H. Jansen

Officiële brief van de dienst Marktwezen Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een formele aanzegging dat de ontvanger, de heer Jansen, dreigt zijn inschrijving voor een standplaats op de Albert Cuypmarkt te verliezen. * **Reden:** Hij heeft zijn 'voorkeurskaart' niet regelmatig gebruikt, ondanks een eerdere waarschuwing. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar artikel 10 van het Reglement op de Markten. * **Procedure:** Jansen wordt ontboden voor een gesprek met de Inspecteur om de zaak te bespreken voordat de definitieve beslissing tot schrapping wordt genomen. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke spelling (bijv. "schriftelyke", "sollicitantenlyst", "myn").

Ambtelijke notitie / bijblad betreffende een verzoek voor marktkraam-assistentie.

Dit document is een ambtelijk bijblad van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk van de afdeling Marktwezen). De kern van het stuk is de behandeling van een verzoek van de heer Wolff om zich te laten assisteren door een zekere J. Klein op zijn standplaatsen aan de Lindengracht en de Westerstraat. De ambtelijke taal is zeer specifiek: de toevoeging "niet vervangen" is cruciaal. In de toenmalige (en deels huidige) marktverordeningen was het strikt verboden om een standplaats feitelijk onder te verhuren of over te dragen zonder toestemming. Assistentie mocht, mits de hoofdhouders zelf aanwezig bleven. Er heeft een klein onderzoek plaatsgevonden naar de achtergrond van Klein om oneerlijke concurrentie of belangenverstrengeling te voorkomen. Men stelt vast dat Klein zijn waren betrekt van een leverancier uit Leiden (J. Wuhof) die zelf niet op de Amsterdamse markt staat. Hieruit concludeert de ambtenaar dat er "geen bezwaar" is tegen de inwilliging van het verzoek.

Ambtelijk verslag/rapport met voorstel tot tuchtmaatregel.

Dit document is een officieel rapport van een Amsterdamse marktambtenaar over een aanhoudend conflict op de vismarkt. De hoofdpersoon, W. Meconi, wordt beschuldigd van herhaaldelijke ordeverstoring en "terroristisch optreden" (een term die hier geduid moet worden als intimiderend of dwingend gedrag, niet in de moderne politieke betekenis). De kern van het conflict lijkt te liggen in de bewuste pogingen van Meconi om de verkoop van een zekere H. Jansen onmogelijk te maken door incidenten te provoceren en beledigingen te schreeuwen ("Zij worden zeker gestikt!"). De rapporteur merkt op dat Meconi een recidive is; hij is in 1938 al eerder geschorst en geverbaliseerd voor soortgelijk gedrag. Interessant is de nuancering aan het eind: hoewel H. Jansen zelf blijkbaar ook geen makkelijk persoon is ("irriteerend en onbehoorlijk"), oordeelt de ambtenaar dat zij in dit specifieke geval onschuldig is. Het advies is streng: een uitsluiting van een week, met het dreigement dat Burgemeester en Wethouders (B en W) hem permanent de markttoegang kunnen ontzeggen als het gedrag aanhoudt.

Handgeschreven ambtelijke notitie/memo.

Het document betreft een administratieve wijziging met betrekking tot de bezetting van een marktplaats of een vergelijkbare handelsvergunning. * **Kern van de zaak:** H. Jansen had vanaf 19 juli assistentie van P. J. Klijn. Hoewel hiervoor een schriftelijke toestemming was voorbereid (verwijzend naar dossiernummer 33/39/2), komt deze te vervallen. * **Reden:** De reden voor het vervallen van de toestemming is dat Klijn inmiddels weer als zelfstandige werkzaam is. * **Afhandeling:** In de marge is genoteerd dat de assistentie officieel is ingetrokken ("inget.") en dat dit op 21 augustus 1939 is gecommuniceerd aan de marktambtenaar.

Handgeschreven verzoekschrift / administratieve kaart.

