J. Wijnschenk
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
Aan J. Wijnschenk kan worden toegestaan om zich, ten hoogste voor den tijd van 6 maanden, op zijn plaats op de markt aan de Alb. Cuypstraat, te laten assisteren
Aan J. Wijnschenk kan worden toegestaan om zich, ten hoogste voor den tijd van 6 maanden, op zijn plaats op de markt aan de Alb. Cuypstraat, te laten assisteren
Aan J. Wijnschenk kan worden toegestaan om zich, ten hoogste voor den tijd van 6 maanden, op zijn plaats op de markt aan de Alb. Cuypstraat, te laten assisteren en voorzover noodig, doch alleen na voorafgaand overleg met den dienstdoende marktambtenaar, te laten vervangen door H. Kloots.
Archiefdocumenten
Ambtsverslag / Rapport van een marktbeambte.
Het document is een handgeschreven verslag van een marktmeester of controleur gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de rapportage is een ordemaatregel die leidde tot een persoonlijk conflict. 1. **Aanleiding:** De rapporteur wilde de markt efficiënter indelen door 'gaten' (opengevallen visplaatsen) op te vullen. Hierdoor konden kooplieden die op minder gunstige plekken zonder verlichting stonden ("in de derde straat"), naar voren schuiven. 2. **Het conflict:** De rapporteur stond toe dat een zekere J. Wijnschenk de plek overnam van zijn familielid (nummer 131), tegen betaling van 75 cent. Standhouder P. Gootjes (nummer 141) accepteerde dit niet en eiste dat Wijnschenk verwijderd werd, mogelijk omdat hij de informele overdracht van de plek onreglementair vond. 3. **Escalatie:** De ambtenaar probeerde de situatie eerst pragmatisch op te lossen om extra werk ("een heele verschuiving") te voorkomen. Wanneer Gootjes begint te schreeuwen, besluit de ambtenaar de regels strikt te gaan handhaven ("de puntjes op de i zetten"). Dit is een waarschuwing: als de koopman zich onbuigzaam opstelt tegenover de ambtenaar, zal de ambtenaar voortaan ook elke kleine regelovertreding van de koopman bestraffen. 4. **Margenotitie:** De verticale tekst in de kantlijn lijkt een later toegevoegd commentaar van een superieur (de inspecteur), die twijfelt aan de rechtmatigheid of de gang van zaken ("lijkt niets heelemaal in orde").
Ambtsbericht/besluit betreffende marktvergunning.
Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek van marktkoopman J. Wijnschenk. Hij verzoekt om assistentie en eventuele vervanging op zijn staanplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam door de heer H. Kloots. Uit de verschillende aantekeningen blijkt de bureaucratische gang van zaken: 1. **Eind december 1939:** Het verzoek komt binnen. Er wordt opgemerkt dat de geboortedatum en het adres van de beoogde vervanger (Kloots) ontbreken. 2. **29 december 1939:** Er wordt een positief advies geformuleerd ("kan worden toegestaan") na overleg met de directeur. 3. **16 januari 1940:** De aanvrager wordt opgeroepen voor verdere afhandeling. 4. **25 januari 1940:** De definitieve beschikking wordt opgesteld. Wijnschenk krijgt voor maximaal zes maanden toestemming voor bijstand en vervanging, onder de strikte voorwaarde dat vervanging altijd vooraf moet worden gemeld bij de dienstdoende marktambtenaar. 5. **19 februari 1940:** Het dossier wordt definitief geaccordeerd ("acc.").
Administratief bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken).
