V. Ned

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven annotaties.

* **Kern van de zaak:** Er is een geschil over de wijze van afrekening van de koelhuisexploitatie. De schrijver bekritiseert het feit dat de veiling gelden pas overmaakt nadat ze van debiteuren zijn ontvangen, wat resulteert in een hoog openstaand saldo van ruim 13.000 gulden. * **Reglementaire grondslag:** De brief citeert Artikel 29 van het 'Reglement op het koelhuis der Centrale Markt'. Dit artikel stelt dat betaling moet geschieden bij aflevering van goederen, tenzij er sprake is van vooruitbetaling. * **Verplichting:** De veiling wordt gesommeerd om de gelden volgens de afgesproken termijnen (vóór de 20e van de volgende maand) aan de betreffende dienst af te dragen. * **Fysieke staat:** Het document is een doorslag op dun papier, wat gebruikelijk was voor het archiveren van verzonden correspondentie. De handgeschreven namen (Müller, Sicama) wijzen op de interne behandeling van de brief.

Handgeschreven conceptbrief (minuut) op een officieel bijblad.

Het document is een zakelijk schrijven waarin een geschil over de financiële verslaglegging wordt geadresseerd. De kern van het probleem is de systematiek van de afrekening van de "koelhuis-exploitatie" over november 1939. De schrijver maakt bezwaar tegen het feit dat de veiling de gelden van debiteuren pas lijkt over te dragen nadat deze daadwerkelijk zijn ontvangen (kasstelsel), terwijl de reglementen waarschijnlijk voorschrijven dat de "koellonen" (huur voor de koelruimte) op een specifieke, reglementaire wijze moeten worden gevorderd en afgerekend. Er wordt verwezen naar een specifiek bedrag van f 13.140,47 aan openstaande posten. De instructie "(overnemen)" aan het eind wijst erop dat de typist of klerk de tekst van artikel 29 uit het genoemde reglement hier letterlijk moest invoegen in de definitieve versie van de brief.

Document

Dit document is een systematische lijst van de belangrijkste stakeholders in de Amsterdamse voedselketen van de vroege tot midden 20e eeuw. De lijst is ingedeeld naar de verschillende schakels in de keten: * **Producenten (1-3)**: Vertegenwoordigers van de tuinbouw in de directe omgeving van Amsterdam (Amstelveen en Haarlemmermeer), inclusief de toen gebruikelijke verzuilde bonden (Rooms-Katholiek en Christelijk). * **Groothandel (4-5)**: Belangenorganisaties voor importeurs van zuidvruchten en grossiers in aardappelen, groente en fruit (AGF). * **Detailhandel en Straathandel (6-9)**: Organisaties voor winkelieren, marktkooplieden en venters. * **Distributiepunt (10)**: De centrale veiling op het terrein van de Centrale Markt. De afkorting "a.artt." in punt 4 staat voor "andere artikelen". De toevoegingen "hs." (huis/begane grond) en "IV" (vierde verdieping) bij de adressen zijn typisch voor de Amsterdamse huisaanduidingen.

Financieel verslag / uittreksel uit een balans of jaarrekening.

* **Financiële structuur:** Het document weerspiegelt een boekhoudkundig overzicht van zowel vlottende activa (debiteuren, voorraden) als kortlopende schulden (crediteuren). * **Belangrijke posten:** Een aanzienlijk deel van de 'andere debiteuren' komt voort uit de N.V. "Marcanti". Opvallend is ook de grote schuld aan de Gemeente (ruim 3,8 ton aan rente en aflossing), wat wijst op een nauwe financiële verwevenheid tussen de betreffende organisatie en de gemeentelijke overheid. * **Bedrijfsvoering:** De vermelding van "dubieuze vorderingen" duidt op een realistische waardering van de activa. De voorraadwaardering gebeurt op basis van de historische kostprijs (factuurprijs), gecontroleerd via steekproeven. * **Terminologie:** Gebruik van specifieke afkortingen zoals 't/l' (ten laste van), 'ad' (tegen de prijs van), 'o.a.' (onder andere) en 'i/z' (inzake).

Concept-brief (met diverse doorstalingen en toevoegingen).