De brief is een formeel verzoek van de marktkoopman H. Jansen aan de Amsterdamse marktinspectie. Jansen exploiteert twee standplaatsen op bekende locaties in de Jordaan: nummer 542 op de Lindengracht en nummer 593 in de Westerstraat. De afkorting "Soll." staat hier vermoedelijk voor *Stalling* of *Standplaats*. Omdat hij "met vleeschwaren staat" (vlees verkoopt), heeft hij behoefte aan hulp, waarschijnlijk vanwege de hygiënische eisen of de drukte van de verkoop op twee locaties. Hij verzoekt formeel om toestemming voor de assistentie van J. Klijn. De taal is onderdanig en formeel ("verzoekt U beleefd", "ondergeteekende"), passend bij de toenmalige hiërarchische verhouding tussen burger en overheid.

Document

* **Inhoud:** Het document is een positief advies naar aanleiding van een hulpvraag. De schrijver laat de Inspecteur van het Marktwezen weten dat er geen bezwaren zijn om de gevraagde "assistentie" (financiële of materiële bijstand) te verlenen aan de heer Jansen voor zijn pasgeboren zoon Johannes. * **Terminologie:** De kwalificatie "gewoon bijstandgeval" duidt erop dat de aanvraag voldoet aan de standaardcriteria voor armenzorg of tijdelijke ondersteuning en dat er geen sprake is van fraude of bijzondere omstandigheden. * **Paleografie:** Het document is geschreven in een vlot administratief cursief handschrift uit de vroege 20e eeuw. Er wordt veelvuldig gebruikgemaakt van standaardafkortingen zoals "v/h" (van het), "t/b" (ten behoeve), "geb." (geboren) en "dr." (daar/der).

Handgeschreven zakelijke notitie/bijlage.

* **Handschrift:** Het betreft een vlot, hellend cursief handschrift (lopend schrift) met karakteristieke lussen. De tekst is zakelijk en bondig geformuleerd. * **Inhoud:** De tekst bestaat uit twee delen. Het eerste deel bevestigt de retourzending van monsters ("stalen") en een vrachtbrief. Het tweede deel (P.S.) is een administratieve herinnering over een financiële kwestie: de opbrengst van een specifieke wagonlading winterpeen is nog niet overgemaakt of verrekend. * **Kerngegevens:** * Wagonnummer: 37095 * Betrokken personen: H. Jansen (verkoper) en A. Karseboom (opdrachtgever). * Goederen: 3 ton winterpeen.

Dienstverslag / Rapport van wangedrag op de markt.

Het document is een handgeschreven rapport van een marktbeambte (C. Goats) gericht aan de bedrijfschef van de Amsterdamse markt. De overtreding betreft het storten van groenteafval op de openbare weg (de rijweg bij de markthal). De dader, H. Jansen, geboren op 10 december 1917, woonachtig op de Rapenburg 63, wordt geïdentificeerd als personeelslid van de firma Verhoeven (waarschijnlijk een handelaar of transporteur op de markt). Hij is in het bezit van marktkaart nummer 635. Onderaan is een administratieve beslissing toegevoegd: de persoon krijgt een schorsing van drie dagen. Opvallend is dat de schorsing specifiek wordt vastgelegd op maandag 10, dinsdag 11 en woensdag 12 juni 1940, wat suggereert dat dit de drukste of meest relevante marktdagen voor de betrokkene waren.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

Deze korte zakelijke brief betreft een disciplinaire maatregel tegen een handelaar of gebruiker van de Centrale Markt in Amsterdam. De heer H. Jansen Jr. wordt gesanctioneerd voor het illegaal storten van afval (een kist met groentenafval) op het marktterrein. De straf is een tijdelijk toegangsverbod voor de duur van drie dagen. De toon van de brief is formeel en direct ("ontneem ik U het recht"). Het document geeft inzicht in de strikte handhaving van orde en hygiëne op het terrein van de voedseldistributie in Amsterdam.

Zakelijke correspondentie / disciplinaire kennisgeving (doorslag).