Dit document is een intern administratief memo ("bijblad") van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de afdeling Marktwezen). Het betreft de marktkoopman **J. Wijnschenk**, die een vaste standplaats had op de **Albert Cuypstraat**, nummer 131. De kern van de notitie is een besluit over het recht op assistentie. Eerder was er blijkbaar toestemming verleend aan een zekere **H. Kloots** om als assistent op te treden voor een periode van zes maanden. Een nieuw verzoek (waarschijnlijk tot verlenging of een nieuwe assistent) wordt hier echter afgewezen op basis van een rapport van de **Chef Marktopziener**. De ambtenaar ("M.i." staat voor *Mijns inziens*) stelt onomwonden dat Wijnschenk de standplaats voortaan weer zelfstandig moet gaan exploiteren. Indien hij dit niet doet, dreigt de gemeente de vergunning voor de standplaats in te trekken. Dit duidt op een strengere handhaving van de regel dat standplaatshouders persoonlijk aanwezig moeten zijn en niet enkel als vergunninghouder op papier fungeren terwijl anderen de handel drijven.
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat de heer Wijnschenk op 29 juli 1940 had ingediend. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de reactie dat het waarschijnlijk ging om een verzoek tot vervanging of het laten beheren van zijn marktplaats door een ander. * **Kernbepaling:** De directeur stelt nadrukkelijk dat de marktkoopman **persoonlijk** aanwezig moet zijn op zijn toegewezen standplaats. Het woord "niet" is onderstreept om de afwijzing kracht bij te zetten. * **Sanctie:** Er wordt gedreigd met het intrekken van de vergunning voor de marktplaats indien de regel van persoonlijke aanwezigheid niet wordt nageleefd, conform het vigerende marktreglement. * **Toon:** De toon is ambtelijk, rigide en dwingend.
Brief (doorslag/kopie).
Dit document is een zakelijke afwijzing van een verzoek van de heer J. Wijnschenk. Hoewel het oorspronkelijke verzoek van 29 juli 1940 niet wordt geciteerd, blijkt uit de reactie dat Wijnschenk waarschijnlijk had gevraagd om dispensatie van de plicht om persoonlijk op de markt aanwezig te zijn. De directeur van de marktdienst wijst dit verzoek af en sommeert hem de marktplaats weer strikt persoonlijk te bezetten. De brief bevat een expliciete waarschuwing: als hij dit niet doet, zal zijn standplaatsvergunning worden ingetrokken op basis van het Reglement op de Markten. De toon is bureaucratisch en autoritair.
Doorslag van een getypte brief (ambtelijke correspondentie).
In deze zakelijke brief krijgt de heer J. Wijnschenk toestemming van de directeur van de marktdienst om zich op zijn marktplaats aan de Albert Cuypstraat te laten bijstaan door een zekere H. Kloots. De toestemming is strikt geformuleerd: 1. **Tijdelijkheid:** Het betreft een proefperiode van maximaal drie maanden. 2. **Voorbehoud:** De toestemming geldt "tot wederopzegging", wat de directie de macht geeft de hulp op elk moment te verbieden. 3. **Geen vervanging:** Er wordt expliciet benadrukt dat het gaat om *bijstaan* en nadrukkelijk *niet om vervanging*. Wijnschenk moet zelf fysiek aanwezig blijven op zijn kraam. De ambtelijke toon en de strikte voorwaarden wijzen op een strak gereguleerd marktbeheer in Amsterdam tijdens deze periode.
Officiële brief/beschikking.
* **Inhoud:** Het document is een formele goedkeuring voor een verzoek om assistentie op de markt. De heer Wijnschenk mag gedurende een proefperiode van drie maanden geholpen worden door een zekere H. Kloots. * **Beperkingen:** De brief bevat een strikte clausule: de hulp mag de eigenaar niet *vervangen*. Persoonlijke aanwezigheid van de vergunninghouder op de Albert Cuypmarkt blijft verplicht. Dit was een standaardvoorschrift om het onofficieel doorverhuren of verkopen van felbegeerde marktplaatsen te voorkomen. * **Terminologie:** "Wijk 22" duidt op de administratieve indeling van het marktgebied waarin de Albert Cuypstraat lag. "D.d. 12 dezer" verwijst naar 12 augustus 1940. * **Kenmerken:** De brief is getypt op grijsachtig doorslagpapier, wat gebruikelijk was voor het archiefexemplaar (minuut) van de verzonden correspondentie.
Handgeschreven administratieve lijst (mogelijk een presentielijst, transportlijst of barakkenregistratie).
