M. de Laer

Officiële brief/doorslag (gemeentelijke correspondentie).

* **Inhoud:** De brief is een formele toestemming aan de heer Hillegers om drie maanden afwezig te zijn van zijn marktplaats op de Lindengracht in Amsterdam. * **Voorwaarde:** De afwezigheid wordt gedoogd op voorwaarde dat het verschuldigde marktgeld gedurende die periode wel wekelijks wordt doorbetaald aan de aanwezige marktambtenaar. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "tydens" en "wekelyks" met een y in plaats van ij; "Maart" met een hoofdletter). De toon is zakelijk en ambtelijk. * **Administratie:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 19/4" dient als bewijs voor de verzending op de dag van datering. De naam "M. de Laer" rechtsboven kan duiden op de ambtenaar die het dossier behandelde.

Doorslag (carbon-kopie) van een officiële brief.

Deze brief betreft een officiële ambtelijke beslissing aangaande de bedrijfsvoering op een Amsterdamse markt. De essentie van het document is de verleende toestemming aan de heer Koekenbier om hulp in te schakelen bij zijn marktkraam. Er zijn enkele administratieve en juridische details die opvallen: * **Beperkte toestemming:** De directeur maakt een scherp onderscheid tussen "bystaan" en "vervangen". De toevoeging "- niet vervangen -" tussen streepjes onderstreept dat de vergunninghouder (Koekenbier) zelf fysiek aanwezig moet blijven op zijn standplaats; E. Agelink mag enkel als hulp fungeren. * **Rechtszekerheid:** De clausule "tot wederopzegging" betekent dat de gemeente de toestemming op elk gewenst moment kan herroepen. * **Spelling:** De spelling met de letter 'y' (hierby, bystaan) is typerend voor de formele, ietwat archaïsche schrijfstijl die in de jaren dertig nog veelvuldig in de Nederlandse administratie werd gebruikt, ondanks de spellinghervormingen van die tijd. * **Procesgang:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 7/4" bewijst dat de brief één dag na datering daadwerkelijk is verstuurd.

Zakelijke brief (doorslag of officiële kopie).

De brief is een formele afwijzing van een verzoek om betalingsuitstel. De heer J. Blits Jr., een marktkoopman op de Dappermarkt in Amsterdam, had per briefkaart verzocht om later te mogen betalen voor zijn standplaats ("marktgeld"). De directeur van de betreffende dienst reageert hierop met een scherpe sommatie: er moet direct betaald worden, anders raakt de heer Blits zijn plek op de markt kwijt. De toon is ambtelijk en streng, refererend aan het "Reglement op de Markten". Het adres van de ontvanger (Wagenaarstraat 61 II) bevindt zich in de Dapperbuurt, op steenworp afstand van de markt waar hij werkzaam was. De toevoeging "p/a Van Collem" suggereert dat de heer Blits mogelijk inwoonde bij de familie Van Collem of daar zijn post liet bezorgen.

Typoscript (doorslag van een officiële brief).

De brief is een formele afwijzing van een verzoek tot uitstel van betaling. De geadresseerde, J. Blits Jr., had via een briefkaart op 2 februari 1939 gevraagd om uitstel voor het betalen van zijn "marktgeld" (de staangeldvergoeding voor een marktkoopman). De directeur van de betreffende dienst wijst dit resoluut af en dreigt met de intrekking van de marktvergunning op de Dapperstraat als de schuld niet onmiddellijk wordt voldaan. De toon is ambtelijk en streng. De vermelding "Wyk 18" verwijst naar de administratieve indeling van de stad Amsterdam in die periode.

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).

De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat Mevrouw Matteman-De Groot op 21 maart 1939 had ingediend. Hoewel de exacte inhoud van haar verzoek niet direct in de tekst staat, kan uit de weigering worden afgeleid waar het over ging: waarschijnlijk een verzoek tot vrijstelling van persoonlijke aanwezigheid of een regeling voor achterstallig marktgeld. De directeur herinnert haar strikt aan de regels: 1. **Persoonlijke bezetting:** Haar echtgenoot moet de marktplaatsen persoonlijk bezetten. 2. **Betalingsplicht:** Het marktgeld moet regelmatig betaald worden. 3. **Sanctie:** Het intrekken van de vergunning (de plaatsen) op basis van het 'Reglement op de Markten'. De toon is ambtelijk en onverbiddelijk, typerend voor de bureaucratie van die tijd.