* **Inhoud:** Het document is een officiële mededeling aan de heer H. Jansen Jr. waarin hem de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam wordt ontzegd voor een periode van drie dagen. * **Aanleiding:** De sanctie is opgelegd omdat de geadresseerde die dag een kist met groenteafval had gedumpt op het marktterrein, wat blijkbaar in strijd was met de geldende reglementen. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en kenmerkend voor de tijd ("den Heer", "den tijd", "a.s."). De toon is zakelijk en autoritair. * **Administratieve details:** Het nummer "77/13/2 M." duidt op een dossier- of archiefnummer. De handgeschreven toevoeging "extra" bovenaan suggereert dat dit mogelijk een extra kopie was of een speciaal kenmerk kreeg binnen de administratie.

Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).

Het document betreft een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld in het kader van de roof van Joodse vermogens tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Enkele observaties: * **Berekening:** De kolom "Te betalen registratie" bedraagt exact 0,6% van de "Hoofdsom". Dit duidt op een wettelijk vastgestelde heffing op kapitaal of bedrijfswaarde. * **Doelgroep:** Een groot deel van de namen (o.a. Aap, Cohen, Dotsch, Pais, Wijnschenk) is onmiskenbaar van Joodse origine. De adressen (zoals Waterlooplein, Rapenburgerstraat en Weesperstraat in Amsterdam) bevinden zich in de vooroorlogse Joodse buurten. * **Sector:** Er is een opvallend hoge concentratie aan ondernemers in de "Vischhandel" (vishandel), met name in kustplaatsen als Monnikendam, IJmuiden, Enkhuizen, Volendam en Spakenburg. * **Correcties:** Onderaan het document zijn "Suppletie" (aanvulling) en een aftrekpost (S. Moffie) verwerkt om tot een "Totaal Generaal" te komen.

Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.

* **Doel:** Het document lijkt een register te zijn van verschuldigde of betaalde registratiegelden. De kolom "Te betalen registratie" is exact 0,6% van de "Hoofdsom" (met afrondingen). * **Sectoren:** Er is een sterke nadruk op de vishandel ("Vischhandel"). Veel genoemde plaatsen zijn traditionele vissersdorpen of havensteden (Volendam, Spakenburg, Enkhuizen, IJmuiden, Den Helder). * **Geografie:** De focus ligt op Noord-Holland en de kuststeden rond het voormalige Zuiderzee-gebied, met uitschieters naar Amsterdam en Rotterdam. * **Financieel:** Het totaalbedrag aan kapitaal ("Hoofdsom") bedraagt bijna 50.000 gulden, waarover bijna 300 gulden aan registratiekosten wordt geheven.

Document

Het document is een verslag van een controleur betreffende de bedrijfsstatus van H. Jansen Jr. De kern van het rapport is een administratieve onregelmatigheid: Jansen Jr. is na zijn militaire dienst als zelfstandig handelaar begonnen in het Amsterdamse centrum, maar heeft nagelaten direct de benodigde 'kooperskaart' aan te vragen. Opvallende punten: * **Terminologie:** Er wordt gesproken over een "toewijzingsboekje" en "erkenning", wat wijst op de strikte regulering van de handel tijdens de oorlogsjaren. * **Fouten:** In de getypte tekst staat een spelfout: "edn" in plaats van "den" militairen dienst. * **Handgeschreven toevoegingen:** De aantekeningen onderaan tonen de ambtelijke verwerking. Er is sprake van een betaling van 6 gulden (waarschijnlijk leges voor een naamswijziging/vergunning) die op 5 mei 1941 is ontvangen.

Dienstverslag / Rapportage van de afdeling Marktwezen.

