N. Hakker

Getypte financiële staat (Debiteuren Saldi Staat).

* **Administratieve structuur:** Het betreft een klassieke debiteurenlijst waarbij per klant de debetstand (schuld), creditstand (betalingen/tegoed) en het uiteindelijke saldo worden weergegeven. * **Correcties:** Er zijn handmatige wijzigingen aangebracht. Bij de posten "A.J. de Graaf" en "P. van Hoeckel & Zn" is de aanduiding "NV" (Naamloze Vennootschap) doorgehaald, wat mogelijk wijst op een wijziging in de rechtsvorm of een eerdere typefout. * **Aandachtspunten:** Aan de rechterzijde van de saldikolom staan bij bepaalde regels horizontale potloodstreepjes (bijv. bij N.V. Jac.v.d. Berg, N.V.P.J.v.d. Brink en B. Moffie). Dit zijn vaak de posten met de hoogste openstaande saldi, wat suggereert dat deze extra gecontroleerd moesten worden. * **Typografische bijzonderheden:** Bij "Fa. Gebrs. S. Hagenaar" ontbreekt in de creditkolom een decimaalteken (er staat 292963 in plaats van 292.63), maar het saldo van 7.25 bevestigt de rekenkundige waarde. Bij "Fa C.H. Heerding" is een komma gebruikt in plaats van een punt (278,53).

Boekhoudkundig overzicht (getypte lijst van debiteuren met handgeschreven annotaties).

* **Inhoud:** Het document betreft een balans van openstaande vorderingen (debiteuren) van een niet nader genoemd koelhuis aan het einde van het eerste kwartaal van 1939. * **Boekhoudkundige details:** * De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f). * Eén post (J.v.Dijk) is gemarkeerd als 'credit', wat betekent dat deze persoon een tegoed had bij het bedrijf in plaats van een schuld. * De lijst bevat zowel particulieren als bedrijven (firma's/fa. en Naamloze Vennootschappen/N.V.). * **Annotaties:** De handgeschreven doorhalingen bij 'B. Moffie' en 'Fa. Posener' suggereren dat deze posten tijdens het controleren van de lijst zijn verwerkt of voldaan. Er zijn diverse controletekens aanwezig, zoals een vraagteken bij N. Hakker en een rood vinkje bij het eindtotaal. * **Geografie:** De genoemde locaties (Rotterdam, Deventer, Den Haag, Zaandam, Lienden) wijzen op een klantenkring die verspreid was over Nederland, met een concentratie in Rotterdam.

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst).

Het document is een overzicht van openstaande vorderingen van een koelhuis (waarschijnlijk het Amsterdamsch Koelhuis) op verschillende klanten op de datum 30 april 1939. De bedragen variëren van kleine centenbedragen tot aanzienlijke sommen van meer dan duizend gulden (zoals bij Meyer Mok en NV Solbandera). Opvallende kenmerken: * **Annotaties:** Er staat een handgeschreven "C." bij J.v.Dijk, wat mogelijk duidt op een specifieke categorie of credit-status. Bij N. Hakker is een typefout overschreven of doorgestreept. * **Controle:** Onderaan de lijst staat een rode vink bij het totaalbedrag, wat wijst op een accountantscontrole of administratieve goedkeuring. * **Namen:** Veel van de vermelde namen (zoals Agsteribbe, Italiaander, Mok, Moffie, Posner, Wijnschenk) zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam in die tijd, vaak werkzaam in de handel op de markten of in de vleessector.

