P. Vrees

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

De kern van dit document is een formeel negatief advies betreffende een vestigingsvergunning of beroepserkenning. De directeur van de verzendende instantie stuurt een dossier door naar de landelijke Groenten- en Fruitcentrale over een zekere P. Vrees. Op basis van een rapport van controleur Felthuis concludeert de directeur dat de aanvrager niet voldoet aan de eisen. De bewoording "niet voor een erkenning, ook niet voor een tydelyke" onderstreept de onverbiddelijkheid van het besluit. Het taalgebruik is ambtelijk en archaïsch (bijv. "In bylage dezes", "myn", "tydelyke").

Doorslag (doorschrijfexemplaar) van een officiële brief/beschikking.

In dit document legt de directeur van de Amsterdamse vismarkt een disciplinaire maatregel op aan de heer P. Vrees. De reden voor de straf is dat de heer Vrees op zaterdag 8 november 1941 buiten de voor hem geldende tijden op het terrein van de Vismarkt aan de De Ruyterkade is verschenen. Opmerkelijk is dat de brief vermeldt dat de geadresseerde al "herhaalde malen" gewaarschuwd was voor ditzelfde vergrijp. De directeur beroept zich op artikel 14 van het geldende reglement om de orde te handhaven. De opgelegde sanctie is relatief licht maar formeel: het ontzeggen van de toegang tot de markt voor de duur van één dag (dinsdag 18 november 1941). Dit wijst op een streng, bureaucratisch toezicht op de marktactiviteiten.

Getypte lijst met financiële gegevens (omzet of commissies) per handelaar

Dit document is een overzicht van handelaren verbonden aan de Amsterdamse Visafslag. Het rangschikt personen en bedrijven op basis van hun financiële totaal over de jaren 1939 en 1940. De bedragen zijn hoogstwaarschijnlijk in Nederlandse guldens. Opvallend is de kolom met percentages. Bij de individuele top-handelaren (zoals L. Biet en P. Vrees) lijkt het percentage af te nemen naarmate het totaalbedrag lager wordt. Echter, verderop in de lijst worden handelaren gegroepeerd met accolades, waarbij een gezamenlijk (hoger) percentage wordt genoteerd (bijv. 5 ½% of 4 ½%). Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel voor afslagkosten, belastingen, of lidmaatschapsgelden van een vereniging.

Handgeschreven administratieve notitie / financiële berekening.

Dit document betreft een financiële correctie of "navordering" ten name van J.P. Vrees voor de periode 1938-1942. Er wordt verwezen naar een "Koopers tarief", wat mogelijk duidt op een specifieke verzekeringspremie of contributie (waarschijnlijk gerelateerd aan een ziekenfonds of uitvaartfonds uit die tijd). De kern van de notitie is een overzicht van maandelijkse betalingen van 0,25 gulden per maand. Over de gehele periode komt dit uit op een bedrag van 8,50 gulden. In de kantlijn rechtsboven wordt melding gemaakt van een totale schuld van 33 gulden waarvan de "hoedanigheid" (de aard) bekend is bij de instantie. De uiteindelijke berekening rechtsonder (33 - 8,50) laat zien dat er een restbedrag van 24,50 gulden overblijft. De aantekening "bet. 19/12-41" bevestigt dat de zaak op die datum financieel is afgehandeld.

Ambtsbericht/doorslag van een officiële kennisgeving (waarschijnlijk afkomstig van de Amsterdamse Dienst der Markten of een vergelijkbare gemeentelijke instantie).

* **Inhoud:** Het document is een strafmaatregel tegen een groep vishandelaren. Zij worden ervan beschuldigd hun toegewezen partij "natte aal" (verse paling) in juli 1942 niet volgens de regels te hebben aangevoerd op de Lindengracht in Amsterdam, of zich niet te hebben gemeld voor de verplichte controle door de marktambtenaar. * **Sanctie:** De directe consequentie is een voorlopige schorsing van de visdistributie. De definitieve beslissing ligt bij de Wethouder voor Levensmiddelen. Dit wijst op een gecentraliseerd en streng gecontroleerd distributiesysteem. * **Administratieve sporen:** De codes (zoals "No. 46A/321/43 M") en de grote rode cijfers onderaan zijn interne archiefkenmerken. De afkorting "wnd." bij de ondertekening betekent 'waarnemend'. De toevoeging "of W.L.M." bij de paraaf suggereert dat een specifieke functionaris namens de directie tekende. * **Fysieke staat:** De tekst is op sommige plekken vaag (typisch voor een doorslag), wat de urgentie en de bureaucratische aard van de communicatie in oorlogstijd onderstreept.

