M. Muller

Ambtelijke correspondentie (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief dient als officieel advies aan de wethouder naar aanleiding van een eerdere adviesaanvraag van 11 mei 1939. De directeur deelt mee dat de aanvrager, S.L. Helmstadt, in een brief van 7 juli 1939 heeft aangegeven zijn aanvraag voor marktstandplaatsen niet door te willen zetten. De directeur adviseert daarom het dossier te sluiten. * **Terminologie:** "Alhier" duidt erop dat de brief binnen dezelfde gemeente is verzonden. "Kantbrief" verwijst naar een korte administratieve geleidebrief of instructie die vaak in de marge (kant) van een dossier werd toegevoegd. "Jl." staat voor "jongstleden" (afgelopen). * **Administratieve context:** De brief toont de formele procedure voor het verlenen van marktvergunningen in de vooroorlogse periode, waarbij verschillende afdelingen (Secretarie, Directie, Wethouder) betrokken waren.

Getypte brief (doorslag of kantoorkopie).

De brief is een formeel, zakelijk schrijven waarin een verzoek wordt afgewezen. De firma H. Leever & Zonen, gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam, had op 2 juni 1939 een brief gestuurd met het verzoek om ontslagen te worden van bepaalde verplichtingen met betrekking tot "pakhuisafdeeling no. D 23". De directeur antwoordt hierop kort en krachtig dat dit verzoek niet ingewilligd kan worden. De toon is strikt bureaucratisch en direct. Het woord "niet" is onderstreept in de tekst om de afwijzing te benadrukken.

Getypte brief op officieel papier.

Deze brief is een formele mededeling aan de heer S.L. Helmstadt betreffende een terugbetaling (restitutie). Uit de tekst blijkt dat de heer Helmstadt een bedrag van 0,97 gulden had gestort, waarschijnlijk als borg of leges voor een marktvergunning. Omdat hij echter geen houder is van een vergunning om kramen op de Amsterdamse markten te plaatsen, heeft hij recht op teruggave van dit bedrag. De procedure voor de uitbetaling wordt ook beschreven: de ontvanger moet een bijgevoegde kwitantie ("quitantie") tekenen voor ontvangst en deze inleveren bij de kassier op het kantoor van de directeur om over het geld te kunnen beschikken ("disponeeren"). Het gebruik van de archaïsche spelling (zoals "eener", "ter stede", "geteekend") is kenmerkend voor de ambtelijke taal van die periode.

Getypt officieel schrijven (typoscript) met handgeschreven paraaf/naam.

* **Inhoud:** De brief betreft de formele afhandeling van een huurcontract voor een pakhuisruimte (sectie Hn 1) op de Centrale Markt. De huurder is ene S. Blik. De directeur verzoekt de wethouder om de handtekening van de burgemeester te faciliteren ("bevorderen"). * **Stijl:** Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U... te doen geworden", "ik moge U beleefd verzoeken"). * **Referenties:** Er wordt verwezen naar een specifiek besluit van B&W van 7 april 1939 (no. 97 L.M. 1939), wat aantoont dat de administratieve molen voor deze toewijzing al enkele maanden liep. * **Fysieke kenmerken:** Het document bevat een typische spreiding van tekst ("A l h i e r") die gebruikelijk was in de vroege 20e eeuw om nadruk te geven aan de bestemming.

Doorslag of origineel van een getypte brief (officiële correspondentie).

* **Kernboodschap:** De brief is een antwoord op een verzoek van de heer Meys. De directie stemt ermee in dat hij zijn ventvergunning (vergunning om goederen op straat te verkopen) pas na zijn herstel vernieuwt. * **Voorwaarden:** Er wordt expliciet gewaarschuwd dat hij niet mag venten zolang de vergunning nog niet officieel is vernieuwd. * **Financiële afwikkeling:** Er wordt verwezen naar een regeling met de "Dienst voor Maatschappelijken Steun". Blijkbaar is er "ventgeld" (de kosten voor de vergunning) voor hem gereserveerd, wat hij met een bon van die dienst kan voldoen. * **Status van de ontvanger:** De heer Meys verblijft op dat moment in het Binnengasthuis (een ziekenhuis), specifiek in de afdeling "Mannenverband" (mannenafdeling). De brief bevestigt dat hij daar herstellende is van een ziekte of letsel.

