H. Bootsma

Ambtsbericht/Rapport van het Marktwezen Amsterdam.

* **Kern van de zaak:** De marktkraamhouder H. Bootsma wordt gerapporteerd omdat hij op zaterdag 29 juli 1939 hulp had van twee personen zonder de benodigde vergunning. * **Historiek:** Uit de dossiernotities blijkt dat Bootsma eerder (in 1938) toestemming had gekregen voor één assistente (mevrouw Zwarts). Een verzoek voor een tweede assistent was echter officieel afgewezen. Omdat hij al vaker gewaarschuwd was voor deze overtreding, adviseert de rapporteur een straf op te leggen. * **Vervolgactie:** De Inspecteur vraagt op 1 augustus 1939 om een aanvullend rapport ("nader rapport") om de identiteit van de twee personen vast te stellen en te controleren of de officieel vergunde assistente aanwezig was. De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) duidt erop dat er op de achterkant van het document meer informatie staat of moet worden geschreven.

Zakelijke brief (doorslag/afschrift van een officiële waarschuwing).

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële berisping aan een markthandelaar, de heer H. Bootsma. Hem wordt verweten dat hij op 29 juli 1939 op de markt aan het Dapperplein hulp heeft gehad van twee personen zonder dat hij daarvoor de vereiste toestemming had van de betreffende instantie. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, formeel en directief. De zin "Ik waarschuw U hierbij, dit voortaan na te laten" laat weinig ruimte voor discussie en wijst op een disciplinaire maatregel. * **Formulering:** De term "assisteeren" wijst op de toenmalige formele spelling. De afkorting "jl." staat voor 'jongstleden' (vorige maand). De ondertekening "b.a." staat vermoedelijk voor 'bij afwezigheid van' of een vergelijkbare ambtelijke machtiging.

Officiële waarschuwingsbrief.

* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer H. Bootsma. Hem wordt verweten dat hij op 29 juli van dat jaar (1939) op zijn standplaats op de Dappermarkt hulp heeft gehad van twee personen zonder dat hij daarvoor de vereiste officiële toestemming had. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en autoritair ("Ik waarschuw U hierbij"). Het taalgebruik is typisch voor de vooroorlogse bureaucratie, met termen als "dezerzijds" en "jl." (jongstleden). * **Vorm:** De brief volgt een strakke administratieve indeling met referentienummers, adresgegevens en een duidelijke afsluiting. De afkorting "b.a." bij de ondertekening staat voor "bij afwezigheid", wat betekent dat de secretaris tekende namens de directeur.

Typschrift (officiële brief / waarschuwing)

De brief betreft een formele, schriftelijke waarschuwing gericht aan de heer H. Bootsma. De kern van de klacht is dat de heer Bootsma op de Dappermarkt (Dapperplein) gebruikmaakte van twee assistenten zonder dat hij hiervoor de vereiste officiële toestemming had gekregen van de marktautoriteiten. De toon is formeel en gebiedend, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. De afkorting "b.a." onderaan de brief staat voor "bij aanstelling" of "bij afwezigheid", wat aangeeft dat een functionaris namens de hogere leiding heeft getekend. De handgeschreven notitie "verzonden 14/8" is een administratieve krabbel die bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is verstuurd.

Officiële waarschuwingsbrief / Bestuursstuk.

Dit document is een formele waarschuwing gericht aan een marktkoopman, de heer H. Bootsma. Uit de tekst blijkt dat hij op 29 juli 1939 de marktverordening heeft overtreden op de Dappermarkt (Dapperplein) in Amsterdam. De specifieke overtreding betrof het laten assisteren door twee personen zonder dat hiervoor van de bevoegde instantie ("dezerzijds") toestemming was verleend. In de jaren '30 waren de regels voor marktkramen in Amsterdam streng gereguleerd; hulp op de kraam moest officieel geregistreerd staan om illegale handel of ongeoorloofde concurrentie tegen te gaan. De toon van de brief is kort, zakelijk en vermanend ("Ik waarschuw U hierbij").