Officieel schrijven/besluit van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document is een formele kennisgeving van een strafmaatregel. Drie marktkooplieden (Vrees en de beide heren Bosbaan) worden voor een periode van twee weken uitgesloten van de visverdeling. * **Reden:** De kooplui hebben op 9 juli 1942 de aan hen toegewezen vis niet op hun vaste marktplaats aan de Lindengracht verkocht. Dit duidt er waarschijnlijk op dat de vis elders (mogelijk op de zwarte markt) is verhandeld, wat in strijd was met de strenge distributieregels. * **Administratieve proces:** Het document is gedateerd op 11 augustus, maar de straf is met terugwerkende kracht ingegaan op 29 juli. Een handgeschreven aantekening meldt dat de betrokkenen al telefonisch op de hoogte waren gesteld ("reeds tel. ingelicht") en dat de brief fysiek is afgeleverd op 12 augustus. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend namens Burgemeester Voûte. De toevoeging "(get.)" geeft aan dat dit een afschrift is van het originele besluit.

Typoscript op papier, vermoedelijk een fragment van een alfabetische index of ledenlijst.

Het document betreft een alfabetische opsomming van personen (beginnend bij de letters T t/m Z). De structuur bestaat uit initialen gevolgd door een achternaam. In de meeste gevallen is daarachter een datum genoteerd (formaat dag-maand-jaar), die waarschijnlijk de geboortedatum representeert (variërend van 1879 tot 1916). Opvallende afwijkingen in de lijst zijn: * **K. Visser:** Hier is een adres ("Koninginneweg") genoteerd in plaats van een datum. * **J. de Vries Stadelaar:** Hier ontbreekt een datum en wordt een samengestelde naam gebruikt. * **P. Vrees:** Er is onderscheid gemaakt tussen "Jr." en "Sr.".

Getypte lijst op papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Bij de meeste personen staat een geboortedatum (DD-MM-JJ), bij anderen een adres of enkel een straatnaam. * **Geografie:** De genoemde adressen (Aalsmeerweg, Jan Evertsenstraat, Nieuwe Spiegelstraat, Spaarndammerstraat, Koninginneweg) duiden op Amsterdam. * **Personen:** De lijst bevat diverse familieleden, aangeduid met "Sr." en "Jr." (bijv. Schindeler, Schoos, Sterkenburg en Vrees). De geboortedata variëren van 1879 tot 1923. * **Opmerkelijke details:** Bij "J. de Vries Stadelaar" en "Schoos" ontbreken verdere gegevens. De spelling "Spaarndammerstraat" bevat in het origineel een typfout of spatie ("Spaarndan erstraat").

Administratieve lijst of namenregister.

Het document betreft een register van personen, waarschijnlijk voor administratieve doeleinden zoals huisvesting, lidmaatschap of personeelsbeheer. * **Structuur:** De linkerzijde bevat de primaire naam met een begindatum. De rechterzijde bevat vaak een tweede naam met een latere datum, wat kan duiden op een opvolger, overdracht of mutatie. * **Annotaties:** De rode vinkjes ([v]) wijzen op een controle of verificatie. Afkortingen zoals "Jr." en "Sr." onderscheiden familieleden. Adresverwijzingen zoals "Spaarn.str" (Spaarnwouderstraat) en "Koninginnweg" suggereren een geografische context in een Nederlandse stad (mogelijk Haarlem of Amsterdam gezien de straatnamen). * **Datering:** De datums lopen uiteen van 1879 tot 1916, wat wijst op een langlopend register dat gedurende meerdere decennia is bijgehouden.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging van een sanctie. De vishandelaar P. Vrees wordt ervan beschuldigd de regels van de Nederlandsche Visscherijcentrale te hebben overtreden bij de visverdeling op de gemeentelijke afslag. * **Sanctie:** Op basis van artikel 7 van het betreffende reglement wordt de heer Vrees voor twee verdelingsronden ("beurten") uitgesloten. Dit betekende voor een handelaar een directe inkomstenderving. * **Vorm:** Het betreft een zakelijke, dwingende toon die kenmerkend is voor de bestuurlijke communicatie in oorlogstijd. De onderstreping van de locatie en de wijkduiding wijzen op een strikte administratieve ordening.

Wekelijks inspectierapport (Weekoverzicht) betreffende visverkoop en marktcontrole.

Dit document is een ambtelijk verslag van inspecties op de Amsterdamse vismarkten en bij individuele visdetailhandelaren. De inspecteur, J.P. Bouma, controleert strikt op de uitvoering van distributiemaatregelen. Belangrijke elementen in de tekst zijn: * **Toezicht op verkoop:** Meerdere malen wordt vermeld dat vis "onder toezicht verkocht" wordt. Dit duidt op een streng rantsoeneringssysteem waarbij de overheid toezag op een eerlijke verdeling en het voorkomen van de zwarte markt. * **Toewijzingen:** De term "toewijzing" verwijst naar de officieel toegewezen hoeveelheid vis die een handelaar mocht ontvangen en verkopen. * **Prijsbeheersing:** De vermelding van het "Prijsaanduidingsbesluit" toont aan dat er scherp gecontroleerd werd op de vastgestelde prijzen om inflatie en woekerwinsten tegen te gaan. * **Logistiek:** De controle op de Ruyterkade (bij het Centraal Station) en Martelaarsgracht wijst op inspectie bij het punt van binnenkomst van de handelswaar in de stad.