In deze concept-brief brengt de schrijver verslag uit van een overleg met de directie en commissarissen van de Amsterdamse Land- en Tuinbouwveiling. De kern van het document is de beperkte macht van de gemeente: contractueel kan de gemeente de veiling geen directe voorschriften opleggen. Er worden twee specifieke punten uit een eerder rapport besproken: 1. **Kwaliteitscontrole:** Het aanstellen van een eigen keurmeester wordt overwogen, mits dit financieel en zakelijk haalbaar is. 2. **Toelating van handelaren:** Er is discussie over het feit dat niet alleen tuinders (producenten), maar ook handelaren goederen aanbieden op de veiling. De veilingdirectie stelt dat dit noodzakelijk is voor de omzet en dat het een gangbare praktijk is. Het document toont de spanning tussen het gemeentelijk toezicht en de zakelijke autonomie van de veiling-N.V. kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Getypte ledenlijst of adressenlijst, bestaande uit twee pagina's (links en rechts afgebeeld).

De lijst vertoont een opvallende concentratie van entiteiten die betrokken zijn bij de koeltechniek, voedselconservering en zware industrie. We zien talrijke openbare slachthuizen, gespecialiseerde bedrijven zoals "Marijnen Technisch Bureau" (bekend van koelapparatuur), "Het Koelkastenhuis", en de "Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen". Daarnaast zijn grote nationale industriële spelers vertegenwoordigd, zoals Philips, Werkspoor, de Algemene Kunstzijde Unie (AKU) en de Bataafsche Petroleum Maatschappij (Shell). De vele academische titels (Ir., Dr., Dipl. Ing.) wijzen op een gezelschap van technisch geschoolde professionals en directeuren.

Administratieve notitie / Berekening van liggelden of scheepvaartrechten.

* **Berekeningswijze:** De bedragen worden berekend op basis van een tarief van f 1,00 per ton per jaar. Omdat het lopende boekjaren betreft, wordt er per kwartaal (1/4) gerekend voor de resterende periode van het jaar. * **Schuit 5475 naar 4837:** Toename van 2 ton. Voor 3 kwartalen is de bijbetaling: 3 x 0,25 x 2 ton = **f 1,50**. * **Schuit 5524 naar 3440:** Hoewel de initiële lijst bovenaan 57 naar 60 ton (verschil 3) vermeldt, rekent de schrijver in de uitwerking met een verschil van **11 ton** (mogelijk was de oude tonnenmaat foutief genoteerd als 57 in plaats van 49). De berekening luidt: 3 x 0,25 x 11 ton = **f 8,25**. * **Schuit 4354 naar 2333:** Afname van 2 ton (van 72 naar 70). Voor 2 kwartalen wordt restitutie verleend: 2 x 0,25 x 2 ton = **f 1,00**. * **Eindtotaal:** (f 1,50 + f 8,25) - f 1,00 = **f 8,75** bij te betalen.

Handgeschreven brief / memorandum op voorgedrukt formulier ("Bijblad").

* **Inhoud:** De schrijver reageert op een brief van 18 december 1939. De kern van de zaak is de (voorlopige) verlenging van een contract tussen de geadresseerde (College van Gezamenlijke Importeurs) en de N.V. Nederlandse Veiling van Land- en Tuinbouwproducten in Amsterdam. * **Urgentie:** Er wordt benadrukt dat er vóór de jaarwisseling (1 januari) een gesprek moet plaatsvinden. De schrijver plant een telefonisch contact op de derde kerstdag (27 december) om een fysieke afspraak te regelen voor de daaropvolgende dagen. * **Personen:** Naast de ondertekenaar wordt een "heer Van Es" genoemd die bij het gesprek aanwezig zal zijn. * **Vorm:** Het betreft een zakelijke correspondentie op een standaardformulier voor "Algemene Zaken", wat wijst op een ambtelijke of semi-overheidscontext.

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Kernboodschap:** De firma N.V. v/h H.G. Ruhe verzoekt de waarnemend directeur van het Marktwezen om een huurverlaging of -bevriezing voor hun pakhuis (B.I) aan de Centrale Markt voor het jaar 1941. * **Argumentatie:** De afzender stelt dat de huidige huur van 1800 gulden te hoog is in vergelijking met andere percelen. Ze ontkrachten het idee dat een 'koppakhuis' (een pakhuis op de hoek of aan het uiteinde) commercieel voordeliger is. In de praktijk blijken klanten (winkeliers en venters) hun route over de markt zo te plannen dat ze deze pakhuizen pas als laatste aandoen, wat de verkoopkansen niet bevordert. Daarnaast zou de effectieve bergruimte minder gunstig zijn. * **Toon:** De brief is formeel, zakelijk en beleefd ("Weledele Heer", "op grond van billijkheid"). * **Status:** Het document lijkt een officieel ingekomen stuk bij de gemeentelijke dienst van het Marktwezen, getuige de stempels en archiefnummers.