Dit document betreft een aanvraag van H. Jansen Jr. voor een officiële erkenning als zelfstandig kleinhandelaar in groenten en fruit. **Kernpunten uit het rapport:** * **Vakkennis:** De aanvrager heeft negen jaar ervaring in de zaak van zijn vader (een 'kooper' of inkoper). * **Locatie:** De zaak is gevestigd in de Amsterdamse Jodenbuurt (Rapenburgerstraat/Houtkopersdwarsstraat). * **Vergunningen:** Hij beschikt al over een aardappelerkenning van de stichting "Centraal Belang" en heeft een eigen inkoop-pas voor de Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam). * **Betrouwbaarheid:** De controleur bevestigt dat de verstrekte informatie correct is, inclusief een korte onderbreking voor militaire dienstplicht in 1938. * **Besluitvorming:** De aanvraag wordt door de Amsterdamse controleur goedgekeurd ('Accoord') en vervolgens doorgezonden naar Den Haag voor de definitieve landelijke registratie.

Getypte naam- en adreslijst met handgeschreven annotaties.

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (sectie H t/m K). De adressen bevinden zich voornamelijk in Amsterdam (Jordaan, Oud-West, De Pijp, Rivierenbuurt) met uitlopers naar Volendam. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is een werklijst. Handgeschreven toevoegingen verduidelijken namen (bijv. "Leendert Jansen" bij een bedrijfsnaam of de correctie naar "W.v. Jolingen"). Er zijn ook expliciete doorhalingen bij J.W. Jans en L.J. Klein. * **Opmerkelijke namen:** De vermelding van "Jopie Huisman" is interessant; dit betreft mogelijk de bekende Friese fijnschilder die in zijn jonge jaren in Amsterdam woonde en werkte. Ook informele namen zoals "Joop en Dries" en "Kassie" duiden op een persoonlijke of informele relatie tussen de samensteller en de geregistreerden. * **Typografie:** Gebruik van Romeinse cijfers (I, II, III) en de letter 'h' (huis) achter huisnummers om verdiepingen aan te duiden, wat standaard was in de Amsterdamse adressering.

Getypte doorslag of archiefkopie van een officiële oproepbrief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een dwingende uitnodiging aan twee personen die een aanvraag hebben ingediend om officieel erkend te worden als groenteboer (kleinhandelaar in groenten en fruit). Zij moeten verschijnen voor een gesprek met een controleur. * **Toon en taal:** De stijl is strikt ambtelijk en autoritair. Het taalgebruik is kenmerkend voor de vroege jaren '40 ("Uw aanvrage", "des voormiddags", "vervoegen bij den contrôleur"). De waarschuwing dat de aanvraag bij niet-verschijnen wordt geseponeerd, onderstreept de bureaucratische macht van de instantie. * **Administratieve details:** De handgeschreven notitie "Verzonden 10/11" (10 november) laat zien dat de brief op de dag van datering direct is verwerkt. De codes (zoals 2b/67/1 M.) dienen voor de dossiervorming binnen het archiefsysteem van de gemeente. * **Locatie:** Het genoemde adres, Jan van Galenstraat 12, was tijdens de oorlog een belangrijke post voor de distributie-administratie in Amsterdam.

Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").

Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.

Wekelijks inspectierapport (Weekoverzicht) betreffende visverkoop en marktcontrole.

Dit document is een ambtelijk verslag van inspecties op de Amsterdamse vismarkten en bij individuele visdetailhandelaren. De inspecteur, J.P. Bouma, controleert strikt op de uitvoering van distributiemaatregelen. Belangrijke elementen in de tekst zijn: * **Toezicht op verkoop:** Meerdere malen wordt vermeld dat vis "onder toezicht verkocht" wordt. Dit duidt op een streng rantsoeneringssysteem waarbij de overheid toezag op een eerlijke verdeling en het voorkomen van de zwarte markt. * **Toewijzingen:** De term "toewijzing" verwijst naar de officieel toegewezen hoeveelheid vis die een handelaar mocht ontvangen en verkopen. * **Prijsbeheersing:** De vermelding van het "Prijsaanduidingsbesluit" toont aan dat er scherp gecontroleerd werd op de vastgestelde prijzen om inflatie en woekerwinsten tegen te gaan. * **Logistiek:** De controle op de Ruyterkade (bij het Centraal Station) en Martelaarsgracht wijst op inspectie bij het punt van binnenkomst van de handelswaar in de stad.