Ambtelijk advies/begeleidend schrijven betreffende een vergunningsaanvraag.

* **Inhoud:** De brief betreft een advies over de standplaatsvergunning van S. van Velzen. De man wilde een plek in de Weesperstraat, maar die was al bezet. De directeur stelt een alternatieve locatie voor: de brug over de Nieuwe Keizersgracht bij nummer 9. * **Product/Handel:** Het betreft de verkoop van "versche visch" (verse vis) vanaf een handkar. * **Tijden en Dagen:** De vergunning zou gelden voor werkdagen van 08:00 uur tot winkelsluitingstijd, met uitzondering van de zaterdag. * **Procedure:** De directeur adviseert de wethouder om ook de politie (Hoofdcommissaris) om advies te vragen, wat gebruikelijk was bij het toewijzen van standplaatsen in de openbare ruimte om de verkeersveiligheid en openbare orde te waarborgen. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands met verouderde spelling ("visch", "hy", "Noord-Oostelyken", "vereenigen").

Zakelijke brief (afschrift/doorslag).

Deze brief is een formele kennisgeving van een openstaande schuld en een betalingsregeling. De heer Tiebesl, waarschijnlijk een marktkoopman gezien de context, had een snoer voor elektrische marktverlichting in bruikleen op de Lindengracht. Dit snoer is beschadigd geraakt, en de reparatiekosten van 4 gulden worden op hem verhaald. Opvallend is de strikte maar enigszins tegemoetkomende toon. De directeur staat een afbetalingsregeling toe van 25 cent per week, te betalen aan de marktopzichter. Dit wijst erop dat 4 gulden in 1939 een aanzienlijk bedrag kon zijn voor een kleine zelfstandige of arbeider. Er wordt echter direct bij vermeld dat bij het missen van één betaling het gehele resterende bedrag direct opeisbaar wordt. Het document is een typisch voorbeeld van vooroorlogse gemeentelijke administratie, geschreven in de destijds gangbare spelling (zoals "wekelyksche", "blyft" en "zyn").

Officieel schrijven / Briefkopie.

* **Inhoud:** In dit schrijven wordt aan de heer A.F.C. Challa uitstel verleend voor zijn verplichting om zijn vaste standplaats op de markt aan de Lindengracht in te nemen. Dit uitstel geldt voor een periode van maximaal drie maanden. * **Formulering:** De brief is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl, gebruikelijk voor die tijd. De zinsnede "nadere toelichting" wijst erop dat de geadresseerde zijn verzoek persoonlijk of schriftelijk heeft moeten motiveren. * **Annotaties:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 24/6" bevestigt de verzending op de dag van datering. De codes "VP/HG" duiden waarschijnlijk op de initialen van de behandelend ambtenaar en de typist(e).

Getypte brief (doorslag), waarschijnlijk afkomstig van de Amsterdamse marktmeester of een gemeentelijke dienst.

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door de heer I. Bonte Jr. op 27 januari 1939 was ingediend. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de rest van de tekst dat het waarschijnlijk ging om een ontheffing van de bezettingsplicht van zijn marktkraam. * **Regelgeving:** De directeur wijst de ontvanger op de strikte regels van het 'Reglement op de Markten'. Standplaatshouders zijn verplicht hun plek regelmatig te gebruiken (minstens 3 van de 4 weken). Bij verzuim dreigt intrekking van de standplaatsvergunning. * **Stijl:** De toon is zakelijk, autoritair en typisch voor de ambtelijke correspondentie uit die tijd. Het gebruik van onderstrepingen ("<u>niet</u>") benadrukt de onverbiddelijkheid van het besluit.

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek aan een marktkoopman (de heer Draayer) om een medisch bewijsstuk aan te leveren. De heer Draayer had blijkbaar op 10 januari laten weten dat hij niet op de markt kon verschijnen. De directie eist nu een officiële doktersverklaring om deze afwezigheid te legitimeren. * **Taal en spelling:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling en naamvallen ("den Heer", "by", "blyken", "dezer"). De term "per omgaande" onderstreept de urgentie van het verzoek; het antwoord werd met de eerstvolgende post terug verwacht. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 26/1" bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. De code "Wyk 9" verwijst naar de administratieve wijkindeling van Amsterdam in die periode; de Anjeliersstraat ligt in de Jordaan.