Document

* **Inhoud:** De brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer Dingsdag. Hij krijgt toestemming om de verlenging van zijn ventvergunning (toestemming om goederen op straat te verkopen) uit te stellen. De directeur benadrukt echter de juridische consequentie: zolang de vergunning niet is vernieuwd, mag hij zijn beroep als venter niet uitoefenen. * **Vorm:** Het betreft een getypte brief op wat lijkt op doorslagpapier (gezien de lichte inkt en de textuur). De taal is archaïsch en ambtelijk ("mijnerzijds", "eenigen tijd", "zoolang"). * **Administratieve details:** De aanduiding "Wijk 11" verwijst naar de Amsterdamse wijkindeling voor de handhaving van vergunningen.

Zakelijke brief (afschrift/doorslag).

Deze brief is een formele kennisgeving van een openstaande schuld en een betalingsregeling. De heer Tiebesl, waarschijnlijk een marktkoopman gezien de context, had een snoer voor elektrische marktverlichting in bruikleen op de Lindengracht. Dit snoer is beschadigd geraakt, en de reparatiekosten van 4 gulden worden op hem verhaald. Opvallend is de strikte maar enigszins tegemoetkomende toon. De directeur staat een afbetalingsregeling toe van 25 cent per week, te betalen aan de marktopzichter. Dit wijst erop dat 4 gulden in 1939 een aanzienlijk bedrag kon zijn voor een kleine zelfstandige of arbeider. Er wordt echter direct bij vermeld dat bij het missen van één betaling het gehele resterende bedrag direct opeisbaar wordt. Het document is een typisch voorbeeld van vooroorlogse gemeentelijke administratie, geschreven in de destijds gangbare spelling (zoals "wekelyksche", "blyft" en "zyn").

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een formele afwijzing van een verzoek om teruggave (restitutie). De toon is kort en bureaucratisch, wat kenmerkend is voor de officiële correspondentie uit die tijd. * **Kernboodschap:** De afzender weigert het "ventgeld" (een vergoeding voor een ventvergunning of staangeld) terug te betalen aan de heer Koekoek. * **Opvallende details:** In de tekst is het woord "niet" onderstreept met de typemachine om de nadruk op de afwijzing te leggen. De brief is gericht aan iemand in de strafgevangenis van Amsterdam, wat suggereert dat de geadresseerde zijn beroep als venter niet meer kon uitoefenen vanwege zijn detentie en daarom zijn geld terugvroeg.

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).

* **Inhoud:** De brief is een formele reactie op een informatieverzoek van de secretaris van de Vereniging van IJsselmeervissers. Er worden financiële gegevens verstrekt over de "besomming" (de bruto opbrengst van de visvangst) van de Urker kotter UK 165 over een periode van bijna drie jaar. * **Terminologie:** "Besomming" is een specifieke vissersterm voor de geldelijke opbrengst van de verkochte vis. "jl." staat voor jongstleden (vorige maand). Het symbool "ƒ" staat voor de Nederlandse gulden (Florijn). * **Opvallend:** Er is een aanzienlijk verschil te zien tussen de opbrengst in 1937 (ƒ 1.483,48) en de daaropvolgende jaren, die beide aanzienlijk lager liggen (rond de ƒ 500 - ƒ 600).

Ambtelijke correspondentie (begeleidend schrijven bij contract).

Het document betreft een formele verzoeningsbrief voor de afhandeling van een huurovereenkomst. De Directeur (van de Centrale Markt) legt een contract in tweevoud (duplo) voor aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. Het contract is bedoeld voor een zekere J. Wester voor de huur van een specifieke opslagruimte ("pakhuisafdeeling no. D 7") op het marktterrein. De brief illustreert de hiërarchische en bureaucratische gang van zaken binnen het gemeentelijk apparaat van die tijd: de directeur bereidt de stukken voor, de wethouder fungeert als tussenpersoon, en de burgemeester dient de uiteindelijke handtekening te zetten. De toon is uiterst hoffelijk en formeel ("heb ik de eer", "U beleefd verzoeken", "te willen bevorderen").

Officieel afschrift van een besluit van de Gemeente Amsterdam (Burgemeester en Wethouders).