Zakelijke brief/verzoekschrift.

De schrijvers van de brief, P.A. Kluijman en J. Jansen Klein, richten zich tot een instantie (waarschijnlijk een gemeentelijke dienst of een productschap) met een specifiek zakelijk probleem. Zij exploiteren een winkel op de Zeedijk in Amsterdam. De kern van de klacht is dat hun "toewijzing" voor de levering van gepelde garnalen onterecht ("ongemotiveerd") is ingetrokken. Uit de tekst blijkt dat er sprake was van een informele regeling: zij ontvingen hun garnalen via de broer van een van de vennoten, H. Jansen Klein, als een "broederdienst" (vriendendienst). Omdat deze broer zichzelf echter niet officieel had geregistreerd als handelaar in gepelde garnalen, is de toewijzing voor de winkel van Kluijman en J. Jansen Klein nu weggevallen. Ze stellen dat zij hiervan de "dupe" zijn en vragen om herstel van de situatie. Het taalgebruik is formeel en beleefd ("welwillende medewerking", "in het reine te brengen", "bij voorbaat mijn hartelijke dank"), wat gebruikelijk was voor dergelijke verzoekschriften aan officiële instanties.

Verzoekschrift / Brief.

* **Inhoud:** De brief is een dringend verzoek van een vrouw wiens echtgenoot, J.H. Jansen (geboren 9 december 1909), sinds februari 1943 in Duitsland is tewerkgesteld. Zij voert aan dat haar man daar ziek is geworden (onder doktersbehandeling staat) en daardoor niet in staat is om inkomen te genereren voor zijn gezin. Omdat hij al 20 jaar werkzaam is in de vishandel, verzoekt zij om een "toewijzing voor vis", zodat zij waarschijnlijk zelf de handel kan voortzetten of in het levensonderhoud kan voorzien. * **Toon:** De toon is uiterst beleefd en formeel ("neem ik de vrijheid", "zeer gewaardeerde aandacht"), wat gebruikelijk was bij dergelijke rekesten aan instanties tijdens de bezetting. * **Besluitvorming:** De aantekeningen in de linkerkantlijn lijken erop te wijzen dat het verzoek is afgehandeld. De tekst "Afgewezen 23-6-'43" suggereert dat de autoriteiten het verzoek niet hebben gehonoreerd.

Administratief grootboek / Transportregister.

* **Eenheden:** Er wordt gerekend in Hectoliters (HL), wat duidt op het transport van vloeistoffen. Gezien de namen en de structuur gaat het zeer waarschijnlijk om de melkinzameling (melkritten) voor een zuivelfabriek. * **Vervoersmiddelen:** De diversiteit aan vervoer is opvallend: van handkarren voor korte afstanden tot "p & w" (paard en wagen) en enkele vrachtwagens (auto). In 1943 was brandstof schaars, wat het grote aandeel paardentractie en handkracht verklaart. * **Financiën:** De kolom 'Fl.' (Florijnen) geeft de uitbetaling aan de vervoerders weer. De tarieven lijken gerelateerd aan het aantal vervoerde hectoliters. * **Organisatie:** "A.C. vervoer" verwijst mogelijk naar een overkoepelende Centrale (bijv. de Algemene Centrale voor Melkvoorziening). De G-nummers op de kentekens duiden op de provincie Noord-Holland.

Brief (verzoekschrift)

Dit document is een formeel verzoek van drie individuen (vermoedelijk visboeren of handelaren) aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in 1943. Zij verzoeken officieel om een zekere heer G. Lammers te machtigen om namens hen partijen vis in ontvangst te nemen. De ambtelijke notitie in de kantlijn is cruciaal voor de administratieve afhandeling. Hierin wordt bevestigd dat de heren een "erkende combinatie" vormen (een samenwerkingsverband dat in de oorlogstijd vaak nodig was voor de distributie en toewijzing van schaarse goederen). Er wordt echter een kanttekening geplaatst bij W. Ros: hij komt niet voor in de dagrapporten van de combinatie omdat hij een eigen winkel heeft op "Borneburg" (mogelijk een verwijzing naar de Borneokade of een specifieke locatie in de Indische Buurt).