Getypte ambtelijke brief (doorslag).

De brief is opgesteld in de formele ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, herkenbaar aan de spelling (zoals "onderteekening", "eere", "zoodra") en de beleefdheidsvormen. De kern van de brief is de administratieve afhandeling van contractverlengingen voor het jaar 1940. Er wordt melding gemaakt van twee partijen: 1. **N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam"**: Hier is de verlenging reeds rond, de handtekening van de burgemeester is nog nodig. 2. **N.V. Solbandera**: Hier is sprake van vertraging omdat het bedrijf het eigen exemplaar nog niet heeft ingezonden. De naam "Mr. Müller" rechtsboven verwijst waarschijnlijk naar de ambtenaar of jurist die het dossier behandelde.

Document

De brief is een zakelijke mededeling betreffende de ruimtelijke inrichting van een terrein aan de Haarlemmerweg in Amsterdam. Maggi huurde dit terrein van de gemeente. Er was sprake van een geschil of verzoek (mogelijk vanuit de Nederlandse Spoorwegen) over de aanwezigheid van een klein gebouwtje op dit perceel. De tekst is interessant vanwege de significante wijziging in de laatste alinea. De schrijver wilde aanvankelijk melden dat er "stappen waren ondernomen" om tot verplaatsing over te gaan, maar heeft dit doorgehaald en vervangen door de directere mededeling dat het gebouwtje inmiddels al van het terrein is verwijderd. Dit suggereert dat de uitvoering de administratieve afhandeling had ingehaald.

Intern memorandum / Bijblad (op voorgedrukt formulier 'Alg. Zaken Model No. 14').

* **Inhoud:** Het document betreft een interne vraag over de administratieve afhandeling van een inschrijvingsbewijs. Er wordt gevraagd of er al een kopie is gemaakt voor de heer Van Es, de directeur van de N.V. Nederlandsche Teerbuis-Industrie. * **Workflow:** De initiële vraag of opdracht is gedateerd op 20 augustus 1940. De afhandeling wordt in de kantlijn bevestigd op 21 augustus 1940 met de tekst "Ja. Is gebeurd." * **Administratieve context:** Het gebruik van "Model No. 14" van "Alg. Zaken" duidt op een gestandaardiseerde werkwijze binnen een overheidsinstelling of een groot bedrijf. De rode strepen werden vaak door archivarissen of secretarissen gezet om aan te geven dat een actiepunt was opgemerkt of verwerkt.

Handgeschreven ambtelijke notitie/verslag van een gesprek.

Het document is een verslag van een telefonisch onderhoud betreffende de voedselvoorziening voor de Fokker-fabrieken in augustus 1941. De kern van het probleem is dat de kantine/keuken van Fokker zelfstandig ("op eigen gelegenheid") groente inkoopt. De schrijver van de notitie maakt hier bezwaar tegen om twee redenen: 1. **Schaarste en distributie:** Door zelfstandige inkoop worden schaarse goederen onttrokken aan de algemene voedselvoorziening voor de rest van de bevolking. 2. **Ongelijkheid:** Het leidt tot scheve verhoudingen waarbij fabrieksarbeiders mogelijk tweemaal per dag groente eten, terwijl de rest van de bevolking tekortkomt. De oplossing, zoals medegedeeld door Mr. van Meurs, is volledige centralisatie. De inkoop en de menu-samenstelling zullen voortaan via "Bureau de Jong" verlopen om uniformiteit en controle te waarborgen. In de kantlijn wordt zelfs geopperd om niet alleen de inkoop, maar ook de daadwerkelijke bereiding van het voedsel te centraliseren.

Officieel rapport (Rapport van aanhouding/proces-verbaal).