Document

* **Administratieve correcties:** Het document toont een nauwgezet controleproces. De getypte som van de linkerpagina (7133,62) bevat een klein rekenverschil met de handgeschreven som (7134,52). Dit verschil van 0,90 gulden wordt rechts verklaard met de aantekening "af 2 x 45". Gezien J.v. Dijk exact 0,45 gulden verschuldigd is, lijkt het te gaan om een dubbele boeking of een specifieke correctie op dat bedrag. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat veel namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Italiaander, Moffie, Mok, Polak). Veel van deze personen en firma's waren actief in de handel op de Amsterdamse markten of in de fruitimport (zoals de 'Am. Fruit My.' en 'Fa. Koopman'). * **Status van vorderingen:** De vinkjes suggereren dat de posten zijn gecontroleerd tegen de boekhouding. De rode kruisjes bij B. Moffie en Posener wijzen mogelijk op oninbare vorderingen of posten die extra aandacht behoefden bij de jaarafsluiting.

Zakelijke brief.

* **Taal en Stijl:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de toenmalige spelling (vóór de spellingwijziging van 1947), gekenmerkt door woorden als "telephonisch", "deelen" en de beleefdheidsvorm "Weled. Geb. Heer". * **Inhoud:** De directie van de Utrechtse veiling introduceert een vaste klant, de heer N. Hakker uit Amsterdam, bij de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De heer Hakker, een handelaar in luxe groenten en "primeurs" (vroege seizoensproducten), probeert blijkbaar een uitzondering te verkrijgen op een vigerende regeling. * **Marginalia:** De handgeschreven notitie linksonder is cruciaal voor de interpretatie. Hieruit blijkt dat de aanvraag van Hakker is afgewezen. Er staat expliciet dat de handel in primeurs geen geldige reden is voor "dispensatie van het bekende verbod". * **Administratieve sporen:** De aantekeningen rechtsboven en linksonder (gedateerd 12 juni 1940) tonen de snelle administratieve afhandeling en besluitvorming door de ontvangende instantie in Amsterdam.

Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).

Dit document is een debiteurenlijst van een koelhuis, gedateerd op 31 januari 1940. Het geeft een overzicht van openstaande saldi van zowel individuen als bedrijven. Het koelhuis faciliteerde waarschijnlijk de opslag van bederfelijke waren zoals vlees of fruit (gezien de vermelding van de "Wyksche fruitmy."). De bedragen variëren sterk, van enkele centen (F.J. Beugel, f. 0.05) tot aanzienlijke bedragen voor die tijd (Wyksche fruitmy., f. 1412.82). De lijst is deels alfabetisch geordend. Onderaan de eerste kolom staat een subtotal ("Transporteeren"), dat bovenaan de tweede kolom wordt voortgezet ("Transport") om tot een eindtotaal van 5669,93 gulden te komen.

Getypte lijst van debiteuren (openstaande rekeningen) met bedragen in guldens (f.).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande saldi van een koelhuis. Opvallend is de datum: 30 april 1940, slechts tien dagen voor de Duitse inval in Nederland. De lijst bevat namen van individuen en bedrijven (zoals fruitdistributeurs) die gebruikmaakten van koude opslag. Enkele opmerkelijke punten: * **Hoge posten:** De grootste debiteuren zijn H.J.v. Nieuwkerk (f. 1073.36) en P. Versluis (f. 1187.01). Deze bedragen zijn met een rode streep gemarkeerd, wat kan duiden op een controle of een bijzonder risico. * **Creditposten (CR):** B. Polak en H.G. Ruhé hebben een negatief saldo (tegoed), wat in de boekhouding met rood is omkaderd. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat veel Joodse familienamen (bijv. Agsteribbe, Blik, Hakker, Mok, Moffie, Ossedrijver, Presser). Dit suggereert dat het koelhuis een belangrijke rol speelde in de (vaak Joodse) handel in groenten, fruit of vleeswaren, vermoedelijk in de regio Amsterdam.

Handgeschreven ambtelijke notitie/rapport betreffende een distributieovertreding.