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taal en spelling:** Het document is geschreven in het Nederlands met de toenmalige spelling (zoals "visch", "atent" voor attent, "UedEle" als afkorting voor U Edelachtbare). De stijl is zeer formeel en eerbiedig, passend bij een officieel verzoek aan een overheidsinstantie in die tijd. * **Inhoud:** De heer Bootsma, een visboer op het Amsterdamse Dapperplein, verzoekt om toestemming om de heer P. Kalkwerf in te huren als hulp voor het seizoen van de gerookte aal. Hij specificeert dat de werkzaamheden enkel bestaan uit het sorteren en inpakken van de vis. * **Bureaucreatie:** Uit de brief blijkt dat de marktmeester Bootsma erop heeft gewezen dat deze vergunning voor hulp elk jaar opnieuw moet worden aangevraagd, wat duidt op een strikte regulering van de marktplaatsen in Amsterdam.

Ambtelijke correspondentie / Adviesbrief.

In dit schrijven adviseert een marktopzichter de inspecteur om een verzoek van de heer H. Bootsma goed te keuren. Bootsma, die standplaats nummer 160 op de Dappermarkt bezet, vraagt om een assistent voor de zaterdagen in de periode mei tot en met oktober. De aanleiding voor deze nieuwe aanvraag is opmerkelijk: Bootsma is getrouwd met zijn vorige assistente, mejuffrouw M. Zwart. Volgens de toenmalige regels (waarschijnlijk om schijnconstructies of specifieke arbeidsvoorschriften te handhaven) kon zij na het huwelijk niet langer als officiële assistente geregistreerd staan. Om de rechtmatigheid van de wijziging te staven, heeft marktopzichter Uitvlugt het trouwboekje van het echtpaar gecontroleerd. Als nieuwe assistent wordt de heer P. Kalkwerf voorgedragen, een 25-jarige man wonende aan de nabijgelegen Reinwardtstraat.

Officiële brief (getypt doorslagje of afschrift).

Deze brief is een formeel besluit van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de dienst Marktwezen) aan een marktkoopman, de heer H. Bootsma. * **Toestemming voor hulp:** De heer Bootsma krijgt toestemming om zich op zijn vaste plek op de Dappermarkt te laten helpen door een zekere P. Kalkwerf. * **Bijstaan versus Vervangen:** Er wordt expliciet benadrukt dat het gaat om "bijstaan" en uitdrukkelijk "niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghouder (Bootsma) in principe zelf aanwezig moet zijn op de markt; Kalkwerf mag enkel als assistent optreden. * **Wijziging in personeel:** De nieuwe toestemming vervangt een eerdere regeling waarbij een zekere Mej. M. Zwarts hem hielp. Haar toestemming komt hiermee te vervallen. * **Locatie:** De Reinwardtstraat ligt in de Dapperbuurt, op steenworp afstand van de Dappermarkt waar Bootsma zijn standplaats had. Dit was destijds zeer gebruikelijk voor marktkooplieden.

Getypte officiële brief (doorslag of kopie).

Deze brief is een formele kennisgeving aan een marktkoopman, de heer H. Bootsma, betreffende de personele bezetting van zijn marktkraam. De kern van de brief is de wijziging van zijn assistent: de eerdere toestemming voor Mej. M. Zwarts wordt ingetrokken en vervangen door toestemming voor P. Kalkwerf. Belangrijke administratieve details in de tekst: * **"Tot wederopzegging":** De toestemming is niet voor een vaste termijn, maar geldt totdat de instantie besluit deze in te trekken. * **"Bijstaan - niet vervangen":** Dit is een cruciale clausule in de Amsterdamse marktverordeningen van die tijd. Het betekende dat de vergunninghouder (Bootsma) zelf aanwezig moest zijn op de markt; de assistent mocht hem slechts helpen en niet in zijn plaats de kraam drijven. * **Locatie:** De Dapperstraat is een bekende marktlocatie in Amsterdam-Oost. "Wijk 18" verwijst naar de administratieve indeling van de marktgebieden.

Ambtsbericht/Rapportage over marktovertredingen.

* **Inhoud:** Het document is een officieel rapport gericht aan een inspecteur betreffende vier marktkooplieden op de Dappermarkt. Zij werden op zaterdagavond 6 juli 1940 na de sluitingstijd van 21:00 uur (9 uur n.m.) betrapt op het voortzetten van hun verkoopactiviteiten, ondanks eerdere waarschuwingen. * **Personen en Locaties:** De genoemde kooplieden (Degen, Prys, Bootsma en Boer) woonden allen in de directe omgeving van de markt (Commelinstraat, Reinwardtstraat, Wagenaarstraat) in Amsterdam-Oost. * **Sanctie:** Er wordt een disciplinaire maatregel voorgesteld: het voorwaardelijk ontzeggen van de marktplaats voor de duur van één dag. * **Administratieve verwerking:** De kantlijnnotities en stempels/nummers duiden op een gestroomlijnde administratieve afhandeling. De opmerking "Spoed Heden weg s.v.p." geeft aan dat de brief direct verwerkt moest worden.