Het rapport beschrijft de aanhouding van een 38-jarige bloemenkoopman op de Centrale Markt in Amsterdam. De man werd betrapt op het meenemen van twee kapotte houten kisten. Zijn motief was pure noodzaak: hij had geen brandstof (brandhout of kolen) meer om zijn huis te verwarmen. Hoewel de directeur van de Nederlandse Veiling weigerde aangifte te doen voor dit geringe feit, werd er toch een officieel rapport opgemaakt voor de bedrijfchef van het Marktwezen. De handgeschreven aantekeningen onderaan lijken te wijzen op een sanctie, mogelijk een ontzegging van de markttoegang voor de duur van 4 maanden, wat voor een bloemenkoopman een zware economische straf betekende.

Handgeschreven ambtelijke notitie of brief (pagina 3).

Dit document betreft een zakelijke overeenkomst over het gebruik van een onroerend goed (een "ruimte"). De kernpunten zijn: 1. **Huurderwissel:** De N.V. Nederlandsche Middenstandsbank (N.M.B.) wil een specifieke ruimte huren die voorheen door de N.V. Marcanti werd gebruikt. 2. **Financiële afwikkeling:** De N.M.B. is bereid f 1200,- per jaar te betalen aan de gemeente. 3. **Compensatie:** Omdat Marcanti de ruimte afstaat, wordt hun pachtsom bij de gemeente verlaagd met f 1000,- per jaar. 4. **Saldo:** De gemeente houdt een positief verschil over van f 200,- per jaar, wat in de laatste zin wordt omschreven als een vergoeding (de rest van de zin staat op de volgende pagina). Het handschrift is een vlot, professioneel currens-schrift met karakteristieke lussen en verbindingen die typisch zijn voor de Nederlandse administratie uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Financieel overzicht, specifiek een "Debiteuren Saldo Staat" (lijst van openstaande vorderingen).

Dit document is een balans van openstaande schulden (debiteuren) aan het koelhuis van de Amsterdamse groente- en fruitveiling aan het eind van het jaar 1942. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de zakelijke relaties van het koelhuis op dat moment. De lijst bevat een diversiteit aan klanten: * **Publieke instellingen:** Zoals het "Binnengasthuis" en "Wester Gasthuis" (Amsterdamse ziekenhuizen) en de "Centrale Dienst". * **Commerciële bedrijven:** Grote namen zoals "Coca Cola", maar ook lokale handelaren en firma's zoals "N.V. P. v. Hoeckel & Co.". * **Overheidsinstanties:** De "Centr. Voeds. Voorz." (Centrale Voedselvoorziening), een cruciaal orgaan tijdens de oorlog voor de distributie van schaarse levensmiddelen. * **Bijzondere vermelding:** "Lufthansa Lazaret". Een lazaret is een militair hospitaal. Dit duidt op de opslag van goederen (waarschijnlijk voedsel of medicatie) ten behoeve van een Duits militair hospitaal verbonden aan de luchtvaartmaatschappij Lufthansa. De bedragen variëren sterk, van fracties van guldens tot honderden guldens. Eén post, "Heemskerk", vertoont een credit-saldo (Cr.), wat betekent dat deze klant een klein bedrag te goed had of teveel had betaald.

Getypte lijst op papier.

* **Doel van het document:** Het document dient als distributielijst voor "gerookte aal". In de context van de schaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog werd luxe voedsel (zoals paling) soms gebruikt als extra rantsoen of "prestatiebeloning" voor arbeiders in cruciale industrieën. * **Taalgebruik:** Het gebruik van de Duitse term "Belegschaft" (personeelsbezetting) in plaats van het Nederlandse "personeelsbestand" is een sterke aanwijzing dat het document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland. * **Sleutelbedrijven:** De lijst bevat prominente Amsterdamse bedrijven uit de oorlogsjaren, waaronder de vliegtuigfabriek Fokker (met de grootste bezetting van 5831 man), de Nederlandsche Dok Mij. en Ford. Veel van deze bedrijven stonden onder direct toezicht van de bezetter (*Rüstungsbetriebe*). * **Historisch detail:** Opmerkelijk is de vermelding van *N.V. Hollandia-Fabr. Kattenburg & Co*. Dit bedrijf is historisch bekend vanwege de grote razzia op 11 november 1942, waarbij het Joodse personeel werd weggevoerd.