Getypte brief (doorslag of archiefexemplaar).

Het document is een officiële vergunning of machtiging aan een marktkoopman (de heer G. Lammers) tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de brief is dat Lammers toestemming krijgt om de 'toewijzingen' (waarschijnlijk distributiebescheiden of goederenallocaties) van twee collega's (H. Jansen en H.F. Ossendorp) in ontvangst te nemen. **Belangrijke elementen:** * **Locatie:** De Dapperstraat markt in Amsterdam-Oost, die ook tijdens de oorlog een cruciaal punt voor voedsel- en goederenvoorziening bleef. * **Beperkingen:** De autoriteiten stellen zeer strikte voorwaarden. De toestemming geldt alleen voor de middagverdeling en alleen als de ochtendhandel nog niet is afgerond. De onderstrepingen in de tekst benadrukken deze beperkende voorwaarden, wat wijst op een streng bureaucratisch toezicht. * **Bureaucratie:** De verwijzing naar een 'circulaire d.d. 25 Mei 1943' toont aan dat dit een onderdeel was van een groter pakket aan nieuwe regelingen voor de kleinhandel.

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

* **Inhoud:** De afzender, J. Jansen, verzoekt om een (verhoogde) toewijzing van gerookte vis en gepelde garnalen. Hij voert aan dat hij sinds november 1940 als winkelier gevestigd is en dat hij voor die tijd al handel dreef met specifieke firma's (Steur & Gerritsen, Jut Ruig, Rokeman). Hij ontvangt momenteel twee bakken garnalen, maar meent als erkend visverkoper recht te hebben op drie kisten. * **Taalgebruik:** Het document bevat diverse spellings- en grammaticale eigenaardigheden ("recht op heeft" in de eerste persoon, "despecatie" waarschijnlijk bedoeld als *dispensatie*). Dit duidt op een schrijver die probeert formele taal te bezigen zonder de ambtelijke terminologie volledig te beheersen. * **Besluitvorming:** De aanvraag is gemarkeerd met het woord "afwijzen". De bureaucratische afhandeling in oorlogstijd was streng; zonder de juiste papieren of bewijzen van vooroorlogse omzet werd extra toewijzing zelden verleend.

Handgeschreven grootboekpagina/inventarislijst.

Het document betreft een administratieve lijst van openstaande posten of geleverde goederen ("boeken"). De structuur is consistent: een naam, gevolgd door een berekening van aantallen maal een eenheidsprijs, met achteraan het totaalbedrag. Opvallend is de rekenmethode: bijvoorbeeld bij P. Lammers staat `8 X 170` (1360) en `4 X 200` (800). De optelsom hiervan is 2160, wat in de rechterkolom genoteerd staat als `21.60`. Dit suggereert dat de berekeningen in centen zijn gedaan en de uitkomst in guldens is genoteerd. De streepjes achter de bedragen wijzen op een afvinkproces of dat het ronde bedragen betreft. De lijst bevat bekende Nederlandse achternamen uit de visserij- of handelssector (zoals Schilder, Koelewijn, Kwakman). De doorhaling van "H. Molle" suggereert dat deze post is voldaan of geannuleerd.

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).

* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Document

- **Doel van het document:** Het betreft een administratieve registratie van de vishandel tijdens de overgang van vrede (1939) naar oorlogstijd (1940). De nauwkeurige vastlegging suggereert een toezichthoudende rol van de overheid op de voedselvoorziening. - **Handgeschreven tekens:** De vinkjes, kruisjes en streepjes duiden op een proces van verificatie of selectie. Handelaren met een '+' lijken vaker geconcentreerd in Volendam, terwijl Amsterdammers vaker met een '/' of 'vinkje' zijn gemerkt. - **Oorlogsinvloed:** Bij L. Meents staat "geen boekhouding - militair", wat erop wijst dat de eigenaar was opgeroepen voor het leger. Bij andere handelaren zie je de omzet in 1940 sterk dalen (bijv. Th. Otto) of juist stijgen (bijv. P. Hogenbirk), wat duidt op verschuivingen in de markt door de bezetting. - **Joodse namen:** Namen als Hammelburg, de Hond, Korper, Meents en Piller-Moffie, evenals adressen in de Jodenbuurt (Jodenhouttuinen, Uilenburgerstraat), wijzen erop dat dit overzicht ook Joodse handelaren bevat die kort na deze periode te maken kregen met anti-Joodse maatregelen en onteigening.

Inspectierapport (controlerapport) betreffende groentewinkels.

* **Inhoud:** Het document legt de bevindingen vast van een inspectiebezoek aan drie groentewinkels in Amsterdam-West. * **Overtreding:** Bij de winkel van D. Tromp in de Cellierstraat is een overtreding vastgesteld met betrekking tot "Prijsopdr." (waarschijnlijk Prijsopdrijving of Prijsvoorschriften). Er is direct een hercontrole ingepland voor 24 december. * **Status:** De overige twee gecontroleerde winkels (Jansen en Van Wijngaarden) voldeden op dat moment aan de regels ("In orde"). * **Fysieke staat:** De tekst van het voorgedrukte formulier is enkel in spiegelbeeld leesbaar, wat suggereert dat we naar de achterkant van een dun vel papier kijken of dat de inkt van een erbovenop liggend vel is doorgebloed. ---

Administratieve notitie / Rapportage betreffende marktplaatsen.

Het document is een intern administratief verslag betreffende het beheer van marktplaatsen, waarschijnlijk in een grote Nederlandse stad. De tekst is opgedeeld in twee hoofdonderwerpen: 1. **Geval Schoonewolf:** Een ervaren marktkoopman ("oude Garde") is wegens ziekte tijdelijk niet in staat zijn handel te drijven. Hij verzoekt om behoud van zijn standplaatsrechten. De rapporteur (De Haan) adviseert hiermee in te stemmen vanwege de staat van dienst van de man, maar stelt voor hem bij terugkeer naar de minder gunstige plek aan het "einde der rij" te verplaatsen. 2. **Wanbetalers en verzuim:** Er wordt een lijst gegeven van kooplieden die niet hebben gereageerd op een officiële oproep en die hun stageld voor de maand januari (tot de deadline van 8 januari) niet hebben voldaan. Voor hen is het advies streng: "m. i. intrekken" (naar mijn inzien hun vergunning of standplaats intrekken). Een aantal namen op deze lijst is later doorgehaald, wat suggereert dat zij alsnog hebben voldaan aan hun verplichtingen of dat hun situatie is opgehelderd (zoals bij C. Buitenhuis die maandag weer op de markt verschijnt). Het proces wordt afgerond met de rode notitie "besproken" en "acc" (akkoord), wat duidt op een besluitvorming door een hogere instantie of afdelingshoofd op dezelfde dag (26-1-44).

Briefkaart (voorzijde met adresgegevens).

Het betreft een formele correspondentie uit de late oorlogsjaren (juni 1944). De afzender, H. Jansen, richt zich tot de Inspecteur van het Marktwezen. De bestemming, Jan van Galenstraat 14, is het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam, destijds het zenuwcentrum voor de voedselvoorziening en handel in de stad. Het handschrift is een verzorgd, schuinlopend cursief dat kenmerkend is voor de vroege tot midden-20e eeuw. De afkorting "A-dam C." staat voor Amsterdam Centrum. De toevoeging "II" bij het huisnummer van de afzender duidt op de tweede verdieping.