* **Namenlijst:** De lijst bevat 27 namen. Opvallend zijn de Joodse familienamen zoals *Wijnschenk*, *Goudeketting*, *Fransman* en *Cohen*. De aanwezigheid van meerdere personen met dezelfde achternaam (Dotsch, Krachtdoender, Wijnschenk, Lammers) wijst op de registratie van gezinsleden. * **Afkortingen:** * **Verschen:** Waarschijnlijk een afkorting voor 'Verschenen' (zich gemeld hebbend). * **tegen overh.:** Mogelijk 'tegen overheid' of 'tegen overdracht'. * **gez. gez. gedr.:** Waarschijnlijk 'gezin gezamenlijk gedragen' of een soortgelijke administratieve notitie betreffende de gezinssamenstelling. * **Coderingen:** De codes in de rechterkolom (**C1, C10, C13, O2, O3, O4, 29**) zijn typisch voor baraknummers of afdelingen in doorgangskampen zoals Westerbork of Vught. De 'C' en 'O' zouden kunnen verwijzen naar specifieke secties van het kamp (bijv. 'Centraal' of 'Oost').
Administratief dossierstuk (mogelijk een dossieromslag of begeleidend schrijven).
Dit document is een administratief afhandelingsformulier uit de Tweede Wereldoorlog (september/oktober 1940). Het betreft waarschijnlijk een dossier over een persoon genaamd **J. Wijnschenk**, woonachtig aan de **Albert Cuypstraat 131** (Amsterdam). De aantekening "Kan als afgedaan worden beschouwd" geeft aan dat een bepaald onderzoek of een administratieve kwestie is afgesloten. Er wordt expliciet verwezen naar een rapport van de **Chef Marktoezicht** (Marktoez.), wat suggereert dat de kwestie te maken had met regelgeving op de markt, mogelijk de Albert Cuypmarkt. De naam **deHaer** (waarschijnlijk De Haer) verschijnt als de ambtenaar die de zaak aftekent op 1 oktober 1940. De laatste aantekening "opb" (opgeborgen) met datum 4-10-'40 markeert het archiveren van het stuk.
Ambtelijke notitie / Bijblad betreffende marktvergunningen.
Dit document betreft een ambtelijke afhandeling van een verzoek door een marktkoopman, J. Wijnschenk. Hij vraagt toestemming om zijn assistent te wijzigen: H. Kloot wordt vervangen door S. Wijnschenk (geboren in 1914, mogelijk zijn zoon). De ambtenaar (waarschijnlijk de Haan) keurt dit goed met de expliciete kanttekening dat het gaat om "assisteren" en niet om "vervangen". Dit onderscheid was juridisch van belang voor het behoud van de standplaatsvergunning. De administratieve verwerking vindt plaats tussen 4 januari 1941 (datum van doorzending) en 18 januari 1941 (datum van de laatste rode aantekening). Er wordt verwezen naar een rapport van de "Chef Marktafz." (Marktafdeling of Marktafzegging).
Ambtelijke notitie/brief.
Het document is een kort ambtelijk schrijven waarin geadviseerd wordt over een verzoek van een marktkoopman genaamd J. Wijnschenk. Wijnschenk, die een staanplaats heeft (aangeduid als "pl. 131 AC", waarbij AC zeer waarschijnlijk staat voor de Albert Cuypmarkt in Amsterdam), heeft verzocht om een wijziging in zijn assistentie. Dit houdt in dat hij een andere persoon als helper bij zijn kraam wil aanstellen. De verzender van de notitie laat weten dat er vanuit hun expertise geen bezwaren zijn tegen dit verzoek en dat het een routineuze ("gewoon") zaak betreft.
Officiële brief/vergunning van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Dienst van het Marktwezen).