Document

* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document is een uiterst gedetailleerd overzicht van groentenleveringen. Er wordt onderscheid gemaakt in kwaliteit (klasse 1, 11 (II), 1V (IV), afw. voor 'afwijkend') en verpakkingswijze (colli, bak, kist). * **Prijsopbouw:** De prijzen zijn genoteerd in guldens (f.). Onderaan wordt een onderscheid gemaakt tussen de netto waarde van de producten, het statiegeld op de emballage ('statie') en een opslag of belasting van 4%. Opvallend is de typefout in de laatste regel: "Toaatl" in plaats van "Totaal". * **Variëteit:** De lijst bevat een grote diversiteit aan groenten die kenmerkend zijn voor het najaar (eind oktober), zoals diverse koolsoorten, wortelen (bospeen, waspeen), knollen, andijvie en rammenas.

Factuur / leveringsbon voor groenten.

* **Inhoud:** Het document is een gedetailleerde afrekening voor de levering van diverse groenten (bloemkool, komkommers, bonen, koolrabi, tomaten, spinazie, andijvie en wittekool). Opvallend is het onderscheid tussen kwaliteitsklassen (I en II) en "afw." (afwijkende/mindere kwaliteit). * **Financieel:** De netto waarde van de goederen bedraagt f 1000,33. Er wordt een aanzienlijk bedrag aan "statie" (statiegeld voor fusten/kisten) berekend (f 301,-). Over het bruto totaal wordt 4% commissie of belasting geheven. * **Correctie:** Onderaan staat een verzoek om een eerdere nota van een dag eerder (29 oktober) met 100 gulden te verlagen, wat duidt op een administratieve correctie.

Doorslag van een getypte zakelijke brief.

Dit document is een formele, korte zakelijke correspondentie waarin verzocht wordt om de toezending van twee specifieke exemplaren van het vakblad "De Tuinderij". De brief is opgesteld in de toen gangbare zakelijke stijl ("bij voorbaat mijn dank betuig"). Het document is een doorslag (carbon copy), wat gebruikelijk was voor de eigen administratie van de afzender. De handgeschreven notitie bovenaan bevestigt de verzenddatum. De ontvanger, de uitgeverij C. Miset in Doetinchem, was destijds een zeer prominente speler in de markt van agrarische en technische vakbladen.

Handgeschreven verzoekschrift/notitie.

Het document is een korte, zakelijke correspondentie gericht aan de administratie van het vaktijdschrift "De Tuinderij". De afzender, die ondertekent met de initialen "D.D.", verzoekt om toezending van twee exemplaren van de editie van 19 januari 1942. Opvallend is het briefhoofd waarin de naam van de uitgeverij wordt vermeld: N.V. Nederlandsche Drukkers- en Uitgevers Maatschappij C. Misset. Er is een doorgehaald gedeelte zichtbaar voor "N.V. Ned.", wat wijst op een correctie tijdens het schrijven. Het handschrift is vlot en geoefend, kenmerkend voor administratieve of zakelijke correspondentie uit die periode.

Officieel mededelingenblad (Rapport no. 10)

Dit document is een administratief verslag uit de Tweede Wereldoorlog. Het geeft inzicht in de strakke organisatie van het bedrijfsleven onder het regime van de Duitse bezetter. * **Organisatiestructuur:** Het document toont de indeling van de "Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen" in drie secties: openbare slachthuizen, veilingskoelhuizen en overige loonkoelhuizen. De genoemde personen zijn allen directeuren van grote faciliteiten door het hele land, wat de landelijke dekking van deze organisatie illustreert. * **Regulering:** Er wordt verwezen naar het "Bedrijfschap voor Visscherijproducten". Tijdens de bezetting werden dergelijke productschappen en bedrijfschappen opgericht of hervormd om de productie en distributie volledig te kunnen controleren (de zgn. *Gleichschaltung*). * **Schaarste en Controle:** Het verbod op de levering van droge batterijen is een direct gevolg van de oorlogseconomie. Grondstoffen waren schaars en dergelijke producten waren essentieel voor militair gebruik of moesten strikt gerantsoeneerd worden voor burgers (bijv. voor zaklantaarns tijdens de verduistering). * **Bureaucratie:** De strikte regels omtrent het melden van bedrijfsverplaatsingen of opheffingen (binnen één dag) tonen de behoefte van de bezetter aan een actuele en controleerbare administratie van alle economische activiteiten. ---

Zakelijke correspondentie (herinneringsbrief).