Het document is een kort rapport over een overtreding van de distributievoorschriften tijdens het begin van de Duitse bezetting in Nederland. De kernpunten zijn: 1. **De overtreding:** Winkelier N. Hakker uit de P.C. Hooftstraat in Ede heeft vlees verkocht (of laten afnemen) zonder de verplichte aftekening op de distributiebon/vleeskaart. Dit wijst op illegale handel of administratieve nalatigheid. 2. **Getuigenis:** De melding komt van een grossier (Heer v.d. Geer), werkzaam bij de 'C.M.' (mogelijk Centrale Markt of een Coöperatieve instelling). 3. **Recidive:** Er wordt opgemerkt dat Hakker voor ditzelfde feit al eerder is 'geverbaliseerd' (een proces-verbaal heeft gekregen). 4. **Sanctie:** De opsteller van de notitie stelt een straf voor van 2 dagen sluiting van de zaak (firma Hakker) op 28 augustus 1940. 5. **Besluitvorming:** Een hogere autoriteit (mogelijk de Burgemeester of een Duitse toezichthouder) heeft de straf bij nader inzien gematigd. De rode aantekening "Acc 1 dag" (Accoord voor 1 dag) toont aan dat de sluiting tot één dag werd beperkt.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Toon en vorm:** De brief is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl die gebruikelijk was in het midden van de 20e eeuw ("Hiermede verzoek ik U beleefd", "alhier"). Het gebruik van de "den" in de naamvalsvorm wijst op de toenmalige spelling. * **Afkortingen:** "a.s." staat voor "aanstaande". "vP/HG" zijn waarschijnlijk de initialen van de opsteller en de typist(e). * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam was destijds de locatie van de Centrale Markthallen, maar huisvestte ook diverse gemeentelijke diensten, waaronder de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijk Hulpbetoon. * **Geadresseerde:** Uit archiefonderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat op P.C. Hooftstraat 67 de heer Nathan Hakker (geboren 1883) woonde. Hij was een Joodse koopman.

Getypte brief (vermoedelijk een doorslag op archiefpapier).

* **Toon en taalgebruik:** De brief is geschreven in een formele, zakelijke stijl die kenmerkend is voor de Nederlandse ambtenarij in de eerste helft van de 20e eeuw ("verzoek ik U beleefd", "alhier"). * **Inhoud:** Het betreft een oproep voor een ontmoeting met de secretaris van een specifieke dienst. Er wordt geen reden voor het gesprek genoemd, wat gebruikelijk was bij routinematige administratieve of controlerende oproepen. * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 was in 1940 het adres van de administratie van de Centrale Markthallen (Dienst van het Marktwezen). Het is aannemelijk dat de brief van deze dienst afkomstig is. * **Administratieve details:** De vermelding "Wijk 24" en het referentienummer duiden op een strakke stedelijke administratie. De handgeschreven notitie "extra" suggereert dat dit document of de zaak een bijzondere status had binnen het dossier.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving van een tuchtrechtelijke maatregel. De heer N. Hakker wordt gestraft omdat hij (of zijn personeel) producten heeft ingekocht buiten de Centrale Markt om. Dit was een overtreding van het marktreglement. * **Strafmaat:** De straf bestaat uit een ontzegging van de toegang tot de markt voor de duur van één dag (maandag 2 september 1940). De straf is collectief; deze geldt ook voor het personeel van de heer Hakker. * **Bewijsvoering:** De directeur verwijst naar een onderhoud op 29 augustus waarbij de heer Hakker de overtreding zelf heeft toegegeven tegenover de Secretaris van de dienst. * **Juridische basis:** Er wordt specifiek verwezen naar artikel 35 van het 'Reglement op de Centrale Markt'.

Handgeschreven memo of dossiernotitie.