Dit document is een formele wijziging van een marktvergunning voor Meijer Prins. Het vervangt een eerdere beschikking uit januari 1939. De vergunning is zeer specifiek wat betreft: * **Constructie:** Een tafel van 2,5 bij 1 meter, gemaakt van schragen en planken (eenvoudig op te breken). * **Locatie:** Een zeer nauwkeurig omschreven plek in de Houtkoopersdwarsstraat (onderstreept in de tekst). * **Tijden:** Dagelijks van 09:00 tot 18:00 uur, behalve op zaterdag en zondag. * **Hygiëne en Veiligheid:** Er zijn strenge regels (a t/m k) over persoonlijke aanwezigheid, het verbod op bebouwing/omheining, schoonmaak van de straat, en brandveiligheid van de lampen. Opmerkelijk is de strikte regel over "zindelijke wijze" van verkoop en het gebruik van alleen ongebruikt papier voor verpakking.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief bevestigt dat Burgemeester en Wethouders akkoord zijn gegaan met het terugbetalen van 8 gulden aan entreegelden voor de Centrale Markt aan de heer Brouwer. Hij dient hiervoor persoonlijk langs te komen bij het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat. * **Administratieve handelingen:** De rode onderstreping benadrukt de noodzakelijke bewijsstukken voor de restitutie (de brief en de legitimatiekaart). De rode '3' in de marge is waarschijnlijk een archief- of proceskenmerk. * **Interne instructie:** De opvallende blauwe aantekening onderaan ("niet betalen zonder overleg met boekhouding") suggereert dat er na het opstellen van de brief twijfel is ontstaan of dat er een extra controle noodzakelijk was voordat het bedrag daadwerkelijk mocht worden uitgekeerd. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de formele ambtelijke taal van voor de oorlog, herkenbaar aan spellingen zoals "verleenen", "zynde" en "bybehoorende".

Getypte ambtelijke brief (doorslag of origineel op dun papier).

Deze brief is een formeel administratief schrijven uit het begin van 1939. De directeur van een gemeentelijke dienst (hoogstwaarschijnlijk de Centrale Markt in Amsterdam) stuurt een huurcontract in tweevoud naar de wethouder van Levensmiddelen. Het contract betreft de verhuur van een specifieke pakhuisruimte (A 2) aan de firma H. Piller & Zoon. De brief volgt de strikte hiërarchie van het toenmalige gemeentebestuur: de directeur vraagt de wethouder om ervoor te zorgen dat de burgemeester het contract ondertekent. Zodra dit is gebeurd, moet het document worden geretourneerd voor de definitieve registratie. Het taalgebruik is uiterst beleefd en formeel ("heb ik de eer", "ik moge U beleefd verzoeken"), passend bij de tijdgeest en de ambtelijke verhoudingen van die periode. De handgeschreven aantekening "Verzonden 23/1" wijst op de daadwerkelijke verzenddatum, drie dagen na de datering van de brief.

Officiële brief/oproeping van een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling).

Deze brief is een officiële sommatie aan de heer Harings wegens een overtreding van de marktverordening in Amsterdam. Op 6 februari 1939 is vastgesteld dat hij materiaal (zoals marktkramen of uitstaltafels) verhuurde op de Noordermarkt zonder de benodigde vergunning. De ontvanger wordt gesommeerd om op 21 februari 1939 te verschijnen op het kantoor aan de Jan van Galenstraat. Er wordt gedreigd met een verbod op het plaatsen van materiaal op markten als hij geen gehoor geeft aan de oproep. De handgeschreven aantekeningen ("verg. aangevraagd" gedateerd 15/3 '39) suggereren dat er naar aanleiding van deze brief alsnog een vergunningsaanvraag is ingediend ongeveer een maand later.