* **Type document:** Zakelijke correspondentie (herinneringsbrief). * **Inhoud:** De Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen herinnert de Amsterdamse veiling eraan dat een eerder toegezonden vragenlijst voor aanmelding nog niet retour is ontvangen. Er wordt een strikte deadline gesteld voor 23 september 1942. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke beleefdheidsvormen ("Mijne Heeren", "beleefd doch dringend"). * **Personen/Instanties:** * **Ir. D.J. Akkerman:** Wordt genoemd als secretaris op het briefhoofd. * **Mr. G.L. van der Jagt:** Ondertekent de brief namens het secretariaat. De titel 'Mr.' duidt op een juridische achtergrond (meester in de rechten). * **N.V. Ned. Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam":** De geadresseerde, een belangrijke commerciële schakel in de voedselvoorziening van Amsterdam.

Getypte lijst op doorslagpapier (paginanummer 2).

Dit document betreft een administratieve lijst van industriële afnemers, gerangschikt onder vier specifieke firma's (Visser, Balm, Meij en Dene) die waarschijnlijk fungeerden als distributeurs of tussenpersonen. De lijst bevat een grote variëteit aan sectoren: van de auto-industrie (Ford) en chemie (Electro Zuur- en Waterstoffabriek) tot scheepsbouw (Vries-Lentsch) en zelfs explosieven (Ned. Springstoffenfabriek). Opvallend is dat de hoeveelheden consistent worden uitgedrukt in "1/2-kg" eenheden. Dit wijst op een product dat nauwkeurig gerantsoeneerd of toegewezen werd, zoals smeermiddelen, specifieke chemicaliën of wellicht zeep (gezien de vermelding van Persil bij E. Ostermann).

Getypte financiële staat (debiteurenoverzicht).

Dit document is een momentopname van de uitstaande vorderingen van een koelhuis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende zaken: * **Dominante Debiteur:** De "Centr. Voedsel Voorz." (Centrale Voedselvoorziening) is verantwoordelijk voor meer dan 93% van het totale uitstaande bedrag (f. 16.951,36 op een totaal van f. 18.127,36). Dit duidt op de centrale rol van het koelhuis in de door de overheid gecontroleerde voedseldistributie. * **Diverse Klanten:** De lijst bevat een mix van grote entiteiten (zoals de Amsterdamsche Combinatie), bekende instellingen (Binnengasthuis), internationale bedrijven (Coca Cola, Lufthansa) en particulieren of kleine ondernemers. * **Creditposten:** Drie namen (Binnengasthuis, B.C.v.Es en Heemskerk) zijn gemarkeerd met "Cr.", wat betekent dat deze klanten een tegoed hadden bij het koelhuis. * **Precisie:** De boekhouding is tot op de cent nauwkeurig, zelfs bij zeer kleine bedragen zoals f. 0,06 of f. 0,27.

Getypte financiële berekening met handgeschreven annotaties.

Dit document is een overzicht van de verschuldigde omzetbelasting over het eerste kwartaal van 1943 voor de koelhuis-activiteiten van de Centrale Markt Exploitatie in Amsterdam. De berekening is opgedeeld in drie categorieën: 1. **Koelloon:** De inkomsten uit het verhuren van koelruimte. Hier is een creditpost (Cr.) van maart verrekend met de inkomsten van januari en februari. 2. **Assurantie en Administratiekosten:** Kosten voor verzekering en beheer. 3. **Provisie:** Commissie-inkomsten. Ook hier is een bedrag van maart in mindering gebracht. Het totaalbedrag waarover belasting wordt geheven is f. 1185,61. Tegen een tarief van 2% komt de verschuldigde omzetbelasting uit op f. 23,71. De handgeschreven rode cijfers en vinkjes duiden op een controle door een accountant of belastingambtenaar.

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notitie/memorandum.