De tekst beschrijft een omzeiling van de vroege anti-Joodse maatregelen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. * **Betrokkenen:** Nathan Hakker (antiquair/handelaar) en zijn zoon B. Hakker maken gebruik van S. Meents als stroman. * **De handeling:** B. Hakker koopt goederen op veilingen in Utrecht onder de naam van Meents. Deze goederen worden vervolgens verkocht in de winkel van N. Hakker. * **Motief:** Er wordt expliciet vermeld dat dit gebeurt omdat Hakker "niet buiten de OM mag koopen". De "OM" staat voor de *Omnia-Treuhandgesellschaft*, de organisatie die door de bezetter was belast met het beheer en de liquidatie ("arisering") van Joodse bedrijven. * **Administratieve sporen:** De verschillende data en initialen (wp, AB) en het rode nummer onderaan duiden op een ambtelijke verwerking van deze informatie, mogelijk door een controleur of een medewerker van de Omnia-Treuhand.

Getypte debiteurenlijst (boekhoudkundig overzicht).

* **Inhoud:** Het document is een financiële momentopname van openstaande posten bij een koelhuis. Het overgrote deel van de posten betreft kleine bedragen, wat duidt op kleinschalige opslag of restposten. * **Boekhoudkundige termen:** De afkorting "CR." staat voor Credit. Deze klanten hadden een tegoed bij het koelhuis (bijvoorbeeld door overbetaling of retourzendingen), wat in mindering wordt gebracht op het totaal van de debiteuren (debetstand). * **Sleutelposten:** Twee bedrijven domineren de lijst qua omvang: N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (f 3437,23) en N.V. A.J. de Graaf (f 1388,66). Samen zijn zij verantwoordelijk voor meer dan 80% van het totale uitstaande bedrag. * **Opvallende namen:** Er staan diverse namen op de lijst die veelvoorkomend waren binnen de Joodse gemeenschap in de handel (zoals Agsteribbe, Hakker, Mok, Ossedrijver, Posner en Stodel). Ook bekende bedrijven zoals Polak & Schwarz (essencefabriek) en landgoed De Olmenhorst worden vermeld.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een balansstaat van debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd zijn of tegoeden hebben) van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. * **Financiële details:** Bedragen gemarkeerd met "CR." (Credit) staan in cirkels, wat duidt op een voorschot of overbetaling door de klant. Grote posten zijn gemarkeerd met een handgeschreven plusteken (+), waarschijnlijk om prioriteit bij incasso aan te geven. * **Marginalia:** Handgeschreven berekeningen en opmerkingen in de kantlijn en onderaan tonen de actieve administratieve opvolging in juni 1941, kort na de peildatum van 31 mei. Er is sprake van telefonisch contact met een zekere J. Kleeff en het versturen van aanmaningen. * **Organisatie:** De stempel bevestigt dat de N.V. Nederlandsche Veiling de exploitant was van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. ---

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten (debiteuren) bij de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft specifiek de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt. De lijst bevat een grote diversiteit aan namen, van individuele handelaren tot grotere firma’s (N.V., Gebr.). Opvallend is de vermelding "CR." bij sommige bedragen, wat staat voor 'Credit'; dit betekent dat deze personen of bedrijven geen schuld hadden, maar juist nog een klein bedrag tegoed hadden van de veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. De handgeschreven correctie bij "N.V. Walg" (373.89) is een significante post in het totaaloverzicht.

Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de uitsluiting van Joodse burgers tijdens de Duitse bezetting van Nederland. 1. **Gedwongen liquidatie:** Mevrouw Polak Hakker, eigenaresse van winkels in de P.C. Hooftstraat en Beethovenstraat (prominente locaties in Amsterdam), heeft mondeling te horen gekregen dat haar zaak moet "liquideren". Dit was onderdeel van de bredere verordeningen (zoals Verordening 189/1940 en 48/1941) om Joodse bedrijven te onteigenen of te sluiten ("Arisering"). 2. **Bureaucratische taal:** De tekst is gesteld in een uiterst beleefde, ambtelijke stijl ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "Ik verzoek U beleefd"). Dit contrasteert scherp met de schrijnende realiteit van een burger die haar broodwinning verliest. 3. **Onzekerheid en overleving:** Mevrouw Polak Hakker probeert binnen de nauwe grenzen van de steeds strenger wordende wetgeving een manier te vinden om te overleven. Ze vraagt om een ventvergunning (straatverkoop) of een plek op een Joodse markt. 4. **Duitse instantie:** De brief eindigt met het verzoek om de vraag voor te leggen aan de "betreffende Duitsche instantie" (waarschijnlijk de *Wirtschaftsprüfstelle*), wat aangeeft dat het lokale bestuur op dit punt geen eigen beslissingsbevoegdheid meer had, maar enkel fungeerde als doorgeefluik voor de bezetter.