Doorslag (carbonkopie) van een officieel besluit/strafblad.

Het document betreft een collectieve schriftelijke berisping en een voorwaardelijke straf voor vier marktkraamhouders in de Amsterdamse Dapperbuurt. De overtreding is specifiek: het niet tijdig (vóór 21:00 uur) ontruimen van de standplaats op de Dappermarkt op zaterdag 6 juli 1940. De strafmaat is een ontzegging van het marktrecht voor de duur van één dag, maar deze is voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar. De toon is strikt juridisch en verwijst direct naar het geldende markreglement. De handgeschreven krabbel "Verzonden n/g" (mogelijk "nota gedaan" of een verzendcode) duidt op de administratieve afhandeling in het archief.

Document

* **Inhoud:** Het betreft een officiële berisping en voorwaardelijke sanctie aan vier marktkooplieden. De overtreding bestond uit het overtreden van de sluitingstijd van de markt op de Dapperstraat. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar *Artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten*. * **Sanctie:** Een ontzegging van de markttoegang voor de duur van één dag. Deze straf is voorwaardelijk met een proeftijd (verjaringstermijn) van één jaar. * **Bestuurlijke stijl:** De brief hanteert een strikt formele, ambtelijke toon die typerend is voor de gemeentelijke administratie van die tijd. De afkorting "n.m." staat voor namiddag (P.M.) en "jl." voor jongstleden.

Ambtsbericht/Rapport van het Marktwezen.

Het document is een officiële rapportage over het overtreden van de markttijden in de Dapperstraat te Amsterdam. De kern van de klacht is dat een groep kooplieden op zaterdag 23 november 1940 hun kramen niet op de reglementaire tijd van 17:30 uur (17 1/2 uur) hadden ontruimd. De rapporteur, Schlutugt, adviseert expliciet om de genoemde personen te straffen. De lijst is onderverdeeld in vijftien "vaste plaatshouders" (kooplieden met een vaste staanplaats, aangeduid met hun standplaatsnummer) en twee "losse kooplieden" (zonder vaste plek, geïdentificeerd aan de hand van hun woonadres). Bij één koopman, J. Visser, staat de aantekening "Avondvergunning", wat suggereert dat hij mogelijk een ontheffing had of juist ondanks die vergunning de regels nog overtrad. Het handschrift is een typisch midden-20e-eeuws Nederlands kantoorhandschrift, goed leesbaar en zakelijk van toon. De rode onderstrepingen en de administratieve nummers bovenin duiden op een actieve dossierbehandeling door de gemeentelijke instantie.

Administratief register / Strafregister van marktkooplieden.

Dit document functioneert als een disciplinair overzicht van marktkooplieden op de Dapperstraat in Amsterdam. De structuur per persoon bevat de naam, het vaste plaatstummer op de markt, de geboortedatum en het woonadres. Daaronder volgen de overtredingen en de bijbehorende sancties. De meest voorkomende overtredingen zijn: 1. **Wangedrag:** Het tijdelijk ontzeggen van de toegang tot de markt (H. Elting). 2. **Tijdsovertredingen:** Niet tijdig inpakken of de markt verlaten (v.d. Linde, Bootsma, Kroon). 3. **Reglementaire overtredingen:** Het innemen van een te grote plek (Goedel) of het laten vervangen door onbevoegden (Bootsma, Slosken). 4. **Technische gebreken:** Een ondeugdelijke weegschaal (Visser). De straffen variëren van een "1e waarschuwing" tot voorwaardelijke schorsingen en effectieve uitsluiting voor enkele dagen.

Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".