Document

In deze brief reageert een ambtelijke functionaris op kritiek van de Wethouder voor de Levensmiddelen over een nieuwe regel voor de Centrale Markt (Artikel 18). De wethouder vond de term "plaats" te vaag. De kernpunten uit de analyse zijn: 1. **Semantiek en Handhaafbaarheid:** De schrijver geeft toe dat de oorspronkelijke tekst te breed was. Verkoop buiten officiële plekken is moeilijk te controleren en was niet het hoofddoel van de nieuwe regel. 2. **Bestrijding van Misbruik:** Het eigenlijke doel is het voorkomen dat grossiers ongevraagd (of via illegale onderhuur) gebruikmaken van de toegewezen plekken van anderen. Dit wordt gezien als "ongelijke concurrentie". 3. **Oplossing:** De schrijver stelt voor om de term te verduidelijken naar "verkoopplaats" en de tekst explicieter te richten op het verbod om andermans plek te bezetten.

Getypte officiële brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief betreft een formele sommatie tot betaling van achterstallig standplaatsgeld voor marktkramen. De ontvanger, de heer Meyer, krijgt een ultimatum gesteld. * **Ultimatum:** De betaling moet uiterlijk vrijdag 21 april 1939 voldaan zijn bij de kassier aan de Jan van Galenstraat 14. * **Sancties:** Bij niet-betaling dreigt intrekking van de marktvergunning door Burgemeester en Wethouders. Dit zou betekenen dat de kramen van de heer Meyer niet meer op de markt mogen staan, wat ook directe gevolgen heeft voor de onderhuurders van zijn kramen. * **Handgeschreven toevoeging:** De aantekening in de marge suggereert dat er op 26 april (enkele dagen na de deadline) een bedrag van 10 gulden per giro is gestort en door de administratie is ontvangen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "bylage", "uiterlyk", "zyn") en een formele, ambtelijke toon die passend is voor vooroorlogse overheidscommunicatie.

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

* **Kern van de correspondentie:** De brief betreft een administratieve correctie naar aanleiding van een visafslag op 25 juni 1940. * **Het incident:** De vishandelaar uit Hoorn had vis laten veilen, maar tijdens diezelfde veiling zelf een partij makreel gekocht ("de markt gezet") voor 6 gulden. Bij de uiteindelijke afrekening van de totale verkoop (f 230,22) is vergeten deze 6 gulden in mindering te brengen. De handelaar heeft dus het volledige bedrag ontvangen zonder zijn eigen aankoop te betalen. * **Bewijsvoering:** De directeur verwijst naar specifieke bewijsstukken: opslagbriefjes (1354-1356), een kwitantie (3199) en specifiek het afslagbriefje van de eigen koop (no. 13548). * **Verzoek:** Een dringende maar beleefde sommatie om de 6 gulden per postwissel terug te betalen aan de kassier in Amsterdam.

Typschrift (doorslag op dun vloeipapier).

* **Kernboodschap:** De brief informeert de heer Van Nieuwkerk dat de financiële opbrengst van twee specifieke spoorwagons (nrs. 19027 en 2353) is overgedragen aan de stationschef van station Oostenburgergracht te Amsterdam. De geadresseerde moet zich tot deze stationschef wenden om het hem toekomende bedrag te innen. * **Terminologie:** Het gebruik van "jl." (jongstleden) en de formele aanspreekvorm ("den Heer", "U") is kenmerkend voor de zakelijke correspondentie van die tijd. De wagons worden met specifieke nummers aangeduid, wat wijst op een nauwkeurige administratie van goederenvervoer. * **Instelling:** De verwijzing naar de "Nederlandsche Spoorwegen" en een specifiek station duidt op een afwikkeling van vracht- of handelsgelden waarbij de spoorwegen als tussenpersoon of afhandelingslocatie fungeerden.

Getypte brief / ambtelijke correspondentie.

In deze brief rapporteert een ambtenaar (waarschijnlijk de directeur van het Marktwezen) aan de wethouder voor Levensmiddelen over de personeelskosten en gerealiseerde bezuinigingen. De kernpunten zijn: * **Bezuinigingen:** Er is over de afgelopen jaren voor ƒ 24.325,- bespaard door natuurlijk verloop (overlijden), ontslag en overplaatsingen. * **Huidige kosten:** De jaarlijkse loonsom voor ambtenaren bij het Marktwezen bedraagt per 1 januari 1940 circa ƒ 157.000,-. * **Berekeningswijze:** Bij de berekening van de besparingen is gekeken naar het laatstverdiende salaris, zonder rekening te houden met toekomstige periodieke verhogingen. * **Impact Mobilisatie:** Een interessant detail is de vermelding van de mobilisatie. Doordat vijf ambtenaren onder de wapenen zijn geroepen, bespaart de dienst netto ƒ 4.525,- per jaar (een bruto besparing van ƒ 5.000,- minus een resterende post van ƒ 475,-).