* **Inhoud:** De brief is een formele goedkeuring voor een wijziging in de bezetting van een marktkraam op de Albert Cuypmarkt. J. Wijnschenk krijgt toestemming om zich te laten bijstaan door S. Wijnschenk (geboren 4 augustus 1914). Deze vervangt de eerdere assistent, H. Kloots. * **Juridische term:** De term "tot wederopzegging" geeft aan dat dit een tijdelijke of herroepbare vergunning is. * **Restrictie:** Er wordt expliciet vermeld "bystaan - niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghouder (J. Wijnschenk) zelf aanwezig moet blijven op de marktplaats; de assistent mag hem niet volledig vervangen in zijn afwezigheid. * **Namen:** De achternaam Wijnschenk is een bekende Joodse naam in Amsterdam. Uit archiefonderzoek blijkt dat Salomon Wijnschenk inderdaad op 4 augustus 1914 is geboren en werkzaam was als marktkoopman.
Ambtelijk verslag/notitie betreffende de toewijzing van standplaatsen voor straathandel.
* **Inhoud:** Het document beschrijft een ambtelijke regeling voor de herindeling of toewijzing van standplaatsen voor straatverkopers (kooplieden). Er is sprake van een compromis tussen de ondernemers (die vaak een plek voor hun eigen gevel wensten) en de stedelijke verordeningen. * **Handhaving:** Er wordt expliciet gedreigd dat wie de voorgestelde regeling niet accepteert, helemaal geen standplaats meer krijgt ("dan is er niets meer"). Ook wordt verwezen naar tijdelijke ongemakken door wegwerkzaamheden van de Gemeente-Tram. * **Administratieve structuur:** De kooplieden zijn gecategoriseerd met letters en nummers, waarbij per persoon het productassortiment wordt genoteerd (vis, bloemen, wild, gevogelte, ijs). De term "bedankt" bij de nummers 21 en 22 betekent in deze context dat de betreffende kooplieden hebben afgezien van hun standplaats. * **Taalgebruik:** De tekst bevat archaïsche spelling zoals "visch" en "Afdeeling", wat gebruikelijk was in de Nederlandse ambtenarij tot de spellinghervorming van 1947.
Register of lijst van standplaatsvergunningen voor straathandel.
* **Handschrift:** Het betreft een vlot maar duidelijk ambtelijk handschrift uit de vroege 20e eeuw. Er is gebruikgemaakt van zowel zwarte/blauwe inkt als rode annotaties voor de alfabetische ordening. * **Terminologie:** De term "handkar" onder de adressen duidt op het type voertuig waarvoor de standplaatsvergunning geldt. Locaties worden zeer precies gedefinieerd aan de hand van perceelnummers, trottoirbanden en transformatorhuisjes om onenigheid over de exacte plek te voorkomen. * **Namen:** De lijst bevat namen die typerend zijn voor de toenmalige Amsterdamse bevolking, waaronder namen van Joodse origine (Cohen de Lara, Wijnschenk), die sterk vertegenwoordigd waren in de Amsterdamse straathandel. * **Geografie:** Alle genoemde locaties bevinden zich in de Oosterparkbuurt (Blasiusstraat, Ruyschstraat, Iepenplein, Camperstraat). Sommige handelaren kwamen van buiten de stad (Oostzaan, Landsmeer).
Dagrapport van de Dienst van het Marktwezen Amsterdam.
Dit dagrapport biedt een gedetailleerd inkijkje in de handhaving van de distributieregels voor vis tijdens de Duitse bezetting. De focus ligt op drie marktkooplieden/venters op en rond het Iepenplein in Amsterdam-Oost. * **Vermeende overtredingen:** De controleur (Kok) signaleert onregelmatigheden bij het overdragen van voorraden tussen handelaren. J. Wijnschenk verkoopt vermoedelijk de vis van venter Kirchjager, wat niet is toegestaan (venters moeten hun eigen waar verkopen). Bij D. Wijnschenk is er sprake van het overnemen van voorraad (snoekbaars) van zijn zoon om de verkoop te bespoedigen ("om los te komen"). * **Prijzen:** De snoekbaars wordt verkocht voor 55 cent per pond (1/2 kg), terwijl voorn tussen de 23 en 26 cent kost. Dit betreft gereguleerde prijzen voor de zogenaamde "goedkoope visch". * **Handhavingsstijl:** De controleur is achterdochtig ("ik vermoed", "rijkelijk minder leek") en confronterend. Hij wijst de handelaren direct op de regels en kondigt rapportage aan bij de inspecteur. * **Sociale aspecten:** De namen Wijnschenk zijn bekende namen in de Joodse gemeenschap van Amsterdam-Oost (de Transvaal- en Oosterparkbuurt). Het rapport toont de onderlinge hulpvaardigheid tussen familieleden en collega-handelaren om van hun toegewezen distributievoorraad af te komen, wat door de autoriteiten als "niet juist" werd bestempeld. ---
Getypte brief/kennisgeving op officieel papier.