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Officieel schrijven / Strafbeschikking.

* **Inhoud:** De brief is een officiële berisping en sanctie wegens het overtreden van de marktreglementen. De zoon van de heer Hakker heeft goederen gekocht buiten de Centrale Markt om, wat strikt verboden was. De heer Hakker heeft dit feit toegegeven in een gesprek met de bedrijfschef. * **Sanctie:** De straf bestaat uit een ontzegging van de toegang tot de Centrale Markt voor een periode van drie dagen (26 t/m 28 mei 1941). Deze straf is collectief; zij geldt zowel voor de eigenaar als voor al zijn personeel. * **Toon:** De toon is autoritair, zakelijk en waarschuwend. Er wordt expliciet gedreigd met zwaardere maatregelen (langdurige uitsluiting) bij recidive. * **Administratieve details:** Het document vermeldt "Wijk 24", wat duidt op de administratieve indeling van de stad of de marktsectoren in die periode.

Een getypte lijst met saldi (openstaande bedragen).

Dit document is een administratief overzicht van de saldi van een Amsterdamse veilingorganisatie op 30 november 1941. Het betreft waarschijnlijk debiteuren- en crediteurenposities. De afkorting "CR." bij sommige bedragen duidt op een credit-saldo (een te goed voor de genoemde partij). De lijst bevat namen van diverse aard: individuele handelaren, familiebedrijven (Gebr., & Co.), grotere ondernemingen (N.V.) en gemeentelijke instellingen (Binnengasthuis, Westergashuis). De handgeschreven doorhalingen en correcties wijzen op een actieve controle van de boekhouding. Het document is officieel ondertekend en gestempeld door de directie van de veiling, die gevestigd was op de Centrale Markt in Amsterdam.

Handgeschreven memo/brief met administratieve aantekeningen.

Het document is een zakelijk schrijven waarin een vertegenwoordiger (W.h.M.) namens de firma Gebr. Duyn uit Beverwijk bezwaar maakt tegen de voorgenomen verplaatsing van de groothandel N.V. Hakker. N.V. Hakker was een Joodse onderneming gevestigd op de Centrale Markt (C.M.) in Amsterdam. De kern van het betoog is dat verplaatsing naar het speciaal voor Joden ingerichte terrein op de markt de "zaakwaarde" van het bedrijf zou schaden. De reden voor deze inmenging van Gebr. Duyn wordt duidelijk uit de kantlijnnotitie: "Duyn zijn overgenomen". Dit duidt op een proces van "Arisering", waarbij de aandelen van het Joodse bedrijf overgingen in niet-Joodse handen. De nieuwe (beoogde) eigenaren willen voorkomen dat hun investering minder waard wordt door de beperkingen die voor Joodse marktpartijen gelden. Er wordt verwezen naar een lopend verzoek bij de "C.G. voor de Veiligheid" (de Duitse SS-leider Hanns Albin Rauter).

Ambtelijk concept of afschrift van een brief/notitie.

Het document betreft een ambtelijk advies of een conceptbrief aangaande een verzoek om dispensatie. De kern van het schrijven is dat een partij (mogelijk de N.V. Hakker of een gelieerde partij) tijdelijk toestemming vraagt om gevestigd te blijven op de **C.M.** (Centrale Markt), in afwachting van een definitief besluit over een ingediend verzoek. De schrijver adviseert terughoudendheid: de Burgemeester zou dit verzoek alleen moeten ondersteunen als er een reële kans is dat het wordt ingewilligd. Daarnaast wordt er een belangrijk voorbehoud gemaakt: er loopt een onderzoek naar de "antecedenten" (het verleden en de betrouwbaarheid) van de firma **Gebr. Duyn**. Men onderzoekt of zij voldoen aan de strenge criteria die gelden voor grossiers op de Centrale Markt. De tekst benadrukt dat een eventuele tijdelijke dispensatie absoluut geen garantie biedt voor een definitieve vestigingsvergunning.