* **Inhoud:** De notitie betreft een administratieve statusupdate over de betaling van een lidmaatschap (contributie) en het indienen van een formulier door een koelhuis. Er is een discussie over de juiste categorisering van de onderneming. Een niet nader genoemde 'Bedrijfsgroep' betwist het directe lidmaatschap bij de 'Dienst van het Marktwezen'. Men stelt voor dat de onderneming (het koelhuis) beter op haar plaats is onder de vlag van de 'N.V. Ned. Veiling'. De zaak is nog in behandeling. * **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd, rechtopstaand en goed leesbaar kantoorshandschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Terminologie:** Termen als 'Bedrijfsgroep' en de 'Dienst van het Marktwezen' zijn typerend voor de bureaucratische en corporatieve inrichting van de Nederlandse economie en handel in die periode.

Document

* **Taalgebruik:** De tekst hanteert de toenmalige spelling (bijv. "Nederlandsch", "Canadeesche", "onzen"). De toon is optimistisch en heroïsch, passend bij de sportverslaggeving van die tijd. * **Visuele Hiërarchie:** De masthead is zeer prominent en kunstzinnig vormgegeven met diverse sporttakken (tennis, voetbal, wielrennen, zeilen, boksen). Dit duidt op een brede oriëntatie van het blad. * **Sportieve Focus:** Voetbal en wielrennen voeren de boventoon. Namen zoals Kick Smit en Arie van Vliet waren destijds nationale sporticonen. * **Sociaal Aspect:** Er is aandacht voor liefdadigheid (de t.b.c.-lijders) en de aanwezigheid van de geallieerde bevrijders (het Canadese legerteam).

Rekening-courant (financieel overzicht).

Dit document is een maandelijkse financiële afwikkeling tussen de exploitant van het Koelhuis (de N.V. Nederlandse Veiling) en de eigenaar van de infrastructuur (Gemeente Amsterdam, Centrale Markt). * **Salarisposten:** De salarissen worden per week gespecificeerd (kasbewijzen 56 t/m 60). Opvallend is de post "Kerstgratificatie", wat duidt op een dertiende maand of kerstbonus voor het personeel in de oorlogswinter van 1943. * **Kostenposten:** Naast loonkosten zien we uitgaven voor "Vee en vleesch" en diverse sociale lasten zoals het ziekenfonds, rentezegels en de "vereffeningsheffing" (een specifieke loonbelasting/heffing uit de bezettingsperiode). * **Saldo:** Na verrekening van de debet- en creditposten resteert een te betalen debetsaldo van f 349,70 voor de maand december. * **Administratieve sporen:** De rode en zwarte vinkjes, evenals de handgeschreven cijfers in de rechterkantlijn (o.a. de optelling 904,71), tonen aan dat dit document intensief is gecontroleerd door een boekhouder of accountant.

Rekening-courant (financieel overzicht).

Het document is een gedetailleerde financiële afrekening tussen het Koelhuis van de Nederlandse Veiling en de Centrale Markt van Amsterdam. * **Financiële structuur:** De berekening begint met het saldo van de debiteuren en voegt het verdiende 'koelloon' (huur voor koelopslag) toe. Na aftrek van het openstaande saldo eind september en correcties voor administratie en verzekering, blijft een bruto creditbedrag over van fl. 15.133,69. * **Inhoudingen (Debet):** Van dit bedrag worden de operationele kosten afgetrokken, waaronder de wekelijkse salarissen van het personeel (totaal fl. 748,75) en diverse heffingen gerelateerd aan de vleessector (ziekenfonds, vereveningsheffing). De grootste aftrekpost is een provisie van 15% over het koelloon, wat neerkomt op fl. 2.312,00. * **Eindbedrag:** Het netto te verrekenen bedrag is fl. 11.961,37. De handgeschreven berekening rechtsonder bevestigt de provisieberekening (10% + 5% van 15.413,30).

Getypt overzicht van openstaande saldi (debiteurenlijst).

* **Inhoud:** Het document betreft een gedetailleerde boekhoudkundige staat van een koelhuis, waarin de openstaande schulden (debiteuren) van diverse partijen zijn opgenomen per eind september 1944. * **Debiteurenprofiel:** De lijst bevat een diversiteit aan klanten: * **Overheid en instanties:** Gemeente Amsterdam (grootste debiteur), Bedrijfschap Zuivel, Centrale Dienst en Centrale Voedselvoorziening (getypt als "Centale"). * **Bedrijven:** Frisco fabrieken, N.V. Ned. Veiling, Grossiers-Combinatie. * **Bezetter:** De "Wehrmacht" staat vermeld met een rond bedrag van F 500,00. * **Particulieren/Middenstand:** Een lange lijst met namen van individuen, waarschijnlijk lokale handelaren of producenten. * **Financiële status:** Het totale uitstaande bedrag bedraagt F 6517,82. De bedragen variëren sterk, van enkele centen (A. Merens, 18 ct) tot duizenden guldens (Gem. Amsterdam). * **Opvallend:** Er staan enkele typefouten in het document, zoals "Centale" in plaats van "Centrale".