Getypte brief met handgeschreven annotaties.

* **Inhoud:** De brief is een officiële berisping en strafmaatregel tegen de heer P. Vrees. Hem wordt verweten dat hij toegewezen aal (paling) niet heeft verkocht op zijn aangewezen standplaats aan de Lindengracht in Amsterdam. * **Sanctie:** Als gevolg van deze overtreding wordt hij voor vier distributiebeurten uitgesloten van de toewijzing van zoetwatervis op de centrale vismarkt. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar het *Visscherijbesluit 1941*, specifiek artikel 7 van het Tweede Uitvoeringsbesluit. * **Opmerkelijk detail:** De grote handgeschreven tekst **"Vervallen"** over het document duidt erop dat de beslissing later is ingetrokken, dat de straf is komen te vervallen of dat het dossierstuk als ongeldig is gemarkeerd.

Doorslag (carbonkopie) van een getypte brief.

* **Inhoud:** De brief is een formele intrekking van een disciplinaire straf die slechts één dag eerder (op 10 juni 1942) was opgelegd aan drie verschillende personen. De reden voor zowel de straf als de intrekking wordt niet expliciet vermeld in dit korte schrijven. * **Administratieve codes:** De nummers voor de namen (bijv. 46A/318/9) duiden op een registratiesysteem, waarschijnlijk personeelsnummers of dossiernummers binnen een gemeentelijk archief. * **Locatie:** De adressen (Korte Prinsengracht, Goudsbloemstraat en Noordermarkt) bevinden zich allemaal in de Jordaan of de directe nabijheid daarvan in Amsterdam. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en ambtelijk, kenmerkend voor overheidscommunicatie uit die periode.

Handgeschreven memo op een gedrukt formulier ("Bijblad").

Het document is een rapportage over een incident dat plaatsvond op 5 juli 1942 bij de distributie van vis. Een zekere P. Vrees wordt ervan beschuldigd opzettelijk zijn beurt te hebben overgeslagen bij de uitdeling van gerookte paling ("aal"), omdat de kwaliteit van de op dat moment aangeboden partij hem niet aanstond. Zodra er een "beter soort" paling werd uitgedeeld door de ambtenaar Huisman, meldde Vrees zich alsnog. De schrijver van het rapport (waarschijnlijk Th. Stam) stelt dat Vrees de toegang tot de paling is geweigerd omdat zijn beurt officieel voorbij was. Vrees heeft blijkbaar een klacht ingediend dat hij werd achtergesteld bij anderen, wat door de schrijver krachtig wordt ontkend en afgedaan als een "vuile leugen". De nadruk ligt op de rechtvaardigheid van het systeem: "in de vischhal is ieder één gelijk". In de kantlijn vraagt Th. Stam (gedateerd 3 augustus) om een bevestiging van het beleid: dat er inderdaad nooit vis wordt nageleverd aan mensen die hun beurt hebben gemist.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt viskoper P. Vrees sr. om te worden opgenomen in de officiële distributielijsten voor gepelde garnalen en gerookte paling. Vanwege de schaarste tijdens de Duitse bezetting werden dergelijke producten strikt gerantsoeneerd en alleen via toewijzing ("verdeellijsten") aan handelaren geleverd. Vrees voert drie belangrijke argumenten aan om zijn recht op deze toewijzing te bewijzen: 1. **Getuigenverklaringen:** Hij beroept zich op de marktmeester (Wolff) en specifieke heren (Schindeler) die hem kennen als klant en handelaar. 2. **Historische bedrijvigheid:** Hij wijst op zijn jarenlange ervaring (10 à 15 jaar een visstal) en zijn eerdere omzetcijfers (meer dan 100 pond garnalen per week). Hij noemt zelfs keurmeesters (Leuring en Snoek) die zijn waar in het verleden gecontroleerd hebben. 3. **Sociale noodzaak:** Hij benadrukt dat hij de toewijzing nu pas aanvraagt omdat de handel in vrije vis (niet-gerantsoeneerd) is opgedroogd. Hij voert aan dat hij de verantwoordelijkheid draagt voor het inkomen van twee getrouwde personeelsleden. Ondanks deze argumenten is de brief voorzien van de kanttekening **"afwijzen"**, wat betekent dat het verzoek door de commissie niet is gehonoreerd.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief beklaagt de visverkoper P. Vrees Jr. zich over de rantsoenering van vis tijdens de bezettingsjaren. Zijn kernargument is dat de Verdeelingscommissie een 'flat-rate' beleid voert waarbij iedere handelaar een gelijke hoeveelheid vis toegewezen krijgt. Vrees voert aan dat dit onrechtvaardig is voor grotere handelaren zoals hijzelf; hij exploiteert een "dubbele stal" en heeft daardoor hogere vaste lasten dan kleine handelaren die voor de oorlog nauwelijks omzet draaiden. De toon van de brief is formeel en beleefd ("Hiermede vraag ik beleefd", "ter wille te zijn"), wat gebruikelijk was voor officiële correspondentie met overheidsinstanties. De aantekeningen in rode inkt en potlood bovenaan de brief tonen de bureaucratische afhandeling: het verzoek is afgewezen omdat de aanvrager volgens de commissie al de "hoogste toewijzing" ontvangt die binnen het systeem mogelijk is.