Brief (verzoekschrift)

* **Inhoud:** De visboer H. Bootsma verzoekt de autoriteiten om toestemming om van "karrebaas" te mogen wisselen. Een karrebaas was iemand die de marktkramen en karren verhuurde en stalde. * **Reden voor verzoek:** Bootsma is ontevreden over zijn huidige leverancier (Peer uit de Commelinstraat). De kar is in slechte staat ("zoo oude kar"), klachten hierover worden niet verholpen, en de logistieke afhandeling 's avonds duurt te lang, waardoor hij te laat van de markt weg kan. Hij wil overstappen naar Gephers in de Wagenaarstraat. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een eenvoudige stijl met diverse grammaticale eigenaardigheden (zoals "Ik heeft" in plaats van "Ik heb" en "van uw" in plaats van "van u"). Dit is typerend voor de werkende klasse uit die tijd die niet gewend was aan het schrijven van officiële brieven.

Officieel administratief bijblad/notitieblok (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een ambtelijk verslag van een gesprek met een burger, H. Bootsma. Uit de tekst kunnen we het volgende afleiden: * **Actie:** De betreffende persoon (Bootsma) is officieel ontboden voor een gesprek. * **Inhoud:** Er is gesproken over een specifieke "zaak". Hoewel Bootsma weigert zijn standpunt te herzien ("zal niet van stelling veranderen"), blijft de instantie aandringen op de "vernieuwing van materiaal". De aard van dit materiaal (bijvoorbeeld werkuitrusting, distributiebescheiden of vervangingsmateriaal) wordt niet nader gespecificeerd. * **Procesgang:** De zaak wordt door verschillende ambtenaren beoordeeld. 'De Haar' geeft op 8 augustus een advies, waarna de zaak op 10 september 1941 definitief als "afgedaan" wordt beschouwd en gearchiveerd.

Handgeschreven brief op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van een marktkoopman (H. Bootsma) aan een instantie (vermoedelijk de marktmeester of het gemeentelijk marktwezen) om zijn knecht, W. Postema, te laten helpen bij zijn marktkraam ("stand") op het Dapperplein in Amsterdam. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is opvallend door de gebrekkige grammatica en spelling. Voorbeelden zijn: *"ik heeft"* (foute vervoeging), *"aan uw"* (foutief gebruik van het bezittelijk voornaamwoord in plaats van de beleefdheidsvorm), *"bij mijn aan de stand"* (in plaats van 'bij mij') en *"voorbaadt"* (met dt). Dit duidt erop dat de schrijver waarschijnlijk een ambachtsman of kleine zelfstandige was met beperkte formele scholing, die niettemin een beleefde, officiële toon probeerde aan te slaan. * **Locatie:** De Reinwardtstraat en het Dapperplein liggen beide in de Dapperbuurt in Amsterdam-Oost. Dit toont aan dat de ondernemer zeer lokaal opereerde.

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

De brief is een zakelijke afwijzing van een verzoek dat op 1 juli 1941 door de heer Bootsma was ingediend. Hoewel de precieze aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de tekst dat het gaat om de aanstelling of status van een "assistent". De afwijzing is gebaseerd op een strikt gehanteerde leeftijdseis: de betreffende persoon is jonger dan 18 jaar. De administratieve zorgvuldigheid blijkt uit de codes (VD/HG, waarschijnlijk de initialen van de opsteller en de typist) en de handgeschreven bevestiging "Verzonden 21/7", wat aangeeft dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. Het adres Reinwardstraat 99 bevindt zich in de Dapperbuurt in Amsterdam-Oost.

Handgeschreven brief met stempel van een onderneming.

* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een ietwat eenvoudige, volkse stijl ("als dat ik", "Mijnheer" als herhaalde aanspreekvorm). Dit duidt op een schrijver die gewend is aan mondelinge communicatie maar zich formeel probeert op te stellen naar een instantie. * **Inhoud:** De visboer H. Bootsma verzoekt om een vergunning of toestemming voor een assistent (knecht) op zijn marktplaats aan het Dapperplein. Hij noemt specifiek de locatie tegenover de winkel van 'Simon de Wit' (een bekende kruideniersketen uit die tijd). * **Details:** De genoemde knecht is Johannes Henricus Groenendal. Opvallend is de geboortedatum "31 Nov. 1913", aangezien november slechts 30 dagen heeft; dit is waarschijnlijk een verschrijving van de auteur. De adressen (Reinwardtstraat en Dapperplein) liggen in de Dapperbuurt in Amsterdam-Oost.

Doorslag van een officiële brief (besluit).