Financieel overzicht (debiteurenlijst / saldi-staat).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande vorderingen van een koelhuis aan het einde van oktober 1944. De lijst geeft een uniek inzicht in de economische bedrijvigheid en de voedselvoorziening tijdens de bezetting. * **Grootste debiteuren:** De Gemeente Amsterdam (Fl. 5522,61) en de 'Centrale Voedselv:' (waarschijnlijk de Centrale Voedselvoorziening, Fl. 1174,28) zijn de grootste schuldenaars. Dit wijst op de centrale rol die het koelhuis speelde in de stedelijke voedseldistributie. * **Wehrmacht:** Opvallend is de post "Wehrmacht" voor een bedrag van precies 500 gulden. Dit bevestigt dat het koelhuis diensten leverde aan de Duitse bezettingsmacht. * **Diversiteit aan klanten:** De lijst bevat een mix van grotere bedrijven (zoals N.V. Ned. Veiling, Frisco, Aptito) en een groot aantal kleinere ondernemers of particulieren (zoals Gebr. Pel, C. de Jong Sr, etc.), vaak met relatief kleine uitstaande bedragen. * **Correcties:** De doorhaling van "Grevenstuk Groco" met een bedrag van 104,86, waarna "Grevenstuk" opnieuw verschijnt met een lager bedrag (6,67), duidt op een administratieve correctie of betwiste factuur.

# TRANSCRIPTIE No. 77/31/1 M. 1943 14/7 Adam, 13 Juli ’43 Hedenmiddag te c.a. half twee riep de Heer v. Es, Directeur der Ned Veiling, mijn assistentie in voor de volgende zaak. Het was hem ter oore gekomen, dat een aardappelverwerker meerdere malen groente uit de kisten, die door de tuinders worden aangevoerd en op de perrons in de hal worden geplaatst, had toegeëigend. Om dit te constateren ...

# TRANSCRIPTIE **R A P P O R T** (onderstreept) Naar aanleiding van een schrijven van S.Braasem,wonende Blasiusstraat 99 alhier,die een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit he ft aangevraagd,doch blijkend zijn schrijven van 26-8-'40 hiervoor is af- gewezen door het Bestuur van de Ned:Groenten en Fruitcentrale kan het volgende worden gemeld.Hetgeen uit genoemd schrijven kan worden af...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] ten. h. de Raer [Gestempeld/Getypt:] VP/DV. 72/9/2 M. [Handgeschreven:] Memorandum 1/3-140 1 Maart 1940. **Overlast van venters met strikjes.** den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u> Ten vervolge op mijn rapport d.d. 12 December jl. (No. 72/68/4 M.) heb ik de eer U te berichten, dat op 23 Februari jl. door twee contrôleu...

# TRANSCRIPTIE Verder nam hij maar wat graag nog van de Ned. veiling -- Blijkens kocht hij o.a. perziken, ook aardbeien Nam zelfs kleine tuinbonen „op een kar” n.l.! mede die hij bezorgde bij zijn klant in de Tuinstraat. -- Verder verkocht hij tegen lage prijzen. -- Bij aanhouding had hij geladen: 7 Bak bloemkool 9 „ Andijvie 4 „ Wortelen \-------------------------------------------------- 14...

# TRANSCRIPTIE [Rode inkt:] 24/19/117 [Rechtsboven:] 28/11/40 W 178 Ter attentie van den heer Ned. Akkerbouw Centrale Mr. Pool. Hiermede heb ik de eer U te berichten dat een hier te stede gevestigde marktkoopman in aardappelen, groenten en fruit, namelijk J.C. v. Eck, Tuinstraat 44, zich tot mij heeft gewend met de klacht, dat hem door de Stichting 'Centraal Belang' een erkenning als aardappelh...