Getypte brief op officieel papier (waarschijnlijk doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om uitstel. De heer Burgerhout wordt gesommeerd zijn verplichting na te komen om minimaal twee keer per week op de Albert Cuypmarkt te staan. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet gedreigd met het intrekken van de "voorkeurskaart" (de marktvergunning) op basis van het "Reglement op de Markten". * **Stijl en taal:** De taal is ambtelijk en dwingend ("bericht ik U", "geen verder uitstel", "zal... worden ingetrokken"). Opvallend is de spelling "Lynbaansgracht" en "Wyk", wat destijds nog voorkwam maar nu als verouderd geldt. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven notitie "Verzonden 5/7" bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk de deur uit is gegaan.

Getypte zakelijke brief (doorslag/archiefexemplaar) met handgeschreven annotaties.

* **Inhoud:** De brief is een formele inwilliging van een verzoek van de heer Duyf. Hij krijgt toestemming om zijn eigen marktkraammateriaal te gebruiken op zijn vaste staanplaatsen op de Lindengrachtmarkt en de Westerstraatmarkt in Amsterdam. * **Taalgebruik:** De brief hanteert een formele, ambtelijke toon die typerend is voor de vooroorlogse periode ("verleen ik U hierby toestemming"). Opvallend is de spelling "Wyk" en "hierby", conform de toen geldende spellingsgebruiken of ambtelijke voorkeur (i-grec in plaats van ij). * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 7/8" is een interne archiefaantekening die bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. De afkorting "b.a." bij de ondertekening staat voor 'bij afwezigheid' of 'bij aanstelling', wat aangeeft dat de secretaris de brief namens de directeur heeft geautoriseerd. * **Fysieke staat:** Het document lijkt een doorslag op dun papier (gezien de vage letters), wat gebruikelijk was voor het archiefexemplaar van verzonden correspondentie.

Document

Deze brief is een administratieve rapportage over de verkoop van geïmporteerde vis. De kernpunten zijn: * **Import:** Het betreft "Deensche visch" die via een tussenpersoon, de heer H. Wijnschenk, is binnengebracht. * **Producten:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen kabeljauw, gullen (jonge kabeljauw), kleine gullen en bot (platvis). * **Kwantificering:** De brief is zeer specifiek over het aantal kistjes en het gewicht per eenheid (35 kg voor kabeljauw, 20 kg voor de overige soorten). * **Financieel:** De bruto-opbrengst per categorie wordt vermeld, uitkomend op een totaal van 273,75 gulden. * **Bureaucreatie:** De brief bevat een duidelijke verwijzing naar eerdere correspondentie en kenmerken, wat duidt op een gestroomlijnd administratief proces tussen de lokale afslag en de centrale autoriteit.

Doorslag van een officiële brief (archiefkopie).

In deze brief geeft de directeur van een gemeentelijke instantie officiële toestemming aan de heer P.J. Terpstra voor een wijziging in de bezetting van zijn marktkraam op het Mosplein in Amsterdam-Noord. Terpstra had hierom verzocht via een briefkaart op 22 juni 1940. De kern van de beslissing is dat Terpstra zich mag laten bijstaan door zijn moeder, mevrouw Terpstra-Rooseman, in plaats van de eerdere assistent, de heer P.A.J. Wolke. Er wordt expliciet benadrukt dat het gaat om "bijstaan" en "niet vervangen". Dit suggereert dat de vergunninghouder (P.J. Terpstra) zelf aanwezig moet blijven op de marktplek en dat zijn moeder slechts als hulpkracht mag fungeren, niet als zelfstandig exploitant van de plek.

Dienstbrief van een Amsterdamse gemeentedienst (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen).

Dit document is een officiële beschikking waarin toestemming wordt verleend aan een marktkoopman (of diens weduwe) om hulp te krijgen bij de exploitatie van een marktkraam op de Westerstraat in Amsterdam. De toestemming is verleend voor de bijstand door de dochter van de vergunninghouder, M. Davidson (geboren in 1918). Opvallend is de strikte voorwaarde "niet vervangen". Dit hield in dat de vergunninghouder zelf fysiek aanwezig moest blijven op de marktplaats; de dochter mocht enkel helpen en niet de plaats van de houder innemen. De handgeschreven wijziging van "den Heer" naar "Mw." suggereert dat de oorspronkelijke vergunninghouder mogelijk was overleden of dat de vergunning op naam van de echtgenote was gezet.

