op het moment van distributie: er kwamen meerdere kooplieden tegelijkertijd aan en er stond een menigte mensen al geruime tijd te wachten. De tekst breekt halverwege een zin af, wat suggereert dat de verklaring op de achterzijde of een volgend blad doorloopt. De handtekening 'Ameter' (mogelijk A. Meter) met de datum 31/5 '44 fungeert waarschijnlijk als een visum of bevestiging van ontvangst van deze uitleg.

# TRANSCRIPTIE 19 Dec. 1941 plaats J. Jansen Dapperplein [omkaderd: visch va buiten gekocht] 2 beurten overslaan

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 17 augustus 1942. * **Afzender:** J.W. Jansen (geboren 15 december 1910). * **Adres afzender:** P. Jan van der Heydenstraat 107 II, Amsterdam-Zuid. * **Ontvanger:** Dienst voor het Marktwezen of een distributiecommissie (gezien de aantekening "Verdeel com."). * **Referentienummer:** Nº 46A/529/1 M....

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan] J. L. Jansen. Nº 20/124/1 **M. 1939** [stempel] [Adres] Slaperdijkstraat 9 huis [Tekst midden] vischventer. Vischkaart № [doorgehaald] vaste standplaats Lindengracht. Gaat een marktplaats innemen met binnenlandsch fruit. (Lindengracht). doorgeven aan W. de Heer J v P. [Linksonder, schuin geschreven] Gezien 17-10-39 d’Arnaud [Rechts...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, bovenaan:] *Verzonden 7/10* [Rechtsboven:] SV 46b/258/2 M. 7 October 1943. den Heer waarnemend Politie-President, Marnixstraat 260-264, Amsterdam-Centrum. wijk 7 ======================= Krachtens een door den Burgemeester en de Neder- landsche Visscherij Centrale getroffen regeling wordt te dezer stede op de Vischmarkt aan de daarvoor in aan- merking komende ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie of conceptbrief op grijs karton/papier. * **Taal:** Nederlands. * **Datering:** Na 13 september (waarschijnlijk 1941 of 1942, gebaseerd op de historische context). * **Betrokkene:** F. E. W. Jansen (geboren 12-09-1912), wonende Lijnbaansgracht 32 B, Amsterdam. * **Geadresseerde:** De waarnemend Politie-President (Amst...