Een register- of inventariskaart, waarschijnlijk afkomstig uit een Nederlands archiefsysteem.

* **Administratieve aard:** Het document is een logboek voor het bijhouden van binnengekomen of verzonden documenten en dossiers. * **Doorhalingen:** De eerste drie regels zijn doorgestreept, wat suggereert dat deze dossiers zijn afgehandeld, verplaatst naar een andere administratie, of dat de informatie hier onjuist was. * **Specificaties:** Er wordt verwezen naar een persoon genaamd Muller en een artikel in het 'Nationale Dagblad'. De afkorting "verl. fotog." zou kunnen staan voor "verlening/verlenging fotografie/fotograaf". * **Nummering:** De dossiers zijn gecodeerd met een systeem dat begint met "37/", wat wijst op een categorisering binnen een groter archief.

Document

De kern van deze brief is de restitutie van een bedrag van 1,50 gulden aan "marktgeld". De Nederlandsche Anthraciethandel Maatschappij heeft hier blijkbaar om verzocht via een briefkaart op 29 juli 1940. De brief zet de formele procedure uiteen voor het innen van dit bedrag: de ontvanger moet een bijgesloten kwitantie tekenen en deze ofwel aan de kassa van het kantoor van de afzender presenteren, of de verrekening laten verlopen via de marktambtenaar ter plaatse. De vermelding van "Wijk 14" suggereert een specifieke standplaats of administratieve zone binnen Amsterdam waar de handel plaatsvond.

Typoscript (doorslag van een uitgaande brief).

Het document is een zakelijke, ambtelijke correspondentie betreffende de administratieve afhandeling van telefoonkosten. De kern van het schrijven is een verzoek tot het splitsen van de facturatie: 1. De kosten voor de nummers **82250** en **90523** moeten worden doorberekend aan het **bedrijf van de Centrale Markt**. 2. De kosten voor nummer **27248** moeten worden doorberekend aan de **dienst van het Marktwezen**. Het document bevat typische archiefkenmerken, zoals initialen van de opsteller/typist (vP/HG), een dossiernummer en een handgeschreven verzendbevestiging ("Verzonden 5/6"), wat aangeeft dat de brief op 5 juni is getypt en een dag later is verzonden.

Archiefregister / Klapper (registratie van inkomende/uitgaande stukken of dossiers).

* **Structuur:** Het document dient om de voortgang en locatie van dossiers bij te houden. De nummers (zoals 37/59/13) zijn dossier- of inventarisnummers. * **Doorhalingen:** De tweede en derde regel zijn doorgehaald. Dit duidt er meestal op dat deze zaken zijn afgehandeld, verplaatst naar een ander dossier, of dat de informatie elders is overgenomen. * **Personen:** * **Mr. Broese:** De titel 'Mr.' (Meester in de rechten) wijst op een jurist of een hooggeplaatste ambtenaar. * **M. Muller:** Mogelijk een particulier of ondernemer die opslagruimte nodig had. * **Mr. Jochems:** Een rapporteur, waarschijnlijk eveneens een jurist. * **V. Egmond:** Een grossier (groothandelaar) waarover gerapporteerd wordt. * **Inhoudelijke details:** Er is sprake van huur van opslagplaatsen voor meubels en een vergoeding voor een stalhouder op de "C.M." (waarschijnlijk de Centrale Markt).

Administratief bijblad / dossieromslag.

Het document is een officieel Nederlands administratief formulier ("Model No. 14") van de afdeling Algemene Zaken. De drukkerijgegevens linksonder wijzen uit dat dit specifieke formulieronderdeel in oktober 1937 is gedrukt (10-1937) in een oplage van 10.000 stuks. De handgeschreven tekst duidt op een dossiernummer (4/18/2) uit het jaar 1940. De datum van doorzending is genoteerd als 25 juni (25/6). De handgeschreven naam rechtsboven, "Mueller", en de datum vlak na de Nederlandse capitulatie (mei 1940), suggereren dat dit document mogelijk te maken heeft met de vroege fase van de Duitse bezetting of de overdracht van dossiers aan de nieuwe autoriteiten.