Handgeschreven brief of bezwaarschrift.

* **Inhoud:** De schrijver, P. Vrees sr., beklaagt zich over de toewijzing van bepaalde "Vesch hallen" (vishallen of marktkramen) aan de Lindengracht. Hij claimt een historisch recht op de nummers 233, 235 en 237, omdat deze vroeger van hem waren en zijn familieleden (Daan en Frans) er ook werkten. Hij voelt zich "misbedeeld" nu de situatie is veranderd en doet een beroep op "de heeren" (waarschijnlijk de marktmeesters of het stadsbestuur) om dit te corrigeren. * **Handschrift:** Een vlot, cursief handschrift dat karakteristiek is voor die periode. De tekst vertoont weinig interpunctie, wat duidt op een auteur die schreef zoals hij sprak. * **Opvallende spelling:** De tekst bevat diverse archaïsche en fonetische spellingen zoals "tog" (toch), "regt" (recht), "Vesch" (vis), "Wand" (want) en "numers" (nummers). De term "misbedeeld" geeft de emotionele lading van het onrecht aan dat de schrijver ervaart.

Document

* **Centraal conflict:** Het document beschrijft de toetsing van S.C. Marinus door een verdeelingscommissie. Hij probeert erkenning te krijgen als kleinhandelaar in vis om een vergunning (en daarmee toewijzing van handelswaar) te verkrijgen. * **Beschuldiging:** De Nederlandsche Visscherij Centrale (een controle-orgaan tijdens de bezetting) heeft hem gemarkeerd als "provocateur en prijsopdrijver". Dit duidt op betrokkenheid bij de zwarte markt of het manipuleren van de gereguleerde prijzen. * **Bewijslast:** Er is discussie over zijn arbeidsverleden. Tussen 1938 en 1941 kan hij niet aantonen dat hij als zelfstandig kleinhandelaar actief was, mede doordat hij een tijd als chauffeur heeft gewerkt. * **Status van de tekst:** De grote diagonale krassen door de onderste twee derde van de pagina suggereren dat deze notulen later zijn ongeldig verklaard, herschreven of dat het besluit is opgeschort. De tekst in de marge specificeert welke commissieleden welke argumenten inbrachten.

Getypte administratieve lijst / financieel overzicht.

Dit document is een financieel register, waarschijnlijk een onderdeel van een belastingkohier, een ledenlijst van een coöperatie of een overzicht van uitbetaalde gelden. De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Opvallend is het gebruik van toenamen of bijnamen tussen haakjes, zoals bij "Tuyp (Jan Pet) Jan" en "Tuyp (Jan Tien) Jan". Dit is een methode die veelvuldig werd gebruikt in kleine, hechte gemeenschappen waar veel mensen dezelfde achternaam en voornaam deelden, om verwarring te voorkomen. Ook komen er beroepsnamen voor die als achternaam of ter identificatie worden gebruikt, zoals "Vischschoonmaker", "Visjager" en "Vrachtdoener". De bedragen fluctueren sterk tussen 1939 en 1940; bij veel personen is er een duidelijke daling in het genoteerde bedrag te zien, terwijl het bij anderen (zoals P. Vrees) juist bijna verdubbeld is.

Document

* **Inhoud:** Het document registreert de ontvangst van bokkingen door verschillende personen. Per persoon wordt genoteerd hoeveel zij op welke dag hebben ontvangen, vergezeld van een handtekening ter bevestiging. * **Kwantiatieve gegevens:** De meeste personen in de lijst lijken recht te hebben op een totaal van 3000 bokkingen (mogelijk een quotum of bestelling). Dit wordt vaak in twee of drie termijnen uitgeleverd. * **Rode Kruisen:** De rode kruisen voor de nummers lijken aan te geven dat de levering voltooid is of dat aan het quotum van 3000 is voldaan. * **Afwijkingen:** Bij nummer 458 tekent een "Van Beek" voor "v. Th. Vliet", wat duidt op ontvangst door een gemachtigde of tussenpersoon. Er zijn handgeschreven correcties zichtbaar (bijv. bij nummer 457). De data 24.4.17, 20.4.19 en 24.10.19 bij de familie "ter Voort" wijken sterk af van de kop "21 April", wat mogelijk duidt op naleveringen of administratieve correcties uit andere jaren op hetzelfde type formulier.

Getypte brief (doorslag of kopie voor archief).

* **Inhoud:** De brief is een zakelijke mededeling aan de heer Vrees waarin wordt uitgelegd dat zijn verzoek van 15 november 1943 voorlopig niet in behandeling kan worden genomen. * **Reden van uitstel:** De vertraging wordt geweten aan het feit dat de zogenaamde "Verdeellijsten" (lijsten voor de distributie van goederen of toewijzingen) al voor een langere periode (tot 1 april 1944) zijn vastgelegd. Dit wijst op een rigide, planmatige bureaucratie. * **Terminologie:** Het woord "Verdeellijsten" is cruciaal; dit duidt op een centrale sturing van schaarse middelen, kenmerkend voor de oorlogseconomie. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 1/12" bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. De code "SV" kan verwijzen naar een specifieke afdeling of de paraaf van een behandelend ambtenaar.