Document

* **Doel van het document:** Het verlenen van een tijdelijke vergunning aan een marktkoopman (G.J. Visser) om zich te laten assisteren door zijn vader op zijn vaste standplaats. * **Locatie:** De markt aan de Lindengracht in de Jordaan, Amsterdam. De geadresseerde woonde vlakbij in de Anjeliersstraat. * **Restricties:** Er wordt expliciet vermeld dat de vader hem mag "bijstaan", maar niet mag "vervangen". Dit wijst op strikte regelgeving waarbij de vergunninghouder persoonlijk aanwezig moest zijn. De termijn is beperkt tot maximaal drie maanden. * **Vorm:** Het lijkt een standaardformulier of doorslag te zijn waarbij specifieke details (datum, naam, marktlocatie, termijn) zijn ingevuld. De standaardclausule "tot wederopzegging" is doorgehaald om plaats te maken voor de specifieke tijdsduur van drie maanden. ---

Doorslag van een officiële zakelijke brief (waarschijnlijk uit een archiefdossier).

* **Inhoud:** Het document is een formele afwijzing van een niet nader gespecificeerd verzoek. De directeur verwijst naar een eerdere brief uit 1938, wat suggereert dat de kwestie al geruime tijd liep of dat er een herhaald verzoek is gedaan dat op dezelfde gronden is afgewezen. * **Annotaties:** De handgeschreven tekst "Verzonden 9/3" bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. De naam "M. de Laer" in de rechterbovenhoek verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of de persoon die het dossier beheerde. * **Acroniem:** Het acroniem "vPHG." is specifiek. In de context van Amsterdamse archieven uit deze periode zou dit kunnen staan voor een afdeling van de publieke gezondheidszorg of een specifieke vereniging voor hulpverlening (bijv. Vereniging voor Protestantsche Hospitalen/Hulp aan Gestoorden), hoewel de exacte betekenis zonder verdere dossiercontext onbevestigd blijft.

Getypte brief (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een officiële reactie van de directeur van de Amsterdamse marktdienst aan een marktkoopman, de heer G. van Gelder. In de brief wordt toestemming verleend aan Van Gelder om zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt gedurende maximaal twee maanden onbezet te laten, gerekend vanaf de datum van de brief. Er wordt echter een strikte voorwaarde gesteld: het wekelijkse marktgeld (staangeld) moet gedurende deze periode van afwezigheid wel gewoon doorbetaald worden aan de dienstdoende marktambtenaar. De brief is een administratief bewijs van een verzoek om tijdelijke ontheffing van de bezettingsplicht, een gebruikelijke procedure voor marktkooplieden.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie).

Dit document is een officiële correspondentie tussen de gemeente (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen) en de vakbond voor marktkramers "Mercurius". De kern van de brief is een formele toestemming aan de koopman L. Hijman om zijn vaste staanplaats op de Westermarkt in Amsterdam gedurende maximaal drie maanden onbezet te laten. De voorwaarde die gesteld wordt, is strikt financieel: het marktgeld moet wekelijks doorbetaald worden om het recht op de plek te behouden. De brief is zakelijk en procedureel van aard, typerend voor de gemeentelijke bureaucratie uit die tijd.

Officieel typoscript (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie van een verzonden brief).

* **Inhoud:** De brief is een officiële beschikking waarin de heer S. van de Kar toestemming krijgt om gedurende drie maanden afwezig te zijn van zijn staanplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De verplichting om de marktplaats persoonlijk te bezetten wordt tijdelijk opgeschort. * **Voorwaarde:** Er wordt nadrukkelijk gesteld dat de financiële verplichting (het marktgeld) gehandhaafd blijft. Dit moet wekelijks worden afgerekend bij de dienstdoende ambtenaar, ook als de koopman zelf niet aanwezig is. * **Administratieve kenmerken:** De brief bevat diverse archiefnotities zoals een wijknummer (Wijk 130) en een dossiernummer. De stempel "Verzonden" met de handgeschreven datum 17/7 bevestigt de verzending.

Getypte brief (doorslag of officieel bericht).

In deze zakelijke brief wijst de directeur (waarschijnlijk van de gemeentelijke marktdienst) een verzoek van de heer H. Frank af. Uit de tekst blijkt dat de heer Frank op 10 maart 1941 een vaste staanplaats heeft gekregen op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam, maar dat hij deze sindsdien nooit heeft ingenomen. De brief fungeert als een officiële waarschuwing: als hij de plek niet minstens drie dagen per week bezet, zal zijn vergunning worden ingetrokken op basis van de geldende reglementen. De toon is streng en bureaucratisch.