In deze zakelijke en autoritaire brief wordt de heer J. Wijnschenk medegedeeld dat hij met onmiddellijke ingang is uitgesloten van de visverdeling bij de gemeentelijke afslag. De reden hiervoor is een vermeende overtreding op 22 oktober 1941 van het reglement van de Nederlandsche Visscherij-centrale. De brief beroept zich op een specifiek artikel (artikel 7) om deze disciplinaire maatregel te rechtvaardigen. De uitsluiting geldt "tot nader order", wat betekent dat het een schorsing voor onbepaalde tijd betreft.
Doorslag van een officiële brief op dun papier.
Het document betreft een formele, ambtelijke afwijzing. Jan J. Wijnschenk had op 20 april 1942 een verzoek ingediend bij de Visscherijcentrale, dat drie dagen later reeds per brief wordt afgewezen. De toon is kort en resoluut; er wordt geen inhoudelijke onderbouwing gegeven voor de beslissing van de commissie. Het gebruik van grauw doorslagpapier en de sobere opmaak zijn typerend voor de schaarste en de bureaucratische stijl tijdens de oorlogsjaren.
Handgeschreven zakelijke brief.
* **Doel van de brief:** De afzender, J. Wijnschenk, verzoekt officieel om een vergunning voor zijn zoon (G. Wijnschenk) om als assistent op zijn marktplaats te mogen werken. De zoon werkt blijkbaar al sinds november 1941 onofficieel mee op locaties als het Amstelveld en de Gaaspstraat. * **Ambtelijke afhandeling:** De brief is voorzien van een stempel van binnenkomst en een registratienummer. In de kantlijn is met potlood genoteerd dat er "mijns inziens geen bezwaar" is tegen het inwilligen van het verzoek. De afhandeling lijkt zeer vlot te zijn verlopen (brief van 13 juli, marginalia van 15 juli). * **Locaties:** De genoemde locaties (Amstelveld, Gaaspstraat) zijn bekende Amsterdamse marktplaatsen. De Jan van Galenstraat was de locatie van de Centrale Markthallen en het bijbehorende kantoor van het Marktwezen.
Registerblad / grootboekpagina.
Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden in Amsterdam, opgesteld tijdens de Duitse bezetting. De tabel is systematisch ingericht om de identiteit, woonplaats en de economische activiteit van individuen vast te leggen. Opvallend is de variëteit aan handelswaar, variërend van levensmiddelen (visch, ijs, koffiesurrogaat) tot textiel en huishoudelijke artikelen (porselein, lampen). De kolom 'Markt' vermeldt bekende Amsterdamse locaties zoals de Albert Cuypstraat, het Waterlooplein en de Dapperstraat, maar ook specifieke locaties zoals de Gaaspstraat en de Joubertstraat. Veel van de vermelde adressen bevinden zich in de Jodenbuurt of de Transvaalbuurt. Het handschrift is duidelijk en professioneel, wat duidt op een officiële gemeentelijke of politionele registratie. Het gebruik van aanhalingstekens (") als ditto-tekens is consequent toegepast voor herhaalde locaties of data.
Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.