* **Inhoud:** Het betreft een officiële vergunning/toestemming aan een marktkoopman (H. Bootsma) om een assistent (J.H. Groenendal) aan te stellen voor zijn marktplaats op de Dappermarkt. * **Restricties:** De brief benadrukt dat het enkel om *assistentie* gaat en expliciet niet om *vervanging*. Dit duidt op een streng beleid waarbij de vergunninghouder persoonlijk aanwezig moest zijn. De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de instantie het recht behoudt de hulp op elk moment te ontzeggen. * **Opmerkelijke fout:** In de getypte tekst wordt de geboortedatum van de assistent vermeld als "31 November 1913". Aangezien november slechts 30 dagen telt, is dit een administratieve verschrijving in het originele document. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 16/10" laat zien dat de brief de dag na het opstellen is uitgegaan. De code "Wijk 18" verwijst naar de administratieve indeling van de Amsterdamse markten destijds.

Getypte brief (doorslag).

De brief is een officiële ambtelijke mededeling waarin dhr. H. Bootsma toestemming krijgt om een assistent aan te stellen voor zijn marktplaats op de Dappermarkt in Amsterdam. Enkele opvallende zaken: * **Strikte voorwaarden:** Er wordt expliciet benadrukt dat de heer Groenendal enkel mag "assisteeren" en de heer Bootsma "niet vervangen". Dit duidt op de strikte regelgeving rondom marktvergunningen, waarbij de vergunninghouder in principe persoonlijk aanwezig diende te zijn. * **Administratieve fout:** In de brief staat dat J.H. Groenendal geboren is op "31 November 1913". November heeft echter slechts 30 dagen, wat wijst op een typefout van de verzendende instantie. * **Terminologie:** De term "tot wederopzegging" geeft aan dat de toestemming op elk moment door de directie ingetrokken kan worden.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De afzender, H. Bootsma, verzoekt om toestemming voor het aanstellen van een nieuwe assistent. Hij geeft aan dat hij zijn vorige assistent, J. Groenen, om bepaalde (niet nader genoemde) redenen niet in dienst kon houden. Hij draagt nu de heer W. Siedersma voor, een 18-jarige jongeman wonend in de Wagenaarstraat. * **Stijl en Taal:** De brief is geschreven in een formele, enigszins nederige toon, wat gebruikelijk was voor correspondentie met officiële instanties in die tijd. Het herhaaldelijke gebruik van "Mijnheer" en de licht archaïsche zinsbouw ("bij voorbaat mijn dank") vallen op. * **Administratieve sporen:** De nummers linksboven (№ 26/30/1) en de datum "20/11" duiden op een administratieve verwerking door de ontvangende instantie, waarbij de brief tien dagen na verzending (op 20 november) lijkt te zijn ingeschreven in een register.

Ingevuld formulier voor het opzeggen van assistentie op de markt.

Dit document is een officiële verklaring van een marktkraamhouder in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Deelnemers:** H. Bootsma is de officiële vergunninghouder (plaatshouder) van een plek op de Dappermarkt (Dapperstraat), standplaats nummer 160. J. H. G. Groenendaal was voorheen de persoon die Bootsma assisteerde. * **Handeling:** Bootsma geeft formeel te kennen dat de assistentie van Groenendaal wordt beëindigd. Het formulier is aangepast aan de situatie door de vrouwelijke vormen ("ster", "haar") en het begrip "vervanging" door te strepen. * **Formaat:** Het betreft een standaardformulier van de Amsterdamse marktdienst. Opvallend is dat de ruimte voor de paraaf van de marktambtenaar niet is ingevuld, maar de plaatshouder heeft zelf ondertekend.

Getypte brief (doorslag/kopie) op briefpapier zonder voorgedrukt hoofd.

De brief is een formeel verzoek van een lokale directeur (waarschijnlijk van de Amsterdamse vismarkt of een distributieorgaan) aan de centrale autoriteit in Den Haag om in te grijpen in de visdistributie. De kern van de klacht is dat verschillende handelaren en rokers uit de regio (Koog a/d Zaan, Spaarndam, Volendam en Monnikendam) zich niet houden aan de verplichte aanvoer naar de officiële "afslag" of de Gemeentelijke Vischmarkt in Amsterdam. Er worden drie specifieke problemen aangehaald: 1. **Ontwijking van de officiële markt:** Grossiers (Dil, Balm, Kok) leveren niet aan de afslag, terwijl hun afnemers wel in het distributiesysteem zitten. 2. **Haperende toelevering:** Een specifieke toewijzing voor de familie Reurts wordt door de leverancier in Volendam (fa. Tuyp) niet gehonoreerd via de officiële weg. 3. **Zwarte handel:** Er is een concreet vermoeden dat aalrookers uit Monnikendam (Bootsma, Ruyg, Meulen) hun waar buiten de officiële kanalen om op de zwarte markt verkopen in plaats van op de Amsterdamse markten.