Getypte brief (origineel of doorslag) met handgeschreven aantekeningen.

Deze brief is een zakelijke mededeling aan de heer L. Vreeland over zijn ventvergunning. De directeur laat weten dat de vergunning gereed is voor afhaling, onder de voorwaarde dat de heer Vreeland daadwerkelijk van plan is zijn beroep als straatverkoper (venter) weer op te pakken. De brief is een reactie op een verzoek (per briefkaart) van de heer Vreeland van drie dagen eerder (18 mei 1940). De datum, 21 mei 1940, is historisch saillant. Nederland was op dat moment net één week bezet door nazi-Duitsland (de capitulatie vond plaats op 15 mei). Het document illustreert dat de gemeentelijke bureaucratie in de eerste dagen van de bezetting schijnbaar onverstoorbaar doorwerkte.

Formele kennisgeving/waarschuwing (doorslag of kopie voor archief).

Dit document is een officiële waarschuwing gericht aan de heer G. Koudenburg betreffende de betaling van "kramengeld". Kramengeld was de staangeldvergoeding die marktkooplieden moesten betalen aan de gemeente voor het huren van een plek op de openbare markt. De brief is opgesteld op 6 maart 1940 en volgens de handgeschreven aantekening diezelfde dag verzonden. De data onderaan (9 maart 1940, een zaterdag) verwijzen vermoedelijk naar de uiterste betaaldatum of de marktdag waarop de inning of controle zou plaatsvinden. De Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan staat historisch bekend om zijn zaterdagmarkt.

Handgeschreven notitie met stempel en handtekening.

* **Inhoud:** De notitie fungeert als een begeleidend schrijven of archiefinstructie bij een dossier ("staat"). Het betreft de administratieve afhandeling van een vergoeding voor het opslaan van veldgroenten door een partij genaamd "Grossuit". * **Terminologie:** "Staat" verwijst hier naar een overzicht, lijst of officieel overzichtsdossier. "Veldgroenten" zijn groenten die in de volle grond worden geteeld (zoals kool of wortelen). * **Ondertekening:** Het document is ondertekend door M. Muller, werkzaam als "Insp." (Inspecteur). Dit wijst op een ambtelijke controlefunctie.

Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier).

Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek om reductie op het zogenaamde 'plaatsgeld' (marktgeld). De geadresseerde, de heer Steenvoorden uit Kortenhoef, had waarschijnlijk gevraagd om een verlaging van de kosten voor zijn marktkraam of standplaats omdat hij daar niet constant gebruik van kon maken. De directeur beargumenteert de afwijzing door te stellen dat de tarieven al laag zijn en dat er bij de berekening al rekening is gehouden met de onregelmatige aanwezigheid van tuinders. Er wordt echter één belangrijke uitzondering genoemd: onmacht door de "oorlogstoestand". Steenvoorden heeft op basis daarvan blijkbaar al een kwijtschelding gekregen vanaf juni 1940. De directeur stelt onomwonden dat verdere coulance niet mogelijk is.

Briefkaart (postwaardestuk).

* **Zakelijke correspondentie:** De kaart is een zakelijke mededeling (mogelijk een uitnodiging of kennisgeving, de achterzijde is niet zichtbaar) van de firma "De Witte Stad" aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. * **Locatie:** Het adres van de ontvanger, Jan van Galenstraat 14, is de locatie van de Amsterdamse Centrale Markthallen. "Alhier" geeft aan dat de kaart binnen dezelfde stad (Amsterdam) is verzonden. * **Postale markeringen:** De kaart is gefrankeerd met 4 cent. De poststempel van 11 maart 1941 is geplaatst op het postkantoor Amsterdam-Centraal. * **Bezettingstijdperk:** De aanwezigheid van de Winterhulp-stempel is het meest opvallende kenmerk van dit document. Het is een direct bewijs van de nationaalsocialistische invloed op het dagelijks leven en de postvoorziening tijdens de Duitse bezetting.

Administratief dossierblad of geleideformulier (stempelafdruk op papier).