De lijst bevat gegevens van handelaren die waarschijnlijk actief waren op de markt in de **Gaaspstraat** te Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd: * **Personalia:** Namen en geboortedata, veelal daterend uit het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw. * **Geografie:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse wijken De Pijp, de Rivierenbuurt en de Transvaalbuurt. * **Handelswaar:** De kolom "Artikel" specificeert de aard van de nering, variërend van levensmiddelen (vis, groente, fruit, zuurwaren) tot textiel (stoffen, kousen, manufacturen) en huishoudelijke artikelen. * **Mutaties:** De handgeschreven doorstrepingen onderaan de lijst duiden op een administratieve actualisatie waarbij personen van de lijst zijn verwijderd.
Doorslag van een officiële brief (zakelijke correspondentie).
* **Vorm en Stijl:** Het document is een formeel, bureaucratisch schrijven. De toon is afstandelijk en beslist. De afkorting "d.d. 6 dezer" (de dato 6 dezer) betekent "gedateerd de 6e van deze maand" (6 januari 1942). * **Inhoud:** De brief betreft een afwijzing. Een specifieke commissie binnen de 'Visscherijcentrale' heeft een verzoek van de heer Wijnschenk beoordeeld en besloten hier niet op in te gaan. De aard van het verzoek wordt in deze brief niet nader gespecificeerd, wat gebruikelijk is bij interne doorslagen of korte mededelingen. * **Administratieve kenmerken:** De handgeschreven notitie "verzonden 14/1" is een verzendtekening, aangebracht door een administratief medewerker om te bevestigen dat de brief de dag na opmaak daadwerkelijk is gepost. De aanduiding "Wijk 20" verwijst naar de toenmalige wijkindeling van Amsterdam.
Doorslag van een officiële kennisgeving/brief.
* **Taal en Spelling:** Het document is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van de vroege jaren '40, inclusief de toen gangbare spelling (bijv. "Visscherijcentrale", "verdeeling", "den"). * **Inhoud:** De brief betreft een tuchtrechtelijke maatregel. De heer Wijnschenk wordt voor één distributiebeurt uitgesloten van de visafslag omdat hij zich op 14 januari 1942 niet aan de reglementen heeft gehouden. * **Vorm:** Het betreft een doorslag op dun papier, wat blijkt uit de vage textuur en de typische grijsblauwe kleur van de inkt. Er zijn handmatige aantekeningen toegevoegd voor de administratieve verwerking ("Verzonden 26/1").
Document
- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.
Handgeschreven ambtelijke of administratieve notities op gelinieerd papier.
Het document bevat een reeks korte, zakelijke beslissingen over de toewijzing van vis aan handelaren. De notities weerspiegelen een streng beleid van toewijzing: - **P. Verschuren** en **J.H.J. Wijnschenk** worden afgewezen omdat zij al over voldoende vis beschikken. - **Biesenbeek Jr.** wordt uitgesloten omdat hij geen historisch recht heeft (hij heeft nooit eerder in vis gehandeld). - Bij de familie/firma **Boeske** wordt de toewijzing verlaagd naar 40 kg. Uit de toelichting blijkt dat dit de absolute bovengrens is die voor een visdetailhandelaar wordt gehanteerd. De term "idem" bij Boot en Vermeulen suggereert dat voor hen dezelfde afwijzingsgronden of omstandigheden gelden als voor de direct daarboven genoemde personen.
Handgeschreven administratieve lijst/notities betreffende visdistributie of toewijzingen.
Het document is een register van besluiten over de toewijzing van verschillende soorten vis (aal, garnalen, mosselen en kookvis) aan specifieke personen of handelaren. De tekst toont een strikte hiërarchie en controle: * Er wordt onderscheid gemaakt tussen een 'enkele' en een 'dubbele' toewijzing. * Sommige personen (zoals de familie Poot) zijn doorgestreept, wat duidt op een ingetrokken verzoek of afgehandelde zaak. * Besluiten worden kort en krachtig genoteerd: "Accoord" voor goedkeuring, of "afwijzen" met redenen zoals "geen recht op". * De afkorting "kookw. visch" staat waarschijnlijk voor kookwaardige vis. * De vermelding "Isr. Rocher" duidt mogelijk op de voornaam Isaäc of Israël.