Administratief bijblad / intern schrijven.

Het document is een kort administratief bericht waarin de juiste adresgegevens van twee handelaren uit Monnikendam worden bevestigd. De aanleiding is een eerdere brief (no. 25518) en een telefonische mededeling betreffende de "Vischmarkt". Opvallende elementen: * **N.V.C.:** Dit is waarschijnlijk een afkorting voor een bureau binnen de voedselvoorziening. Gezien de datum (1942) en de context van handelaren, is de link met de distributie en controle op de vishandel aannemelijk. * **Locatie:** Beide handelaren zijn gevestigd in Monnikendam, een stad met een rijke visserijgeschiedenis. * **Archiefkenmerken:** De nummers zoals "46a/521/7" wijzen op een systematische archivering binnen een overheids- of semi-overheidsinstelling tijdens de bezettingsjaren.

Officieel rapport / Dienstbrief

Dit document is een proces-verbaal of rapportage van een economisch delict tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de zaak is de inbeslagname van een partij vis (**gestoomde bliek**) die zonder de wettelijk verplichte transportdocumenten werd vervoerd. * **De overtreding:** Het vervoeren van goederen zonder "vervoerbewijs". Tijdens de oorlogsjaren was de distributie van voedsel streng gereguleerd om de zwarte handel tegen te gaan en de bevoorrading te controleren. * **De actie:** De controleur (Boelstij) neemt de goederen direct in beslag. Opvallend is de snelheid van handelen: de vis wordt direct overgedragen aan een zekere heer Stam, die de partij vervolgens verkoopt. Dit werd vaak gedaan bij bederfelijke waar om de economische waarde te behouden, waarbij de opbrengst meestal in een overheidsfonds vloeide in afwachting van de juridische afhandeling. * **De betrokkenen:** Het betreft een transport uit Monnikendam (een bekende vissersplaats) naar Amsterdam. De genoemde "expediteur Droog" en "H. Bootsma" zijn de direct betrokkenen bij het transport.

Officiële correspondentie (brief).

* **Inhoud:** De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) informeert de directeur van het Marktwezen in Amsterdam dat een dossier betreffende een zekere H. Bootsma uit Monnikendam is overgedragen aan de Centralen Contrôledienst (CCD). Er is verzocht om een onderzoek en eventuele strafrechtelijke vervolging. * **Administratieve irritatie:** De handgeschreven notitie linksonder ("blijft n.v.c herhaaldelijk in gebreke") is waarschijnlijk geplaatst door een ambtenaar van het Marktwezen na ontvangst. Het geeft aan dat de NVC, ondanks verzoeken, verzuimt om de referentienummers van de tegenpartij in hun brieven te vermelden, wat de archivering bemoeilijkte. * **Stempels:** De verschillende stempels met nummers (zoals 1942 en 1943) wijzen op de registratie in de in- en uitgaande postregisters van beide instanties.

Administratief register of lijst van standplaatshouders (straathandel/markten).

Dit document vormt een registratie van individuele handelaren en hun toegewezen standplaatsen in Amsterdam. * **Geografische spreiding:** De woonadressen concentreren zich sterk in de volksbuurten van die tijd, zoals de Jordaan en de Spaarndammerbuurt. De standplaatsen bevinden zich op centrale verkeersknooppunten (Stationsplein, Prins Hendrikkade) en lokale marktplatsen (Haarlemmerplein, Marnixplein). * **Administratieve tekens:** De data in de kantlijn duiden waarschijnlijk op controles of betalingen van staangeld. De rode 'S' zou kunnen staan voor 'Status' of 'Schuld'. De dubbele vinkjes (**V V**) in blauw en rood wijzen op een dubbele verificatie door verschillende ambtenaren of afdelingen. * **Persoonsgegevens:** De toevoeging van geboortedata bij bepaalde namen suggereert dat dit register ook diende voor de identificatie van de vergunninghouder, wat essentieel was voor de handhaving.

Handgeschreven ambtelijke notitie / begeleidend schrijven.