Slot van een handgeschreven brief.

* **Handschrift:** Het hoofdgedeelte is geschreven in een regelmatig, hellend cursief handschrift. De handtekening is zwieriger uitgevoerd. Het woord "afwijzen" is in een ander handschrift toegevoegd, waarschijnlijk door een behandelend ambtenaar. * **Inhoud:** De tekst vormt de afsluiting van een correspondentie waarin de afzender zich bereid verklaart om mondelinge toelichting te geven op zijn verzoek of informatie. * **Administratieve verwerking:** De diagonale krabbel "afwijzen" duidt op een negatief besluit door de ontvangende instantie. Het nummer onderaan is een typisch archiefkenmerk voor ordening en terugvindbaarheid.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kopie voor het archief).

Het betreft een uiterst korte, formele afwijzingsbrief. De inhoud is laconiek: een verzoek dat bijna twee maanden eerder (25 november 1943) is ingediend door de heer Vrees, wordt zonder opgaaf van redenen afgewezen. De afkorting "SV" rechtsboven zou kunnen duiden op 'Sociale Verzekering' of 'Sociale Voorzieningen', wat suggereert dat het verzoek mogelijk betrekking had op financiële steun of een uitkering. De handgeschreven notitie "Verzonden 18/1" diende als administratieve verificatie dat de brief daadwerkelijk op de dag van datering was uitgegaan.

Handgeschreven notitie op een onregelmatig afgescheurd vel papier.

Het document betreft een werknotitie of een logistieke lijst. Het handschrift is een vlot, enigszins slordig cursief dat typisch is voor administratief gebruik in de 20e eeuw. De tekst is onderverdeeld in secties door middel van horizontale lijnen, wat duidt op verschillende posten of leveringsadressen. De adressen op de lijst (zoals Korte Prinsengracht, Van Woustraat, Koninginneweg, Beukenplein, Gaaspstraat en Keucheniusstraat) bevinden zich vrijwel allemaal in Amsterdam. Dit wijst erop dat de lijst betrekking heeft op een lokaal distributienetwerk in die stad. De toevoeging "(Vas Diaz)" bij J. Locher is interessant; dit was een bekend Nederlands persbureau, wat suggereert dat Locher daar werkzaam was of dat het adres ermee verbonden was.

Officieel rapport / Dienstmededeling.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft de afhandeling van een door de politie geconfisqueerde partij vis (schol, bliek, wijting en sardien) die toebehoorde aan de heren P. Vrees (Senior en Junior). Omdat een deel van de vis (48 kg schol) bederfelijk was maar nog geschikt voor consumptie, is er na overleg met hogere functionarissen besloten tot onmiddellijke verkoop op straat (de Ruijterkade). * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (visch, den Heer). * **Administratieve proces:** Het document toont de korte lijnen tussen de marktmeesters, keurmeesters en de inspectie. De verkoopopbrengst (48 x 1,15 gulden) wordt direct verrekend. * **Opmerkelijke details:** De vraag onderaan "Met welke macht wordt opgetreden?" duidt op een interne controle of juridische vraag naar de bevoegdheid waarmee de vis in beslag is genomen en direct is doorverkocht.

Doorslag van een officiële oproep/brief.

* **Afzender:** De brief is ondertekend door "De Directeur". Gezien het adres Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam, betreft dit zeer waarschijnlijk de directeur van het **Gewestelijk Arbeidsbureau**. * **Inhoud:** Het is een korte, dwingende oproep ("verzoek ik U... te willen komen") zonder specifieke redenvermelding. Dit was gebruikelijk bij oproepen voor de arbeidsinzet of administratieve controles tijdens de bezetting. * **Personen:** De brief is gericht aan vader (Sr.) en zoon (Jr.) Vrees. In de archieven van Amsterdam (Stadsarchief) is terug te vinden dat Pieter Vrees (geb. 1887) op de Korte Prinsengracht 25 woonde, en zijn zoon Pieter Vrees (geb. 1920) op de Van Woustraat 136. De zoon was ten tijde van deze brief 23 jaar oud, een leeftijd die hem direct kwetsbaar maakte voor de *Arbeidseinsatz*. * **Handgeschreven toevoeging:** "Verzonden 4/5" geeft aan dat de brief de dag na de type-datum daadwerkelijk is gepost.

Brief/Kennisgeving (doorslag/kopie).