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.
Document
- **Structuur:** Het document is ingedeeld in vier kolommen per pagina-helft. De kolom 'S.' verwijst naar een administratieve sectie, vaak alfabetisch geordend (zie groepering bij G, H en J). - **Adressering:** De adressen zijn typisch voor het Amsterdam van de jaren '40, met aanduidingen als 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I t/m IV) voor de etages. Veel adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt. - **Namen:** De namen zijn overwegend van Joodse origine (bijv. Groenteman, Hakker, de Valencia, Vas Dias, Wurms). - **Wijzigingen:** De doorgehaalde regels wijzen op een 'levende' administratie waarbij mutaties (zoals verhuizing of overlijden) werden verwerkt.
Handgeschreven verklaring/notitie betreffende de handel in gerookte vis.
De tekst is een schriftelijke getuigenis van J.J. Wijnschenk, waarin hij verklaart in het verleden ("voorheen") regelmatig gerookte vis te hebben gekocht van de heren M. Gerritse en J. de Haan uit Amsterdam en Monnickendam. De schrijver biedt aan om deze handelsrelatie mondeling toe te lichten. Dergelijke verklaringen werden vaak ingediend om aan te tonen dat men een 'historische inslag' had in een bepaalde handel, wat cruciaal was voor het verkrijgen van vergunningen of toewijzingen. De ambtelijke reactie op het document is echter negatief. De grote aantekening "Afwijzen" wordt onderbouwd met de constatering dat de aanvrager "geen zaak gehad" heeft (geen officiële winkel of geregistreerd bedrijf), maar slechts op basis van "enkele bonnen" handelde. Tevens wordt opgemerkt dat hij reeds een toewijzing van 80 pond heeft ontvangen, wat blijkbaar als afdoende werd beschouwd.
Handgeschreven verzoekschrift/brief.
* **Kernboodschap:** De afzender verzoekt om op zijn huidige standplaats (nabij de Nieuwmarkt) te mogen blijven staan in plaats van verplaatst te worden naar de dagmarkt op Kattenburg. * **Argumentatie:** Logistieke bezwaren. Zijn opslagruimte (loods) bevindt zich in de Monnikenstraat. Verplaatsing naar Kattenburg zou betekenen dat hij dagelijks een grote afstand met zijn kar moet overbruggen tussen de opslag en de nieuwe marktlocatie. * **Resultaat:** Het verzoek is gemarkeerd als "afgew." (afgewezen) op 31 mei 1941.
Document
Het document bevat instructies en aantekeningen die typerend zijn voor de administratieve werkelijkheid van de Joodse gemeenschap in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. 1. **Voedseldistributie:** De eerste regels illustreren de systematische achterstelling van de Joodse bevolking. Zij kregen pas toegang tot schaarse goederen zoals groenten nadat de "Ariërs" (niet-Joodse burgers) waren voorzien. De enige uitzondering was het Joodsche Ziekenhuis (vermoedelijk dat aan de Nieuwe Keizersgracht). 2. **Organisatie en Klachten:** Er wordt gesproken over een "Commissie van Toezicht" en de "Dir. M.W." (Directeur Maatschappelijk Werk). Dit wijst op de bureaucratische structuur van de Joodsche Raad, die probeerde de interne orde en hulpverlening te regelen onder extreme druk van de bezetter. 3. **Toezicht:** "Nederl. Veilig" was een particuliere bewakingsdienst (Nederlandsche Veiligheidsdienst) die tijdens de oorlog vaak werd ingezet bij gebouwen van de Joodsche Raad of bij werkverruimingsprojecten. 4. **Personen:** Onderaan staan namen en adressen van waarschijnlijke commissieleden. De adressen (Hugo de Grootkade, Nieuwmarkt, De Clercqstraat) zijn herkenbare locaties in Amsterdam.