Het betreft een formele ambtelijke correspondentie waarin een rapport wordt doorgeleid. De afzender, geïdentificeerd door de initialen 'S.D.', verzoekt de ontvanger de verdere afhandeling op zich te nemen van een zaak die draait om "handelingen" gerapporteerd door een Adjudant S.P. Chapulo (de spelling van de achternaam is enigszins onduidelijk, mogelijk *Chapulo* of *Chappulo*). In dit rapport worden handelingen van een zekere H. Bootsma beschreven. De instructie linksonder ("3 briefjes laten typen") duidt op een kantooromgeving waar de handgeschreven concepten werden uitgetypt voor verdere verspreiding of archivering.

Doorslag van een ambtelijke brief (typschrift).

* **Inhoud:** Deze brief dient als geleidebrief voor een bijgevoegd politierapport. De afzender verzoekt de Directeur van de Nederlandsche Visscherijcentrale om een zaak in behandeling te nemen betreffende gedragingen of handelingen van een zekere H. Bootsma, waarover door politieagent G. Cupido is gerapporteerd. * **Personen:** * **G. Cupido:** De politieagent die het oorspronkelijke rapport heeft opgesteld. * **H. Bootsma:** De persoon wiens handelingen het onderwerp van het rapport zijn. * **Toon:** Formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U te doen toekomen", "met beleefd verzoek").

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.

Document

De brief is een formeel verzoek tot herziening van een opgelegde sanctie. De schrijver is door de inspectie voor onbepaalde tijd uitgesloten van de Amsterdamse visafslag. De aanleiding voor deze straf was een overtreding van de prijsvoorschriften ("verkoopen van te dure visch") begaan door zijn schoonzoon, H. Bootsma uit Monnikendam. De schrijver distantieert zich van deze handelingen en claimt onschuld, met als doel zijn toegang tot de afslag – en daarmee zijn bron van inkomsten – te herstellen.

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan handgeschreven:] H. Bootsma pl 150 Dapperstraat. [Hoofdtekst handgeschreven:] Kan als afgedaan worden beschouwd. Remm. Bootsma bij mij ontboden en zaak met hem besproken. Zal niet van stelling veranderen, doch nogmaals aandringen op vernieuwing van materiaal. [Aantekeningen rechterzijde:] Advis. 8-8-41 deHaar [Onderaan centraal:] 10-9-41 deHaar.

# TRANSCRIPTIE **[Hoofdtekst]** № 26/44/1 M. 1039 ¹⁰/₈ Den heer Inspecteur v/h Marktwezen. Alhier. Door mij wordt gerapporteerd dat de plaatshouder H. Bootsma plaats № 160 Dapperplein, Zaterdag 29 Juli 1939 zich liet assisteren door twee personen waarvoor hem geen vergunning is verleend, zie brief 26/64/3 M. Bootsma is voor genoemde overtreding meerdere malen gewaarschuwd. Het lijkt mij gewensch...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, getypt:] vP/HG. 26/44/2 M. [Rechtsboven, handgeschreven:] M. de Boer 14/8 [Midden boven, handgeschreven en onderstreept:] Verzonden 14/8 [Rechts, getypt:] 14 Augustus 1939. [Adresseringsblok, rechts, getypt:] den Heer H. Bootsma, 1e Conradstraat 52 hs, Amsterdam-Centrum. Wijk 15. [Inhoud, getypt:] Mij is gerapporteerd, dat U zich op 29 Juli jl. op Uw plaats op de...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven gestempeld/geschreven:] **No 26/44/1 M. 1039 10/8** Den heer Inspecteur v/h. Marktwezen. Alhier. Door mij wordt gerapporteerd dat de plaatshouder H. Bootsma plaats No 160 Dapperplein, Zaterdag 29 Juli 1939 zich liet assisteren door twee personen waarvoor hem geen vergunning is verleend, zie brief 26/64/3 M. Bootsma is voor genoemde overtreding meerdere malen gewaarsch...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief met stempel van een onderneming. * **Datum:** 18 september 1941. * **Afzender:** H. Bootsma, handelaar in gerookte vis. * **Locatie:** Amsterdam (A-dam). * **Kenmerken:** Bevat administratieve aantekeningen in de linkerbovenhoek ("Nº 26/32/1 M.1941 20/9") en een bedrijfsstempel onderaan.