* **Administratieve functie:** Dit document fungeerde als een 'bijblad', een administratief hulpmiddel om de voortgang of verzending van een dossier bij te houden. Het dossiernummer is $46^A$. * **Tijdsverloop:** Het dossier is geopend of geregistreerd op 20 januari 1941 en later doorgezonden op 19 juni 1941. Dit wijst op een actieve behandeling van precies vijf maanden. * **Functionarissen:** In de rechterbovenhoek staat de naam "M. Muller" genoteerd met de afkorting "berp. - insp.", wat mogelijk staat voor 'beroeps-inspecteur' of 'bespreek-inspectie'. De initialen "az" verwijzen naar de afdeling Algemene Zaken. * **Drukwerkgegevens:** De code onderaan ("10.000-10-1937-1016") geeft aan dat dit specifieke formulier (Model No. 14) deel uitmaakte van een oplage van 10.000 stuks, gedrukt in oktober 1937.

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

In deze brief verzoekt de directeur van een gemeentelijke dienst aan de wethouder om toestemming voor het terugbetalen (restitueren) van marktgelden aan Joodse kooplieden. Omdat hun vergunningen op 13 januari 1942 door de burgemeester waren ingetrokken als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen van de bezetter, konden zij geen gebruik meer maken van hun standplaatsen. De directeur voert "gronden van billijkheid" aan: het is onrechtvaardig om geld te behouden voor een dienst (de standplaats) die de gemeente zelf onmogelijk heeft gemaakt. Hij beroept zich op artikel 36 van de geldende marktverordening om deze administratieve afhandeling juridisch te onderbouwen.

Getypte brief met handtekening en handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een formeel administratief schrijven van de N.V. Centrale Markt Service aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de brief is de verzending van een afschrift (bijlage) van een eerder document. Dit document vloeit voort uit een bespreking in april 1943 met het "Speciale Bureau van den Burgemeester". Het onderwerp van geschil is het "monopolierecht": een bedrag dat de N.V. aan de gemeente moest betalen voor het exclusieve recht om diensten te verlenen op de Centrale Markt. Uit de tekst blijkt dat de N.V. probeert invloed uit te oefenen op de uiteindelijke besluitvorming door direct contact te zoeken met het bureau van de burgemeester, aangezien daar de finale beslissingsbevoegdheid lag. De spelling volgt de toen gangbare normen (bijv. 'wy', 'hierby', 'schryven', 'uiteindelyke').

Handgeschreven ambtelijke notitie of memo.

De notitie documenteert de intrekking van een verzoek tot onderverhuur van een pakhuis tijdens de Tweede Wereldoorlog. 1. **Het verzoek:** Op 9 oktober 1942 verschijnt een griffier op kantoor om toestemming te vragen voor de onderverhuur van een pakhuis aan C. Middelburg. Het contract van de huidige bewoner/huurder was blijkbaar op 31 augustus 1942 geëindigd. 2. **Tegenstrijdig belang:** Een kanttekening (geparafeerd met HS) meldt met klem dat Th. Broese het betreffende pakhuis dringend nodig heeft. Dit wijst op schaarste aan opslagruimte. 3. **Intrekking:** De tekst in rode inkt vormt de ontknoping. De griffier heeft contact gehad met een zekere M. Muller en trekt het verzoek in. De opgegeven reden — dat hij "door prijsrechter gezocht is" — duidt op een onderzoek naar prijsregels of illegale huurpraktijken.

Administratief dossierstuk (bijblad/omslag).

Het document is een administratieve aantekening op een dossieromslag of bijblad. De centrale boodschap is een verzoek tot uitstel. Een zekere "W. M. Mueller" heeft de griffier verzocht om de behandeling van de betreffende zaak (geïdentificeerd door nummer 37/47/3) tijdelijk aan te houden (stop te zetten of uit te stellen). De notitie is gedateerd op 2 oktober 1942 en voorzien van een paraaf onder de datum en een grotere paraaf ("GJ") in het midden van het blad, waarschijnlijk van de behandelend ambtenaar of griffier die de actie heeft verwerkt. De stempel linksboven geeft aan dat het stuk op 11 september ("11/9") is doorgezonden, wat suggereert dat de formele verwerking van het verzoek enkele weken na de eerste doorzending plaatsvond.

Brief (doorslag/archiefkopie van een officieel schrijven).