Financiële staat / Lijst van debiteuren (openstaande posten).

* **Inhoud:** Het document is een debiteurenlijst van de koelhuisafdeling van de Amsterdamse Groenten- en Fruitveiling. Het toont bedragen die derden nog verschuldigd waren voor het koelen van producten. * **Annotaties:** De toevoeging "C." bij diverse kleine bedragen (die bovendien handmatig zijn omcirkeld) duidt zeer waarschijnlijk op een 'Credit'-saldo (vooruitbetalingen of te verrekenen bedragen). * **Opvallende posten:** * **Wehrmacht:** De Duitse bezettingsmacht staat op de lijst voor een substantieel bedrag van ƒ 519,54. * **Cr. Contr. Dienst:** De Crisis Controle Dienst, belast met de handhaving van prijs- en distributievoorschriften tijdens de oorlog. * **Grote debiteuren:** A.J. de Graaf is met ƒ 1350,33 de grootste schuldenaar. * **Correcties:** De naam "M. Tabak" is handmatig doorgehaald en vervangen door "P.G. Tabak" in de regel eronder.

Saldi-staat (overzicht van openstaande posten/debiteuren).

Dit document is een financiële administratie van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam, gedateerd bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het overzicht toont de openstaande saldi van diverse handelaren en instanties. Enkele opvallende zaken: 1. **Grootte van de schulden:** De grootste debiteuren zijn N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (ƒ 3437.23) en N.V. A.J. de Graaf (ƒ 1383.39), wat wijst op grote groothandelsactiviteiten. 2. **Creditposten (CR.):** Verschillende namen hebben een klein creditsaldo (teveel betaald of retour), wat met blauwe inkt is geaccentueerd. 3. **Aanwezigheid Wehrmacht:** De Duitse Wehrmacht staat genoteerd als debiteur voor een aanzienlijk bedrag van ƒ 595.57, wat aantoont dat de bezetter direct gebruikmaakte van de faciliteiten van de Centrale Markt voor de opslag en levering van levensmiddelen. 4. **Joodse namen:** In de lijst komen veel namen voor die historisch geassocieerd worden met de Joodse handelsgemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Hakker, Mok, Moffie, Polak, Stodel, Velmans). In maart 1941 waren veel van deze handelaren nog actief, hoewel de anti-Joodse maatregelen van de bezetter reeds in volle gang waren.

Handgeschreven brief (concept of kopie) op briefpapier met stempel/opschrift.

* **Administratieve frictie:** De kern van de brief is een klacht over de gebrekkige informatievoorziening tussen verschillende overheidsinstanties tijdens de bezetting. De schrijver (vermoedelijk een ambtenaar van de Centrale Markt of de Dienst Levensmiddelenvoorziening) stelt dat hij pas "toevalligerwijze" via de dochter van de eigenaar hoorde dat een firma moest liquideren. * **Terminologie:** Het woord "liquideeren" heeft in de context van januari 1942 een specifieke lading. Dit verwijst in veel gevallen naar de gedwongen opheffing of "Arisering" van Joodse bedrijven door de Duitse bezetter. De naam "Hakker" is een veelvoorkomende Joodse naam in het Amsterdamse marktwezen van die tijd. * **Persoonlijke tragiek:** Mevrouw Polak-Hakker probeert via een persoonlijk onderhoud een eigen vestiging of vergunning op de Centrale Markt (C.M.) te behouden, wat duidt op een poging om de economische uitsluiting te omzeilen of de continuïteit van het familiebedrijf in een andere vorm te waarborgen. * **Afkortingen:** "C.M." staat voor Centrale Markt (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). "W.L.M." verwijst waarschijnlijk naar de Wethouder voor Levensmiddelenvoorziening of een aan aanverwant bureau (L.M.).