Handgeschreven brief / kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een afmelding voor een oproep of afspraak. De heer Jansen (of iemand die namens hem schrijft, gezien de wisseling in persoonsvormen zoals "ben" en "is") legt uit dat hij niet op een afspraak tussen 14:00 en 16:00 uur kan verschijnen. * **Reden:** De afzender geeft aan "invalide" te zijn en momenteel weer ziek. Hij mag van de dokter (of autoriteiten) niets meer doen en kan niet langer "met handel staan". * **Kernboodschap:** Hij zegt zijn "staanplaats" op (bedankt hiervoor) omdat hij volledige rust moet houden. * **Schrijfstijl:** De tekst bevat diverse stijlfouten (bijv. "daar is invalide ben"), wat kan duiden op een beperkte scholing van de schrijver of een hoge graad van ouderdom/ziekte. * **Administratieve verwerking:** De aantekeningen onderaan tonen aan dat de brief op 7 februari 1944 is verwerkt. De tekst "In reg. afgevoerd" betekent dat hij uit het register van vergunninghouders is geschrapt.

Document

Dit document is een gedetailleerd controleverslag van de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De ambtenaar (de contrôleur) heeft in de Dapperstraat een inspectie uitgevoerd op de voorraden vis van verschillende marktkooplieden. De kern van de rapportage is de vergelijking tussen de **toewijzing** (de hoeveelheid vis die een handelaar officieel mocht ontvangen/verkopen) en het **feitelijk gewogen gewicht** ter plaatse. Er worden diverse vissoorten genoemd: schol, schar, bot, garnalen, zeevis, voorn, wijting en gezouten bliek. Enkele bijzonderheden: * Er zijn structureel kleine afwijkingen tussen de toewijzing en het werkelijke gewicht, variërend van een halve kilo minder tot enkele kilo's meer. * Bij H.J. Jansen Klein wordt specifiek vermeld dat er 2 kg vis aan dierentuin Artis is geleverd met toestemming van een zekere "Hr. Stam". * Bij de handelaren Looijen en Jansen Hz. wordt een gecombineerde berekening gemaakt, waarbij ook de term "Ys" (ijs) wordt gebruikt, wat invloed kan hebben op het gewicht.

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 17 augustus 1942. * **Afzender:** J.W. Jansen (geboren 15 december 1910). * **Adres afzender:** P. Jan van der Heydenstraat 107 II, Amsterdam-Zuid. * **Ontvanger:** Dienst voor het Marktwezen of een distributiecommissie (gezien de aantekening "Verdeel com."). * **Referentienummer:** Nº 46A/529/1 M....

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer J.W.A. Jansen, Tollensstraat 81 I, Amsterdam-West. Wijk 12. 27/43/2 M. 18 Juli 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 30 Juni jl. verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes uitstel van Uw ver- plichting om regelmatig Uw plaats op de markt Ten Katestraat te be- zetten. U dient er echter zorg voor...

# TRANSCRIPTIE VP/HG. *extra* (handgeschreven) 28/70/2 M. 24 Juni 1939. den Heer H. Jansen, Lindengracht 95 III, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 26 Mei jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op de markten Lindengracht en Westerstraat te laten bijstaan - niet vervangen - door J.Klijn. De Directeur,

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel rapport van de gemeente Amsterdam (Marktwezen). * **Datum:** 1 augustus 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Referentienummer:** No 21/85/1 M. 1940 2/8. * **Betrokkene:** J.H.Ch. Jansen (geboren ca. 1904), wonende Westerstraat 87, Amsterdam. * **Status:** Afgewezen (zie handgeschreven aantekening in rood kader).

# TRANSCRIPTIE Nº 2 ℬ/30/1 M.1941 $^{27}/_{5}$ R A P P O R T ----------------- H.Jansen.Jr, oud 24 jaar en wonende Rapenburgerstraat 63 alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart reeds 9 jaren in de betrokken kleinhandel wekzaam te zijn als personeel van zijn vader, kooper H.Jansen, die op het hierboven genoemde adres en in de Houtkopersdwarsstraat 6...