Archief 745
Inventaris 745-414
Pagina 359
Dossier 25
Jaar 1943
Stadsarchief

Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.

Origineel

Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties. 52/5/3 M. Mutaties op de Dagmarkten

U P G E V O E R D

Naam Geb.datum Adres Markt Datum Artikel
P. Triest 7-5-91 Keizerstr. 32 I Nieuwmarkt 25-1-43 visch
H. Blits-Vischjager 17-8-97 Uithoornstr. 38 hs Waterloopl. 29-3-43 manufacturen
K.v.d. Bosch 21-1-79 Uiterwaardenstr. 242 hs Dapperstr. 15-3-43 schoenenrep.
W. Buys-Trompetter 27-4-08 Commelinstr. 78 I idem 8-3-43 haring-gest. en ger. visch
J. Dootjes-Wassenaar 2-12-83 Commelinstr. 118 idem 22-3-43 ger. visch, haring en zuur
~~Nic. van Duinst~~ 18-7-92 R. Hogerbeetstr. 22hs Lindengr. 27-4-43 verdeelvisch
M. Feddema 9-6-08 Niasstraat 55 I Dapperstr. 15-3-43 snijbloemen
G. Goethals 13-11-10 J.M. Kemperstr. 10 III Lindengr. 10-5-43 verdeelvisch
A.J. Hengeveld 23-2-72 Elandsgr. 116 idem 27-4-43 verdeelvisch
G.L. Keyzer 30-10-00 Kl. Kattenburgerstr. 150 II Dap.str. 1-3-43 visch
C.G. Klok-van de Waals 2-5-07 H. Kadijk 167 I Dapperstr. 15-3-43 koek
J.J. Looyen 6-5-88 Huidenkoperstr. 8 III idem 25-1-43 versche visch
C. Rustenburg 24-10-13 Tuinstraat 144 I Lindengr. 27-4-43 verdeelvisch
D. van Schaik 10-12-86 J.M. Kemperstr. 79 I idem 3-5-43 verdeelvisch
J.M. Schenkenberg 8-10-03 Conradstr. 18b I Dapperstr. 19-2-43 verdeelvisch
P.J. de Vos 21-11-19 Dapperstr. 36 III Dapperstr. 3-5-43 verdeelvisch
A. Wagenaar 27-2-19 Kinkerstr. 234 III Lindengr. 19-4-43 Aard. groente en fruit
S. Jas 21-7-01 Retiefstr. 97 hs Gaaspstr. 22-3-43 groenten
J. Cassutts 27-8-06 Tilanusstr. 39 I Gaaspstr. 17-5-43 levensmidd.

A F G E V O E R D

Naam Geb.datum Adres Markt Datum Artikel
M. Acohen 15-12-74 Saffierstr. 87 hs Gaaspstr. 22-3-43 manufacturen
A. Agsteribbe 9-10-01 Vrolikstr. 347 I idem 5-4-43 lingerie
C.v. Beemdelust 28-10-90 1e Oosterparkstr. 40 I Dapperstr. 15-3-43 mosselen
W.F. Bestevaer 29-4-93 Noordermkt 11 hs Lindengr. 3-5-43 mosselen
H. Blits-Vischjager 17-8-97 Uithoornstr. 38 hs Gaaspstr. 29-3-43 manufacturen
H.J.H. Borgman 12-8-09 Reinwardstr. 116 hs Dap.str. 1-2-43 kruideniersw.
J.F. de Bock 6-3-03 Ternatestr. 42 I Nieuwmarkt 12-4-43 2e h. meubelen
K.C. Boerhoop 21-2-05 Bloemgracht 51 I Lindengr. 4-4-43 verdeelvisch
P.H. Bouwmeester 4-2-04 de Wittenstr. 53 hs Nieuwmarkt 3-5-43 consumptie-artikelen
Ch.H. den Broeder 31-1-12 Wijttenbachstr. 43 Dapperstr. 8-2-43 bloemen
H. Broeder 16-5-92 Hugo de Grootkade 70 I Dapperstr. 19-4-43 aardap. groent fruit
~~J. Brouwer~~ 20-3-74 Nw. Heerengr. 127 Waterloopl. 29-3-43 gordijnen
G. Dames 8-4-09 Hofmeyerstr. 25 III Dapperstr. 22-3-43 koek
H.E. Donker.v. Beeren 5-6-79 Noordermkt 22 III Lindengr. 24-5-43 visch
L. Drukker 24-4-11 Nw. Kerkstr. 31 II Gaaspstr. 3-5-43 levensmidd.
E. Elzas 22-2-76 Reitzstr. 34 hs Joubertstr. 12-4-43 visch
H.L.A. Freyer 31-3-83 P. Jacobszstr. 20 II Nieuwmarkt 27-4-43 mosselen
F.H. Freriks 16-8-05 Singel 14 IV Lindengr. 21-3-43 mosselen
J.A. Geisterfer 16-6-18 Tuinstr. 210 III Lindengr. 8-3-43 mosselen
P. Gelein 25-11-97 Kl. Kattenburgerstr. 124 hs Dapperstr. 1-2-43 manufacturen
J.P. Groeneveld 21-6-08 Spaarndammerstr. 125 IV Nieuwmarkt 12-4-43 koek