Ambtelijke notitie/conceptbrief met handgeschreven correcties.

Het document is een interne administratieve notitie die de overgang laat zien van een algemene beleidsvraag naar een specifieke casus. 1. **Beleidswijziging:** De eerste drie alinea's zijn doorgehaald. Hierin stelde de schrijver de principiële vraag of Joodse ondernemers of werknemers van opgeheven zaken zelfstandig mochten blijven handelen (bijvoorbeeld via een "Joodsche hulpmacht"). De schrijver uitte de zorg dat dit de controle op Joodse economische activiteiten zou bemoeilijken. 2. **Specifieke Casus:** De tekst die is blijven staan, handelt over de administratieve afhandeling van twee personen met de achternaam Hakker (een veelvoorkomende Joods-Nederlandse naam). * De "v. v." (waarschijnlijk *vergunningsaanvraag* of *verklaring van*) van E. Hakker wordt opgeslagen bij de vergunningen voor Joodse straathandelaren. * De "erkenningskaart" van B. Hakker moet worden opgestuurd naar de N.G.C. (vermoedelijk de *Nederlandsche Gemeenschap van Coöperatie* of een aanverwante instantie) om te worden ingetrokken. 3. **Autorisatie:** In de marge is met rode inkt genoteerd dat er overleg is geweest met een "Mr. Reuten". Na dit akkoord ("acc.") mag de betreffende dienst de kaart officieel doorzenden.

Financieel overzicht (debiteurenlijst).

Dit document is een boekhoudkundige lijst van openstaande schulden (debiteuren) aan het koelhuis van de Centrale Markthallen in Amsterdam, midden in de Tweede Wereldoorlog. De bedragen zijn genoteerd in guldens. De afkorting **"CR."** achter diverse namen duidt waarschijnlijk op een credit-saldo (vooruitbetalingen of verrekeningen), wat gebruikelijk is in dergelijke grootboekoverzichten. Opvallend aan de lijst zijn de diverse soorten debiteuren: * **Overheidsinstanties:** "C. Dienst v. Levensmiddelen" en "C. Voedselvoorz." (Centrale Voedselvoorziening). * **Zorginstellingen:** Binnengasthuis en Westergasthuis. * **Commerciële bedrijven:** Bekende namen zoals **Coca Cola** (slechts 27 cent schuld) en fruitteeltbedrijf "Olmenhorst". * **Duitse bezettingsmacht:** Zeer significant zijn de posten **"Lufthanza Laz."** (Lufthansa Lazarett, een Duits militair hospitaal) en **"Wehrm. Verpfl. Hauptamt"** (Wehrmacht Verpflegungshauptamt, het hoofdkantoor voor de bevoorrading van het Duitse leger). De Wehrmacht is met 307,08 gulden een van de grotere debiteuren op de lijst.

Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis verbonden aan de Centrale Markthallen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f.). De afkorting "Cr." achter bepaalde bedragen duidt op een creditsaldo, wat betekent dat deze partijen nog geld tegoed hadden of vooruitbetaald hadden. De lijst bevat een diverse groep debiteuren: * **Overheidsinstanties:** "Centr. Dienst v. Levensm." (Centrale Dienst voor Levensmiddelen) en "Centr. Voeds. Voorz." (Centrale Voedselvoorziening) waren instanties belast met de distributie en rantsoenering tijdens de bezetting. * **Zorginstellingen:** "Binnengasthuis" en "W. Gasthuis" (Wilhelmina Gasthuis). * **Duitse bezettingsmacht:** Zeer opvallend zijn de posten "Lufthansa Lazaret" (een militair hospitaal van de Duitse luchtmacht) en "Wehrm. Verpfl. Haupt." (Wehrmacht Verpflegung Hauptamt), het hoofdkantoor voor de voedselvoorziening van het Duitse leger. De Wehrmacht is met f. 308,52 een van de grootste debiteuren op de lijst. * **Bedrijven en particulieren:** Bekende namen zoals Coca Cola staan naast lokale handelaren en firma's (bijv. Meyer Mok & Co, Gebr. Kooy).