Document
Dit document is een officiële brief van de Joodsche Raad aan de Duitse bezettingsautoriteiten. In de brief doet de Raad een formeel voorstel ("Auftragsgemäss beantragen wir") voor de samenstelling van een commissie voor de groentedetailhandel (*Gemüsekleinhandel*). Er worden vijf namen van mogelijke leden genoemd, inclusief hun privéadressen en hun zakelijke achtergrond (vaak mede-eigenaren van bestaande firma's). Als voorzitter van deze commissie wordt Dr. A. van der Laan voorgedragen. De keuze voor Van der Laan wordt gemotiveerd door zijn functie als Algemeen Secretaris van de Joodsche Raad en zijn eerdere ervaring als directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De toon van de brief is strikt formeel en geschreven in het Duits, de taal van de bezetter.
Archieflijst-vermeldingen
Handgeschreven administratieve lijst (mogelijk een presentielijst, transportlijst of barakkenregistratie).
| J. Wijnschenk | " | " | " |
Getypte lijst met administratieve aantekeningen.
| J. Wijnschenk + / | 17-1-84 | Ceintuurbaan 290 | id. |
Getypte lijst van personen met persoonsgegevens en handelswaar.
| J.Wijnschenk | 17-1-84 | Ceintuurbaan 290 | id. |
Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.
| J. Wijnschenk | 17-1-84 | Ceintuurbaan 290 | id. |
Registerblad / grootboekpagina.
| J. Wijnschenk | 4-8-14 | Tilanusstraat 75 I | Versche visch | 19-1-42 | Gaaspstraat |
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
| 10 | 271 | J. Wijnschenk | Vrolikstr. 50 II | 28-1-42. |
Administratieve lijst - Zwanenburgwal
| J. Wijnschenk | 17-1-84 | Ceintuurbaan 290 II | 1 | | | |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats 4
Nieuwmarkt — standplaats N
Waterlooplein — standplaats id
Waterlooplein — standplaats id
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Datum:** 31 mei 1941 (datum van afhandeling). * **Auteur:** J. J. Wijnschenk. * **Adres afzender:** Westerstraat 250 III, Amsterdam-C. * **Taal:** Nederlands. * **Kenmerken:** Geschreven op gelinieerd papier; bevat een latere ambtelijke aantekening in de rechterbenedenhoek.
# TRANSCRIPTIE [Linksboven] J. Wijnschenk [Rechtsboven] Amsterdam, 13 Juli ’42 Ceintuurbaan 290 [Midden rechts] Den Directeur v. Het Marktwezen J. Galenstr. Amsterdam. [Midden links] t.a.v. Den Heer ter Haar. [Stempel en handgeschreven toevoeging] № 103/63/1 M. 1942 14/7 [Inhoud] WelEd. Heer, N.a.v. mijn bespreking heden ten uwent met den ambtenaar der markt, verzoek ik U beleefd het volgend...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (slotfragment van een verzoekschrift). * **Auteur:** Mej. W.B. Wagtendonk. * **Adres afzender:** Lange Niezel 22 huis, Amsterdam. * **Genoemde personen:** Heer J.J. Wijnschenk (tussenpersoon). * **Datering:** Onbekend, vermoedelijk oorlogsperiode (1940-1945) gezien de context van voedseldistributie. * **Taal:** Nederlands (formele stijl met l...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief op briefpapier van Firma Jacob Wijnschenk. * **Afzender:** Firma Jacob Wijnschenk (Hero-Conserven), Wouwermanstraat 25-27, Amsterdam-Z. * **Geadresseerde:** De Directie van Marktwezen, Amsterdam. * **Datum:** 27 juli 1939. * **Kenmerken:** Bevat diverse stempels, handgeschreven kanttekeningen in zwart en rood, en een officieel antwoord in hands...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een officiële brief op dun papier. * **Afzender:** De Directeur (van de Visscherijcentrale). * **Geadresseerde:** Jan J. Wijnschenk, Westerstraat 250 III, Amsterdam-Centrum. * **Datum:** 23 april 1942. * **Kenmerk:** 46A/77/8 M. * **Bijzonderheden:** Handgeschreven aantekening bovenaan (mogelijk "Wijnschenk" met een paraaf) en de typele...