--- * Administratieve structuur: De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning.
* Terminologie: Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren.
* Geografie: De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers.
* Opmerkelijke namen: Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein).

--- Dit document stamt uit het voorjaar van 1943, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De administratie van de markten was in deze periode streng gereguleerd door de bezetter.

  1. Jodenvervolging: In 1941 waren Joodse marktkooplieden al verbannen van de reguliere markten en gedwongen naar specifieke "Joodse markten" (zoals die in de Gaaspstraat). De mutaties in deze lijst weerspiegelen de voortdurende ontregeling van hun levensonderhoud. Veel van de namen op de lijst "Afgevoerd" kunnen in direct verband worden gebracht met de deportaties die in 1943 hun hoogtepunt bereikten.
  2. Schaarste en distributie: De vermeldingen van specifieke artikelen zoals "verdeelvisch", "schoenenrep." en "levensmidd." tonen de overgang naar een schaarste-economie waarbij de handel volledig gecontroleerd werd door de overheid.
  3. Bureaucratie: Het document is een voorbeeld van de precisie waarmee de gemeente Amsterdam (onder toezicht van de bezetter) de bevolking en hun economische activiteiten registreerde, wat onbedoeld een papieren spoor naliet van de slachtoffers van de Holocaust. A. Agsteribbe A. Wagenaar A.J. Hengeveld C. Rustenburg C.G. Klok D. van Schaik E. Elzas F.H. Freriks G. Dames G. Goethals G.L. Keyzer H. Blits H. Broeder H. Kadijk H. den Broeder H.E. Donker H.J.H. Borgman H.L.A. Freyer J. Brouwer J. Cassutts J. Dootjes J.A. Geisterfer J.F. de Bock J.J. Looyen J.M. Kemperstr J.M. Schenkenberg J.P. Groeneveld K.C. Boerhoop L. Drukker M. Acohen M. Feddema M. Mutaties P. Gelein P. Jacobszstr P. Triest P.H. Bouwmeester P.J. de Vos R. Hogerbeetstr S. Jas W. Buys W.F. Bestevaer Gemeente Amsterdam

Samenvatting

  • Administratieve structuur: De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning.
  • Terminologie: Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren.
  • Geografie: De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers.
  • Opmerkelijke namen: Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein).

Historische Context

Dit document stamt uit het voorjaar van 1943, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De administratie van de markten was in deze periode streng gereguleerd door de bezetter.

  1. Jodenvervolging: In 1941 waren Joodse marktkooplieden al verbannen van de reguliere markten en gedwongen naar specifieke "Joodse markten" (zoals die in de Gaaspstraat). De mutaties in deze lijst weerspiegelen de voortdurende ontregeling van hun levensonderhoud. Veel van de namen op de lijst "Afgevoerd" kunnen in direct verband worden gebracht met de deportaties die in 1943 hun hoogtepunt bereikten.
  2. Schaarste en distributie: De vermeldingen van specifieke artikelen zoals "verdeelvisch", "schoenenrep." en "levensmidd." tonen de overgang naar een schaarste-economie waarbij de handel volledig gecontroleerd werd door de overheid.
  3. Bureaucratie: Het document is een voorbeeld van de precisie waarmee de gemeente Amsterdam (onder toezicht van de bezetter) de bevolking en hun economische activiteiten registreerde, wat onbedoeld een papieren spoor naliet van de slachtoffers van de Holocaust.

Genoemde Personen 41

Locaties

Bloemenmarkt Dappermarkt Gaaspstraat (Joodse Markt) Lindengracht Nieuwmarkt Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Kat Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Jas Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Manufacturen Textiel & Kleding: Pet Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Tuin & Plant: Bloemen Tweedehands/Lompen: Lompen Tweedehands/Lompen: Meubelen Tweedehands/Lompen: Tweedehands Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Haring Vis & Zee: Mossel Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam

Gerelateerde Documenten 6