Deze brief is een zakelijke mededeling aan mevrouw J. Peper waarin wordt bevestigd dat zij een bedrag van 9,50 gulden terugkrijgt. Dit bedrag betreft teveel betaald "entréégeld" voor de Centrale Markt in Amsterdam. De burgemeester heeft dit besluit genomen op basis van "billijkheid" (redelijkheid). Om het geld te ontvangen moet de ontvanger twee dingen doen: 1. Een bijgevoegde kwitantie ondertekenen en inleveren bij de kassier aan de Jan van Galenstraat 14. 2. Haar entréékaart en legitimatiekaart voor de Centrale Markt definitief inleveren. Het feit dat mevrouw Peper haar officiële toegangs- en legitimatiebewijzen moet inleveren, wijst erop dat haar recht om de markt te bezoeken of daar handel te drijven wordt beëindigd.

Doorslag van een getypte zakelijke brief (betalingsherinnering).

* **Inhoud:** De brief is een sommatie tot betaling van achterstallige huur. De ontvanger, W. van Smeerdijk, huurde een pakhuis (C 2) op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. Hoewel de huurovereenkomst per 31 maart 1942 was beëindigd, stond de huur over de laatste twee maanden (februari en maart) nog open. * **Bedrag:** Het openstaande bedrag betreft 266,68 gulden, een aanzienlijk bedrag voor die tijd. * **Toon:** De toon is formeel-ambtelijk en dwingend ("Ik dring er bij U op aan"). * **Administratie:** De handgeschreven tekst "verzonden 19/5" duidt op een verzendadministratie, gebruikelijk voor kopieën in een archiefdossier.

Administratief geleidebiljet of dossierblad van de gemeente Amsterdam.

Dit document fungeert als een officiële doorgeleiding (routing slip) binnen het bestuur van de gemeente Amsterdam. De wethouder die verantwoordelijk is voor vitale sectoren zoals Levensmiddelen en Hygiëne ("Wasch- en Schoonmaak") draagt een dossier over aan de Directeur van het Marktwezen. De voorgedrukte optie "om advies" is doorgehaald en vervangen door een dwingendere instructie: de directeur moet zorgdragen voor de "regeling en bekendmaking". Dit impliceert dat er een beleidsbesluit is genomen dat nu in de praktijk moet worden gebracht en aan het publiek moet worden gecommuniceerd. De verschillende stempelcodes (L.M. voor Levensmiddelen, M. voor Marktwezen) tonen aan hoe het dossier door verschillende gemeentelijke afdelingen is geregistreerd.

Getypte ambtelijke brief/memo.

Het document is een korte zakelijke mededeling uit de slotfase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De tekst is opgesteld in de toen gangbare formele ambtelijke stijl ("heb ik de eer U te berichten", "wenscht te koopen"). De kern van de brief is het verzoek voor de aankoop van twee paar kousen voor een vrouwelijke ambtenaar. Het feit dat voor zo'n alledaags artikel een officiële brief van de directeur van een dienst aan een wethouder nodig was, illustreert de extreme schaarste en de daaruit voortvloeiende bureaucratische controle tijdens de bezettingsjaren. Er wordt verwezen naar een specifieke circulaire (no. 408 L.M. 1944), wat duidt op een strikt gereguleerd distributiesysteem. De prijs van ongeveer 1,35 gulden per paar was een officieel vastgestelde prijs om woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] *C. Muller* M/HG. 10/4/12 M. 1 10 September 1940. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE W. Muller [handgeschreven] M/HG. Verzonden 10/9 [handgeschreven] 10/4/12 M. 1 10 September 1940. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, met rode pen:] *J.H. Muller* [?] [gevolgd door een klein rond blauw stempel met initialen] 8a/6/6 M. 8 October 1943. vB/SV. Sociale verzorging oorlogsdienstnemers. Den Heer Wethouder voor de Arbeidszaken, A l h i e r. =...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven signatuur:] *Th. Müller* vdL/HG. 10/50/1 H. 1 4 November 1939. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven in rood:] H. Muller [Rechtsboven getypt:] M/HB. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r . [Onderstreept met stippellijn en doorgetrokken lijn] 64/9/5 M. 7 September 1942.