* **Inhoud:** De brief informeert de heren Vrees (vader en zoon) dat zij voorlopig zijn uitgesloten van de visverdeling bij de afslag. De reden hiervoor is een proces-verbaal van de politie vanwege het illegaal verhandelen van vis buiten de officiële veiling ("afslag") om. De definitieve sanctie hangt af van een besluit van de burgemeester van Amsterdam. * **Vorm:** Het betreft een zakelijke, formele mededeling. De codes onderaan (46c/18/1) lijken dossiernummers of administratieve classificaties te zijn. * **Tonaliteit:** De toon is streng en administratief, kenmerkend voor de bureaucratische controle tijdens de bezettingsjaren.

Handgeschreven notitie/conceptbrief op bruin papier.

* **Inhoud:** Het document informeert een persoon (vermoedelijk P. Vrees) dat hij voorlopig wordt uitgesloten van de visverdeling op de lokale afslag. De aanleiding is een politieonderzoek naar het illegaal inkopen van vis buiten de afslag om. * **Administratief proces:** De rode aantekening "Heden uit. 5/5-'43." duidt aan dat de definitieve brief op die datum verzonden is. De doorgehaalde regels suggereren dat de tekst tijdens het opstellen is aangepast voor meer precisie of beknoptheid. * **Autoriteit:** De Burgemeester treedt hier op als "Marktleider", een rol die tijdens de bezettingstijd gepaard ging met toezicht op de distributie en naleving van marktregels. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gangbare spelling (zoals "visch", "den", "verdeeling") en een formele ambtelijke toon.

Dienstbrief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Administratieve controle:** De brief getuigt van de strikte bureaucratische controle op de handel tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Visscherijcentrale, een overheidsorgaan dat de visserijsector reguleerde, verifieert hier de exacte commerciële status van een handelaar. * **Distributiesysteem:** Het onderscheid tussen 'groothandelaar' en 'kleinhandelaar' was essentieel voor de toewijzing van quota en distributierechten binnen het distributiestelsel van de bezettingstijd. * **Procesgang:** De brief is verzonden op 15 februari, verwerkt in Amsterdam op 16 februari, voorzien van intern advies door Th. Stam op 22 februari, officieel beantwoord op 24 februari en finaal afgehandeld na een aanvullend rapport op 8 maart 1943. * **Locatie:** De genoemde locatie (Korte Prinsengracht 25/27) bevindt zich in de Jordaan, een buurt die vanouds veel kleine neringdoenden en visbewerkers huisvestte.

Document

* **Inhoud:** Het betreft een rappel (herinneringsbrief). De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) heeft eerder (15 februari 1943) om inlichtingen gevraagd over de handelsstatus van P. Vrees, gevestigd aan de Korte Prinsengracht in Amsterdam. Men wil specifiek weten of deze persoon als groot- of kleinhandelaar in ongepelde garnalen geregistreerd staat. * **Urgentie:** De brief bevat diverse indicaties van spoed. De tekst zelf vraagt om een reactie "zoo spoedig mogelijk". Daarnaast zijn er handgeschreven kanttekeningen toegevoegd met de tekst "spoed" en "Maandag", wat duidt op een gewenste snelle afhandeling door de ontvangende instantie in Amsterdam. * **Administratieve sporen:** De paarse stempel aan de linkerzijde (No. 464/57/2...) met de datum "8/3" (8 maart) is waarschijnlijk de ingangsstempel van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam, drie dagen na verzending vanuit Den Haag.

Handgeschreven ambtelijke notitie of antwoordbericht op een klein strookje papier.

* **Inhoud:** Het briefje is een formele bevestiging van de beroepsstatus van een individu. Er wordt gereageerd op een eerdere aanvraag (kenmerk no. 332 L/Du). De schrijver bevestigt dat de heer P. Vrees, gevestigd aan de Korte Prinsengracht in Amsterdam, altijd werkzaam is geweest als kleinhandelaar in gepelde pinda's. * **Urgentie:** De nadrukkelijke vermelding van "SPOED" suggereert dat de informatie snel benodigd was, mogelijk voor een vergunning, een juridisch onderzoek of een sociaal-economische controle. * **Administratieve stijl:** Het gebruik van standaardafkortingen zoals *n.a.v.* (naar aanleiding van), *d.d.* (de dato/gedateerd) en *j.l.* (jongstleden) is kenmerkend voor de Nederlandse administratieve cultuur van die tijd. * **Identificatie:** De codes onderaan (46 a / 57 / 3) dienen waarschijnlijk als dossier- of archiefreferentie voor de interne administratie.

Officiële correspondentie / Brief

De brief is een formeel verzoek om informatie en advies tussen twee overheidsinstanties (of publiekrechtelijke organen). De kern van de zaak is de aanvraag van de heer P. Vrees om officieel erkend te worden als "winkelier in visch". **Belangrijke elementen:** * **Identificatie:** De aanvrager, P. Vrees, woont aan de Korte Prinsengracht 25 maar exploiteert een "vischhal" aan de Lindengracht 233. Hij claimt een zeer lange staat van dienst (40 jaar) in de branche. * **Regulering:** Het Bedrijfschap vraagt de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam om advies. Dit wijst op een strikte regulering van de vestigingswetgeving en handel tijdens deze periode. * **Winkel vs. Standplaats:** De laatste alinea is opmerkelijk; er wordt gevraagd wanneer de aanvrager zijn vis op een "standplaats" (marktplaats/kraam) moet verkopen in plaats van vanuit een vaste winkel. Dit suggereert specifieke verordeningen met betrekking tot het type verkooppunt voor bepaalde handelaren.