Officieel schrijven / Vergunning.

* **Inhoud:** Het document is een officiële toestemming aan de heer J. Hoogendorp om op zijn marktplaats aan de Ten Katestraat bijgestaan te worden door zijn 18-jarige dochter, P. Hoogendorp. * **Voorwaarden:** Er worden twee belangrijke beperkingen genoemd: 1. **"Tot wederopzegging":** De toestemming is niet permanent en kan op elk moment door de directie worden ingetrokken. 2. **"Bystaan - niet vervangen":** Dit is een cruciale administratieve nuance. De vergunninghouder (de vader) moet zelf aanwezig blijven op de markt; de dochter mag enkel helpen en niet zijn plaats volledig innemen (wat als illegale overdracht van een marktplaats gezien zou kunnen worden). * **Administratieve stijl:** Het gebruik van de 'y' in woorden als "hierby" en "bystaan" is kenmerkend voor de destijds gangbare ambtelijke spelling of een specifieke voorkeur van de typist/dienst.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

Deze brief betreft de administratieve afhandeling van het vrijwillig beëindigen van een marktvergunning. De heer L. Plekker uit Zaandam, die sinds november 1938 een standplaats had op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord, heeft aangegeven per 19 april 1941 te willen stoppen. De directeur van de betreffende dienst verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om de nodige stappen te ondernemen zodat de vergunning officieel kan worden ingetrokken. Opvallend is de formele, ambtelijke taal ("heb ik de eer U te berichten", "mitsdien de eer U beleefd te verzoeken") die kenmerkend is voor de correspondentie uit die tijd.

Doorslag of kopie van een uitgaande ambtelijke brief.

Dit document is een ambtelijke correspondentie waarin gehoor wordt gegeven aan een verzoek van de Wethouder voor de Levensmiddelen. De kern van de brief is de verzending van een bijlage (die hier niet getoond wordt) met persoonsgegevens van marktkooplieden. De selectiecriteria voor deze lijst zijn zeer specifiek en sinister van aard: 1. Het betreft kooplieden met een vaste standplaats. 2. Zij handelen in primaire levensbehoeften (levensmiddelen en kleding). 3. Zij zijn actief op markten in buurten met een "overwegend Joodsche bevolking". Het document toont de administratieve precisie waarmee de bezetter en het meewerkende stadsbestuur de economische en sociale structuren van de Joodse gemeenschap in kaart brachten.

# TRANSCRIPTIE VP/DV. 24/8/4 H. 30 April 1940. den Heer C. van Starkenborgh van Straten, Naarderstraat 71, LAREN (N.H.). Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 6 en 22 April jl. bericht ik U, dat terzake van het door U behandelde onderwerp een deskundig onderzoek is ingesteld. Vanwege het Gemeentebestuur, waartoe U zich op 22 dezer eveneens heeft gewend, zult U ongetwijfeld antwoord op Uw klachte...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven]: m. de Laer [Middenboven, handgeschreven]: Verzonden 8/11 [Rechtsboven, getypt]: VP/HG. den Heer Th. van Laar, Binnenhofstraat 35 hs., <u>Amsterdam-Noord.</u> 33/96/2 M. 7 November 1940. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 31 October jl. verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie maanden na dato dezes, in verba...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] *M. de Laer* [Handgeschreven, middenboven:] *Verzonden 9/3* [Getypt:] vPHG. 25/34/2 M. 9 Maart 1940. den Heer F. Boeske, 1e J.v.d.Heydenstraat 125 I, Amsterdam-Zuid. Wijk 17. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 25 Februari jl. bericht ik U, onder verwijzing naar mijn brief d.d. 23 Maart 1938 (No.25/41/2 M.), dat Uw verzoek niet voor inwilliging in...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] Rez. Mr. de Boer. [Linksboven, getypt:] VP/DV. [Midden links, getypt:] 24/8/4 M. [Handgeschreven toevoeging bij kenmerk:] Verzonden 30/4 - '40. [Rechts, getypt:] 30 April 1940. [Adresgegevens, getypt:] den Heer C. van Starkenborg van Straten, Naarderstraat 71, L A R E N (N.H.). [Inhoud brief, getypt:] Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 6 en 22 ...

# TRANSCRIPTIE VP/HG. M. de Laer verzonden 13/1 29/2/1 M. 12 Januari 1939. den Heer Directeur der Publieke Werken, Raadhuis, <u>A l h i e r<...