Getypte namenlijst van marktkooplieden.

* **Inhoud:** Het document bevat 20 namen van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt aan het Minervaplein in Amsterdam. Opmerkelijk is dat alle genoemde personen hetzelfde artikel verkopen: groenten (aangegeven met "id.", wat staat voor *idem*). * **Demografie:** De geboortedata variëren tussen 1877 en 1912. De adressen wijzen op een concentratie van personen in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat) en de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Retiefstraat, Reitzstraat). * **Status van het document:** Het is een ambtelijk overzicht, waarschijnlijk opgesteld door de marktdienst of de politie. * **Taalkundige opmerkingen:** * "Vechtsstraat" bevat in het origineel een correctie (een overtollige 's' lijkt doorgehaald). * "Fan. Scholtenstraat" is vermoedelijk een typefout voor Jan. Scholtenstraat (tegenwoordig onderdeel van de Jan van der Heijdenstraat-buurt) of Van Scholtenstraat, hoewel de letter duidelijk als 'F' getypt is.

Document

Dit document vormt een ambtelijke registratie van wijzigingen in het bestand van marktkooplieden in Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd in vijf kolommen: naam, geboortedatum, woonadres, standplaats (markt) en branche. Opvallend is dat de informatie afkomstig is van de afdeling "Sociale Zaken & Pensioenen". Dit suggereert dat de registratie diende voor het controleren van vergunningen in relatie tot sociale uitkeringen of pensioenrechten van kleine zelfstandigen. De branches zijn divers, variërend van de handel in mosselen en groenten tot consumptie-ijs en "surrogaten". De term "surrogaten" wijst vaak op de periode van schaarste tijdens of direct na de Tweede Wereldoorlog. Ook de term "verdeelvisch" duidt op een periode van gereguleerde distributie. De genoemde locaties (Nieuwmarkt, Lindengracht, Noordermarkt, Ten Katestraat) zijn nog steeds actieve marktlocaties in Amsterdam.

Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.

Document

- **Structuur:** Het document is ingedeeld in vier kolommen per pagina-helft. De kolom 'S.' verwijst naar een administratieve sectie, vaak alfabetisch geordend (zie groepering bij G, H en J). - **Adressering:** De adressen zijn typisch voor het Amsterdam van de jaren '40, met aanduidingen als 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I t/m IV) voor de etages. Veel adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt. - **Namen:** De namen zijn overwegend van Joodse origine (bijv. Groenteman, Hakker, de Valencia, Vas Dias, Wurms). - **Wijzigingen:** De doorgehaalde regels wijzen op een 'levende' administratie waarbij mutaties (zoals verhuizing of overlijden) werden verwerkt.

Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).

* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.

Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).

* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.

# Abraham Hakker 16 Dec. 1896. Lepelstr. 32 II (C.). A.35. No. 564786 Erk K 34848. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

Elkan Hakker 8 Sept '83 A'dam. Retiefstr. 107 III (O.). A.35 No. 564803. Erk. K. 1102. [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr]

# TRANSCRIPTIE VD/HG. Verzonden 21/1 [handgeschreven] 37/6/5 M. 1 20 Januari 1942. Groenten- en fruithandelaar Natan Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE VD/HG. [handgeschreven blauw:] *extra* 37/119/3 M. 2 December 1941. Ariseering N.V. Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# Salomon Hakker 18 Nov. 1906. A'dam Reitzstr 31 II (O.). A.35. No. 564699. Erkenn K 37321. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]