Dienstnotitie / Handgeschreven memo.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot en zakelijk ambtelijk handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De spelling is conform de toen geldende regels (bijv. "verkoopen" met dubbel 'o'). * **Inhoud:** De notitie betreft een tijdelijke toestemming voor de heer P. Vrees Sr om "verdeelmeel" (meel dat via het distributiesysteem werd toegewezen) te verkopen op de Noordermarkt. Deze toestemming geldt zolang er nog geen definitief besluit is genomen door het relevante Bedrijfschap over zijn officiële vestigingsvergunning. * **Terminologie:** "Bedrijfschap" verwijst naar de publiekrechtelijke organisatie die toezicht hield op een specifieke sector. "Verdeelmeel" duidt op goederen die onder de distributiewetgeving vielen.

Officiële brief/rappèl op briefpapier van een bedrijfschap.

Deze brief is een zakelijke herinnering (rappèl) van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. Het betreft twee lopende zaken: de vestiging van een nieuwe viswinkel door een particulier (P. Vrees) en een toewijzing (waarschijnlijk een vergunning of quotum voor goederen) aan de firma Isaäks-Wessel. Het document vertoont de typische kenmerken van de bureaucratische correspondentie uit die tijd: * **Strakke administratieve verwerking:** De brief is voorzien van diverse archiefnummers en stempels voor dossiervorming. * **Gereguleerde economie:** De noodzaak voor goedkeuring van zowel vestigingen als toewijzingen wijst op een streng gecontroleerde markt. * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 is het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam, de spil van de voedseldistributie in de stad.

Dienstbrief / Rappèl (herinneringsbrief).

Dit document is een officiële herinneringsbrief van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de brief is een verzoek om advies met betrekking tot twee lopende zaken in Amsterdam: 1. De vestiging van een nieuwe viswinkel door een zekere P. Vrees. 2. Een vergunning of toewijzing aan de IJsselkade (mogelijk de Is. [Isaac] IJsselkade). Het taalgebruik is formeel en hanteert de oude spelling (bijv. "Visscherij", "verleening", "zoo"), wat duidt op een datering van vóór de spellinghervorming van 1947. Het gebruik van het adres Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam is significant; dit is het adres van de Centrale Markthallen, de werkplek van de Directeur van het Marktwezen.

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief vormt een formeel verweer tegen het verzoek van een visboer, P. Vrees Sr., om zijn status te laten wijzigen van 'marktkoopman' naar 'winkelier'. In de context van de distributie van schaarse goederen tijdens de oorlog was deze kwalificatie cruciaal: het bepaalde hoeveel waar een handelaar kreeg toegewezen en onder welke regels deze verkocht mocht worden. De auteur van de brief (de lokale directeur) hanteert een strikt beleid. Hij voert aan dat Vrees voor de oorlog voornamelijk op de markt (Lindengracht, Amsterdam) stond en dat zijn loods slechts incidenteel voor de zondagse palingverkoop werd gebruikt. De directeur wijst op het gevaar van precedentwerking: als Vrees de status van winkelier krijgt, zullen anderen zoals Bosbaan en Goedhart volgen. De directeur toont zich standvastig in zijn beleid om het aantal erkende winkeliers niet uit te breiden, zelfs niet wanneer hogere instanties (zoals het Bedrijfschap in Den Haag) hierover navraag doen. Interessant is de vermelding van C. van Bambergen, die blijkbaar wel een vergunning kreeg ondanks een negatief advies van deze directeur, wat duidt op frictie tussen de lokale uitvoering en het centrale beleid in Den Haag.

Ambtelijke brief (doorslag/kopie).

* **Inhoud:** De brief dient als antwoord op een eerdere vraag van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten. De auteur verduidelijkt de zakelijke situatie van een persoon genaamd "Bosbaan". Er wordt gesteld dat deze persoon nooit een vaste winkel heeft gehad, maar een standplaats op de Lindengracht (Amsterdam) bezat. Tevens was er sprake van een "hal" aan de Lindengracht van waaruit op zondag aal werd verkocht. * **Personen/Entiteiten:** * **P. Vrees Sr.:** Genoemd in een eerdere brief als referentiekader. * **Bosbaan:** De persoon/het bedrijf waarover de huidige inlichtingen gaan. * **Bedrijfschap voor Visscherijproducten:** Een publiekrechtelijk orgaan dat tijdens de bezetting toezag op de visserijsector. * **Locatie:** De Lindengracht is een bekende marktlocatie in de Amsterdamse Jordaan. De geadresseerde bevindt zich in Den Haag (2e Adelheidstraat 300 was destijds een adres waar diverse overheids- of semi-overheidsinstanties waren gevestigd).

Handgeschreven ambtelijke notitie op bruin papier/karton.

De notitie documenteert de administratieve gang van zaken rondom handelsvergunningen ("toewijzingen") in oorlogstijd. Er worden twee specifieke dossiers behandeld: 1. **Dossier Pedro:** Men vermoedt dat de winkel van Pedro mogelijk nog open is terwijl dit wellicht niet de bedoeling is, of dat er een reden is om de toewijzing in te trekken. De heer Hildebrand zal een officiële controle uitvoeren. Bij bevestiging zal de afdeling 'Marktwezen' de toewijzing stopzetten. 2. **Dossier P. Vrees:** Vrees heeft een verzoek ingediend om vanuit zijn loods te mogen verkopen. Ook hier moet Hildebrand de knoop doorhakken. De kanttekeningen (kruisjes en data onderaan) tonen de procesgang: de notitie is geschreven op 3 mei, besproken op 10 mei, een brief van/aan Roerade is afgehandeld op 12 mei, en het stuk is uiteindelijk op 14 mei gearchiveerd ("opbergn").

Document

Dit document is een concept-advies aan de Wethouder voor Levensmiddelen in Amsterdam. Het gaat over het verzoek van een burger, S.C. Marinus Jr., om te worden toegelaten tot het systeem van de visdistributie. De Verdeelingscommissie adviseert negatief. De hoofdreden is dat Marinus Jr. tijdens de oorlogsjaren als chauffeur in Duitsland werkte en voor de oorlog geen zelfstandig vishandelaar was, maar slechts een knecht zonder ventvergunning. De tekst illustreert de starre bureaucratische houding van de distributie-instanties; men wilde het aantal geregistreerde handelaren strikt beperken ("definitieve vaststelling van het koopliedencorps") om het systeem beheersbaar te houden en precedenten te voorkomen. De handgeschreven correcties tonen aan dat de tekst nog in conceptfase was en nauwkeuriger geformuleerd moest worden.

Concept-brief (handgeschreven)

Dit document is een concept voor een officiële beschikking of adviesbrief van de 'Verdeelingscommissie van visch'. Het centrale onderwerp is het verzoek van de heer S.C. Marinus Jr. om (opnieuw) te worden toegelaten tot de visdistributie als kleinhandelaar. De commissie voert verschillende argumenten aan om zijn verzoek af te wijzen: 1. **Gebrek aan continuïteit:** Sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog is de verzoeker niet meer werkzaam geweest in de vissector. Hij werkte in de tussentijd als chauffeur in Duitsland. 2. **Status voor de oorlog:** Marinus Jr. was voorheen geen zelfstandig ondernemer, maar werkte als 'knecht' (werknemer) voor diverse handelaren. Hij beschikte niet over een officiële verkoopvergunning (v.v.). 3. **Beleid:** Er is een strikt beleid om het aantal handelaren in de visverdeling te beperken. Personen die jarenlang buiten het vak hebben gestaan, worden in principe geweerd om het 'kooplieden-corps' stabiel te houden en geen precedenten te scheppen. Alleen langdurige ziekte wordt als geldige uitzonderingsgrond geaccepteerd.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief (doorslag of dossierkopie) met ambtelijke aantekeningen. * **Datum:** 7 augustus 1939. * **Instelling:** Gemeente Amsterdam (afdeling Marktwezen). * **Geadresseerde:** Den Heer W.L. Vrees, Lijnbaansgracht 25 I, Amsterdam-Centrum. * **Kenmerken:** Referentienummer VP/G., dossier 28/94/2, Wyk 9. * **Fysieke staat:** Papier met typewer...

# TRANSCRIPTIE Insp. P. Vrees Sr moet thans, in afwachting beslissing bedrijfschap over vestigingsver- gunning zijn verdeel- meel op zijn markt- plaats Noordermarkt verkoopen. 21-7-'44 M

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief of bezwaarschrift. * **Datering:** Onbekend, vermoedelijk eind 19e of begin 20e eeuw (gebaseerd op taalgebruik en handschrift). * **Auteur:** P. Vrees sr. * **Locatie:** Betreft panden/standplaatsen aan de Lindengracht, Amsterdam. * **Taal:** Nederlands (met archaïsche spelling en dialectinvloeden).

# TRANSCRIPTIE P. Vrees Sr P. Vrees Jr. gehoord op 5/5 43 n. a. v. politie-rapport o. a. visch in beslag genomen. visch was niet ter verdeeling. Vrees zegt, dat visch was betrokken van arbeiders uit IJmuiden. Moest hij ruilen voor andere goederen. visch was gedeeltelijk bedorven. geeft toe, dat dit een schandaal is. 20 p. visch was bestemd voor vaste klanten; deze was niet be- dorven o.a. voor po...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte rapportage (pagina 2). * **Taal:** Nederlands (vooroorlogse spelling). * **Datum in tekst:** 5 mei 1943. * **Onderwerp:** Verslag van een overtreding van de visdistributievoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog door P. Vrees Sr. en P. Vrees Jr. * **Locaties:** Amsterdam (Lindengracht, Korte Prinsengracht, Van Woustraat).